Sirpanuvchi o'rtacha nima?
Boshqa nomi: Moving average
Dinamika qatoridagi tasodifiy sakrashlarni tekislash usuli: ketma-ket kelgan bir xil sondagi davrlarning o'rtachasi olinadi, keyin "oyna" bir davr oldinga suriladi va hisob takrorlanadi. Oyna qancha uzun bo'lsa, natijaviy chiziq shuncha silliq bo'ladi, lekin yangi o'zgarishlarni kechroq ko'rsatadi. Bu usul davriy va tasodifiy tebranishlarni qisman olib tashlaydi; to'g'ri tanlangan oyna (masalan, 12 oylik) mavsumiy ta'sirni ham tekislaydi. Natijaviy qatorda kuzatuvlar soni asl qatordan kam bo'ladi. Juft sonli oynada o'rtacha davrlar orasiga tushgani uchun uni qo'shimcha markazlashtirish kerak bo'ladi.
Manba: Statistics Poland (GUS): moving average; INSEE: moving average