Suyultirilgan gaz 1 kg uchun 5 000 so'm, gazga oyiga 60 ming, ko'mirga yiliga 600 ming so'mgacha kompensatsiya va ehtiyojmand oilalarga 1 mln so'm yordam

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 31-oktabrdagi 601-son va 602-son qarorlari bilan aholini elektr energiyasi, tabiiy gaz va ko'mir xarajatlari bo'yicha qo'llab-quvvatlash hamda suyultirilgan gaz ta'minotiga bozor mexanizmlarini joriy etishning yangi tartiblari tasdiqlandi. 601-son qaror 1-noyabrdan kuchga kirgan, 602-son qarordagi yangi gaz narxi esa 15-noyabrdan amal qiladi.

Bir qarashda: asosiy raqamlar

Suyultirilgan gaz: narx va kompensatsiya

15-noyabrdan suyultirilgan gazning 1 kilogrammi 5 000 so'm etib belgilandi. «LPG-Trade» kompaniyasining aholiga gaz yetkazib berish xizmatining cheklangan narxi 1 kilogramm uchun 1 300 so'm. Gazni belgilangan chakana narxda sotish va yetkazib berish bilan bog'liq iqtisodiy asoslangan xarajatlarning qoplanmagan qismi davlat budjeti hisobidan operatorga subsidiya qilinadi.

Ehtiyojmand oilalarga har bir kilogramm uchun 3 000 so'm kompensatsiya to'lanadi, bir oyda ko'pi bilan 20 kilogramm uchun, ya'ni 60 000 so'mgacha. Masalan, 20 kg gaz 100 000 so'm turadi; kompensatsiya olish huquqiga ega oilaga 60 000 so'm qaytariladi va gazning o'zi uchun oilaning yakuniy xarajati 40 000 so'm bo'ladi.

Bu kompensatsiya 2030-yil 1-yanvargacha quyidagi oilalarga beriladi:

• «Ijtimoiy reestr»ga kiritilgan oilalar;
• reestrga kiritilmagan, ammo belgilangan ijtimoiy mezonlarga mos keladigan va jon boshiga o'rtacha oylik daromadi minimal iste'mol xarajatlarining ikki baravaridan oshmaydigan oilalar;
• yetim va ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan bolalar yashayotgan oilalar.

Murojaat qilish mumkin bo'lgan joylar: Davlat xizmatlari markazi, «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi, mahalladagi ijtimoiy xodim, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki «Ijtimoiy karta» mobil ilovasi. Gaz xarid qilingani elektron tizim orqali tasdiqlanadi va kompensatsiya oilaning ijtimoiy kartasiga o'tkaziladi.

Bir xonadonda yashovchi bir nechta oilaga alohida gaz ballon ajratilishi mumkin. Buning uchun xonadonda texnik talablarga mos alohida yoki umumiy gaz plitasi hamda oshxona bo'lishi kerak. Kadastr raqami bitta bo'lsa ham, har bir oila uchun alohida ballon ajratishga «Mahalla yettiligi» va gaz ta'minoti xodimlari o'rganishi asosida ruxsat beriladi.

Noyabrda 1 mln so'mlik bir martalik yordam

601-son qaror bilan bu mablag'ni ajratish va to'lash tartibi tasdiqlandi. Yordam quyidagilarga ajratiladi:

• «Ijtimoiy reestr»dagi oilalar;
• o'zgalar parvarishiga muhtoj yolg'iz shaxslar;
• yetim bolalar yashayotgan oilalar;
• «Mahalla yettiligi» shakllantirgan qo'shimcha ro'yxatdagi ehtiyojmand oilalar.

Reestrga kirmagan oilalar uchun jon boshiga daromad minimal iste'mol xarajatlarining ikki baravaridan oshmasligi asosiy mezonlardan biri. Markazlashtirilgan isitish tizimiga ulangan ko'p qavatli uylarda yashovchi oilalar uchun Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyatlarda ikki baravar, Toshkent shahrida esa uch baravarlik mezon qo'llanadi. Mablag'lar 30-noyabrgacha to'lab beriladi.

Elektr energiyasi va tabiiy gaz kompensatsiyasi kengaydi

Ilgari reestrga kirmagan oilalarning jon boshiga daromadi minimal iste'mol xarajatlarining 1,5 baravaridan oshmasligi talab qilingan bo'lsa, endi bu chegara 2 baravargacha oshirildi. Kompensatsiya bazaviy me'yor doirasidagi va belgilangan iste'mol hajmi uchun qo'llanadigan yuqoriroq tariflar o'rtasidagi farqni qoplaydi va 2028-yil 1-aprelgacha amal qiladi.

Isitish mavsumida kompensatsiya hisob-kitobida elektr energiyasi bo'yicha quyidagi me'yorlar qo'llanadi (gaz yetib bormaydigan hududlar uchun alohida, yuqoriroq me'yor belgilandi):

Isitish mavsumi Qoraqalpog'iston Respublikasi va Xorazm viloyatida oktabr–fevral, boshqa hududlarda noyabr–fevral oylarini qamrab oladi.

Ko'mir uchun yiliga 600 ming so'mgacha

2026–2028-yillarda ko'mirning har bir tonnasi uchun 300 000 so'mdan, bir kalendar yilda ko'pi bilan 600 000 so'm qoplab beriladi. Yordam «Ijtimoiy reestr»ga kiritilgan hamda belgilangan mezonlarga mos, jon boshiga daromadi minimal iste'mol xarajatlarining ikki baravaridan oshmaydigan oilalarga beriladi. Murojaatni mycoal.uz, my.gov.uz, «Ijtimoiy karta» ilovasi, Davlat xizmatlari markazi yoki «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi orqali yuborish mumkin. Kompensatsiya ko'mir xaridi tasdiqlangandan keyin ijtimoiy kartaga o'tkaziladi.

Yana nima o'zgardi?

• «Saxovat va ko'mak» jamg'armasi hisobidan kommunal to'lovlar va boshqa yoqilg'i xarajatlarini qoplash bo'yicha ijtimoiy yordam oluvchilar uchun ham daromad mezoni ikki baravargacha kengaytirildi.
• Suyultirilgan gaz narxlarini kelgusida erkinlashtirish yuzasidan 2027-yil 1-maygacha Hukumatga taklif kiritilishi belgilangan.

Misol: oila qancha tejaydi?

Misol muallif tomonidan tuzilgan, shartli vaziyat. Gaz yetib bormagan qishloqda yashovchi, «Ijtimoiy reestr»dagi oila qishda har oy 20 kg suyultirilgan gaz oladi va mavsumda 2 tonna ko'mir sotib oladi.

Maslahat: kompensatsiya ijtimoiy kartaga tushadi, shuning uchun gaz va ko'mirni xarid qilganingiz elektron tizimda tasdiqlanishini kuzating.