2027-yil 1-yanvardan ayrim toifalar uchun import QQSni realizatsiyadagi ortiqcha to'lov hisobidan o'zaro hisobga olish mumkin bo'ladi: Nizom ro'yxatdan o'tdi
Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Soliq qo'mitasining qarori bilan tasdiqlangan va Adliya vazirligida 3966-son bilan ro'yxatdan o'tgan Nizomga ko'ra, belgilangan to'rt toifa uchun import qilishda bojxonada to'lanadigan QQS soliq organidagi ortiqcha to'lov hisobidan yopilishi mumkin; qoida 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.
Rasmiy hujjat: Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2026-yil 20-oktabrdagi 404-son va Soliq qo'mitasining 2026-yil 13-oktabrdagi 2026-26-son qarori (Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan). Adliya vazirligida 2026-yil 31-oktabrda 3966-son bilan ro'yxatdan o'tgan (QMMB 10/26/3966/1089-son). Unga ilova qilingan Nizom tovarlarni import qilishda to'lanadigan QQS bilan tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishda to'langan QQS summalarini o'zaro hisobga olish tartibini belgilaydi. Qaror va Nizom 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.
Bu nima degani?
Nizomdagi «o'zaro hisobga olish» — soliq to'lovchi realizatsiyada to'langan QQS bo'yicha ortiqcha to'lovi hisobidan bojxonada tovarlarni import qilishda to'lanadigan QQSni yopishi. Ya'ni import QQSni alohida pul to'lab emas, soliq organidagi shaxsiy hisobvaraqdagi ortiqcha to'lov hisobidan qoplash mumkin.
Kimlarga tatbiq etiladi?
Nizomga ko'ra, o'zaro hisobga olish quyidagilarga nisbatan qo'llaniladi:
| № | Toifa |
|---|---|
| 1 | Yirik soliq to'lovchilar bo'yicha hududlararo soliq inspeksiyasi ma'muriyatidagi korxonalar |
| 2 | Ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun xom ashyo va butlovchi qismlarni import qilishda elektrotexnika sanoati korxonalari |
| 3 | Barqarorlik reytingida «BBB» va undan yuqori toifadagi tadbirkorlik subyektlari (davlat korxonalari hamda ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ko'p yuridik shaxslar bundan mustasno) |
| 4 | Xavf darajasi past va QQS guvohnomasi faol bo'lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari |
Qanday ishlaydi?
- Soliq to'lovchi bojxona yuk deklaratsiyasini (BYD) topshirganda, 47-grafaning «TU» ustuniga «VZ» kodini yozib, QQSni o'zaro hisobga olish haqida bojxonaga bildiradi.
- BYD kelib tushgach, Bojxona qo'mitasi real vaqtda Soliq qo'mitasiga so'rovnoma yuboradi (Nizomning 1-ilovasi): shaxsiy hisobvaraqda kerakli miqdorda ortiqcha to'lov bor-yo'qligini tasdiqlash uchun.
- Soliq qo'mitasi shaxsiy hisobvaraqni avtomatik tekshiradi va hisobga olish uchun qabul qilinishi mumkin bo'lgan ortiqcha to'lov summasini Bojxona qo'mitasiga yuboradi.
- Tasdiqlangan summa bo'yicha axborot tizimida o'zaro hisobga olish dalolatnomasi avtomatik shakllanadi (Nizomning 2-ilovasi).
- Bojxona qo'mitasi dalolatnomadagi summani soliq to'lovchining bojxonadagi shaxsiy hisobvarag'ida aks ettiradi va BYDni rasmiylashtirish choralarini ko'radi.
- Pul harakati: ortiqcha to'lov «salbiy farq»dan shakllangan bo'lsa, QQSning salbiy farqini qoplash bo'yicha g'azna hisobvarag'i orqali respublika budjeti mablag'lari hisobidan; to'langan QQSdan shakllangan bo'lsa, QQS bo'yicha joriy tushumlarni kamaytirish hisobidan. So'ng Bojxona qo'mitasi mablag'ni Bojxona kodeksida belgilangan muddatlarda Davlat budjetiga o'tkazadi, soliq organi esa shaxsiy hisobvaraqdagi ortiqcha to'lovni hisobga olingan summaga kamaytiradi.
Qanday hujjatlar rasmiylashtiriladi?
| Hujjat | Qaysi bosqichda | Nizomdagi o'rni |
|---|---|---|
| Bojxona yuk deklaratsiyasi (BYD), 47-grafa «TU» ustunida «VZ» kodi | O'zaro hisobga olishni bildirish | 4-band |
| So'rovnoma (Bojxona qo'mitasidan Soliq qo'mitasiga) | Ortiqcha to'lov borligini tasdiqlash | 5-band, 1-ilova |
| O'zaro hisobga olish dalolatnomasi | Qabul qilingan summani rasmiylashtirish | 7-band, 2-ilova |
| Xulosa (ortiqcha to'lovni soliq qarzi, jumladan to'lov muddati o'zgartirilgan qarz uchun hisobga olish to'g'risida; Soliq qo'mitasi uni avtomatik shakllantiradi) | Soliq qarzi bilan hisob-kitob | 11-band, 1) kichik band |
| Elektron topshiriqnoma (dalolatnomadagi QQS summasini Bojxona qo'mitasiga o'tkazish) | Pulni o'tkazish | 11-band, 1) kichik band |
Qachon o'zaro hisobga olish qilinmaydi?
- Soliq organlarining axborot tizimlari aniqlagan soliq xavfi summasi va (yoki) soliq qarzi bo'lsa (to'lov muddati o'zgartirilgan soliq qarzi ham), shu qarz summalari miqdoridagi mablag'lar bo'yicha; yirik soliq to'lovchilarning to'lov muddati o'zgartirilgan soliq qarzlari bundan mustasno.
- Soliq to'lovchiga nisbatan soliq nazorati tadbirlari o'tkazilayotgan davrda.
Agar hisobga olish sanasida shunday qarzlar bo'lsa, qarzlar kamaytirilgandan keyin ortiqcha to'lovning qolgan qismi miqdorida o'zaro hisobga olish amalga oshiriladi (Nizomning 9-bandi).
BYDdagi summa kamaysa nima bo'ladi?
So'rovnoma yuborilgandan keyin BYDdagi hisoblangan QQS summasi kamaytirilsa, Bojxona qo'mitasining shaxsiy g'azna hisobvarag'iga ortiqcha o'tkazilgan QQS summalari bir ish kuni ichida Davlat budjeti daromadlarining tegishli shaxsiy g'azna hisobvarag'iga o'tkazib beriladi (12-band). Nizom kuchga kirguncha o'zaro hisobga olingan summalar bo'yicha ham Bojxona qo'mitasi ma'lumotlarni Soliq qo'mitasiga taqdim etadi.
Nima ma'lum emas?
- Nizomda «VZ» kodidan tashqari alohida ariza yoki ruxsat talab qilinishi ko'rsatilmagan; soliq to'lovchi to'rt toifadan biriga kirishi qanday tasdiqlanishi ham aytilmagan.
- Qaror sanasi va nashr sanasi hujjatda bor, lekin Telegram xabarining sanasi berilmagan; saytimizda yangilik 2026-yil 13-noyabrda e'lon qilindi.
Amaliy maslahat
Import QQSni shu usulda qoplashni rejalashtirayotgan kompaniya 2027-yil 1-yanvargacha soliq organidagi QQS bo'yicha shaxsiy hisobvaraqda ortiqcha to'lov bor-yo'qligini, o'z toifasi (reyting, QQS guvohnomasi va hokazo) Nizomdagi to'rt toifaga kirishini va soliq qarzi bo'lsa, qarz summasi miqdorida hisobga olish amalga oshirilmasligini (9-band), soliq nazorati davrida esa o'zaro hisobga olish qilinmasligini hisobga olishi foydali.
Bu yangilik rasmiy hujjatning qisqacha bayoni. Aniq shartlar uchun Nizomning to'liq matniga qarang.
Rasmiy manba
Ma'lumot tanishish uchun; rasmiy matnni manbadan tekshiring.