4 ta davlat banki xususiylashtirishga tayyorlanmoqda: O'zsanoatqurilishbank, Asakabank, Aloqabank va Turonbank
Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2027–2029-yillarga mo'ljallangan fiskal strategiyasida to'rtta davlat bankini transformatsiya qilish va xususiylashtirish yo'nalishlari belgilangan. Har bir bank bo'yicha qaysi hujjat qabul qilingani va jarayon qaysi bosqichda ekani.
Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2027–2029-yillarga mo'ljallangan fiskal strategiyasiga ko'ra, «O'zsanoatqurilishbank», «Asakabank», «Aloqabank» va «Turonbank»ni transformatsiya qilish va xususiylashtirish yo'nalishlari belgilangan. Jarayon doirasida banklarning korporativ boshqaruvini takomillashtirish, xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikni kengaytirish va strategik investorlarni jalb qilish nazarda tutilgan.
Har bir bank bo'yicha holat
| Bank | Asosiy hujjat | Nima belgilangan |
|---|---|---|
| O'zsanoatqurilishbank (O'zSQB) | Prezidentning 2025-yil 19-sentyabrdagi PQ-289-son qarori; 2026-yil 25-fevraldagi PQ-74-son qarori | Bank aksiyalarining 30 foizini Milliy investitsiya jamg'armasiga o'tkazish; keyin bu ulush 40 foizga oshirilgan |
| Asakabank | Prezidentning 2026-yil 20-apreldagi PQ-149-son qarori | Xususiylashtirishni jadallashtirish va strategik investor jalb qilish bo'yicha qo'shimcha choralar; YeTTB bankning 15 foiz aksiyasini sotib olishi bo'yicha asosiy shartlar haqida kelishuv |
| Aloqabank | Fiskal strategiya 2027–2029 | YeTTB va Osiyo taraqqiyot banki bilan hamkorlikda isloh qilish; aksiyalarni sotishning aniq muddati va miqdori ko'rsatilmagan |
| Turonbank | Prezidentning 2026-yil 28-avgustdagi PF-177-son Farmoni | Davlatning 98,9 foizlik ulushi 2026–2027-yillarda ommaviy savdoga chiqariladigan aksiya paketlari ro'yxatiga kiritilgan |
Batafsil
O'zSQB. Iqtisodiyot va moliya vazirligi ma'lumotiga ko'ra, bank aksiyalarini 2027–2028-yillarda IPO orqali xalqaro kapital bozoriga chiqarish rejalashtirilmoqda. Hozir bank Xalqaro moliya korporatsiyasi (IFC) bilan hamkorlikda transformatsiya qilinmoqda va aksiyalarni ommaviy joylashtirishga tayyorlanmoqda.
Asakabank. PQ-149-son qarorga muvofiq, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YeTTB) hamda «Asakabank» o'rtasida kelishuv imzolangan. Hozir bankni transformatsiya qilish, operatsion samaradorlikni oshirish va xususiylashtirishga tayyorlash ishlari olib borilmoqda.
Aloqabank. Bankni xususiylashtirish avvalgi davlat dasturlarida ham belgilangan: birinchi bosqichda faoliyatini transformatsiya qilish, keyingi bosqichda davlat aksiyalari paketini investorlarga sotish rejalashtirilgan.
Turonbank. PF-177-son Farmonga ko'ra, bankni xususiylashtirish xalqaro maslahatchilar xulosasi va bankning tayyorlik darajasi asosida Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
Davlat banklari soni qanchaga qisqaradi?
Prezidentning 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son Farmoni bilan yangilangan «O'zbekiston — 2030» strategiyasida davlat ixtiyoridagi banklar sonini quyidagicha qisqartirish maqsad qilingan:
| Yil | Davlat ixtiyoridagi banklar soni (maqsad) |
|---|---|
| 2027 | 7 ta |
| 2028 | 6 ta |
| 2029 | 5 ta |
| 2030 | 4 ta |
Atamalarni qanday tushunish kerak?
Quyidagi izoh muallif tomonidan tuzilgan.
- Xususiylashtirish — davlatga tegishli aksiyalarni xususiy investorlarga sotish.
- Strategik investor — bankning katta ulushini olib, uni boshqarishda ishtirok etadigan investor (masalan, xalqaro moliya instituti yoki yirik bank).
- IPO — aksiyalarni birinchi marta birja orqali keng doiradagi investorlarga ommaviy sotish.
- Ommaviy savdo — aksiya paketini ochiq savdo orqali sotish.
Misol (muallif tomonidan tuzilgan, shartli raqamlar). Aytaylik, bankning ustav kapitali 1 000 000 ta aksiyaga bo'lingan. 15 foiz ulush 150 000 ta aksiya bo'ladi, 40 foiz ulush esa 400 000 ta aksiya. Turonbank misolidagi 98,9 foizlik ulush 989 000 ta aksiyaga teng bo'lardi.
Bank mijozi yoki kompaniya buxgalteri uchun: xususiylashtirish bank egasining (aksiyadorining) o'zgarishi demakdir. Hisob raqam, karta va shartnomalar bo'yicha o'zgarish bo'lsa, bu haqda bankning rasmiy xabarlarini kuzatib boring.
Rasmiy manba
- Iqtisodiyot va moliya vazirligi: Fiskal strategiya 2027–2029 (PDF)
- Prezidentning 2025-yil 19-sentyabrdagi PQ-289-son qarori (Lex.uz)
- Prezidentning 2026-yil 25-fevraldagi PQ-74-son qarori (Lex.uz)
- Prezidentning 2026-yil 20-apreldagi PQ-149-son qarori (Lex.uz)
- Prezidentning 2026-yil 28-avgustdagi PF-177-son Farmoni (Lex.uz)
- Prezidentning 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son Farmoni (Lex.uz)
- Kapital.uz: Iqtisodiyot va moliya vazirligi ma'lumoti, 4 ta davlat kompaniyasi IPO rejasi (2027–2028)
Ma'lumot tanishish uchun; rasmiy matnni manbadan tekshiring.