Kichik biznes uchun yangi soliq yengilliklari: QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi va boshqa o'zgarishlar (PF-100)

Prezidentning 2026-yil 26-maydagi PF-100-son Farmoni ("Kichik biznes subyektlarining o'sishi uchun yanada qulay iqtisodiy va ma'muriy shart-sharoitlar yaratish to'g'risida") kichik biznes uchun soliq rejimini yengillashtiradi. Eng katta yangilik: savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish sohasidagi tadbirkorlar QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibini tanlashi mumkin. Farmonning 3-band "a" kichik bandi ii xatboshisi 2026-yil 27-avgustdagi PF-175-son Farmon bilan o'zgartirilgan, quyida yangi tahriri asosida yozilgan.

Farmon may oyida chiqqan, shuning uchun undagi ko'p muddatlar allaqachon boshlangan.

Qaysi o'zgarish qachondan?

QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi kimga va qanday?

Tanlashi mumkin: asosiy faoliyati umumiy ovqatlanish, savdo yoki xizmat ko'rsatish bo'lgan tadbirkorlik subyektlari. Davlat ulushi 50 foiz va undan yuqori bo'lgan korxonalar hamda yirik soliq to'lovchilar tanlay olmaydi. Tartib ixtiyoriy va 2026-yil 1-iyundan 2030-yil 1-yanvargacha amal qiladi.

Shartlari:

• QQS tovar (xizmat) realizatsiyasi bo'yicha barcha aylanmaga nisbatan 6 foiz stavkada hisoblanadi.
• Foyda solig'i stavkasi 0 foiz, foyda solig'i hisobotini topshirish majburiyati yo'q.
• Sotib olingan tovar va xizmatlar bo'yicha to'langan QQS hisobga olinmaydi.
• Umumbelgilangan tartibdagi QQS imtiyozlari, preferensiyalar va to'langan soliqning bir qismini qaytarib berish tartibi qo'llanmaydi.
• QQSning mavjud salbiy farqi hisobdan chiqariladi.
• Bunday tadbirkordan tovar yoki xizmat sotib olgan xaridor QQSni hisobga olish huquqiga ega.

O'tish va qaytish: soddalashtirilgan tartibga o'tish yoki undan voz kechish xabarnoma yuborilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan amalga oshadi. Umumbelgilangan tartibga qaytganda, soliq to'lovchi o'tish sanasida balansida turgan tovar-moddiy zaxiralar va uzoq muddatli aktivlar qoldiqlarining balans qiymatidagi QQSni belgilangan tartibda hisobga olishi mumkin.

Soliq qo'mitasiga elektron hisobvaraq-fakturalar va xarid cheklarida QQSni 6 foiz stavkada hisoblash va uni alohida hisobga olish tizimini bir oy ichida joriy etish topshirilgan.

Misol (muallif tomonidan tuzilgan): "Bahor" choyxonasi xarajatlarining katta qismi QQSsiz bozordan olinadigan mahsulot. Unda hisobga olinadigan "kirish" QQSi kam, shuning uchun 6 foizlik tartib qulay bo'lishi mumkin. Qurilish mollari do'koni esa tovarni QQS to'lovchilardan katta hajmda oladi: u uchun xarid QQSini hisobga olish huquqini yo'qotish qimmatga tushishi mumkin. Shuning uchun tanlashdan oldin ikkala tartibda ham hisob-kitob qilib ko'rish kerak.

Mehmonxona va umumiy ovqatlanish uchun nima o'zgardi?

2026-yil 1-iyundan:

• Mehmonxona va umumiy ovqatlanish xizmatlarini ko'rsatuvchilarga alkogol va tamaki mahsulotlarini sotishda naqd pul qabul qilishga ruxsat berilgan.
• Ular alkogol, pivo va tamaki mahsulotlari, shuningdek suv va salqin ichimliklar xarid qilganda raqamli markirovka kodlari shu subyektlarda yakuniy iste'molga realizatsiya qilingan deb hisoblanadi (PF-175 tahririda).
• Umumiy ovqatlanish subyektlari uchun ayrim toifadagi xodimlarni mehnat organlarining mobil ilovasi orqali shu kunning o'zida va muayyan muddatga soddalashtirilgan tarzda rasmiylashtirish hamda ish haqini to'lash tartibi joriy etiladi.
• Umumiy ovqatlanish subyektlariga to'langan QQSning bir qismini qaytarish tushumning naqd pulsiz qismi ulushidan qat'i nazar, to'langan soliq summasining 40 foizi miqdorida amalga oshiriladi.
• Umumiy ovqatlanish, savdo va xizmat ko'rsatish subyektlarining binolariga tutash yer uchastkalaridan foydalanish uchun ijara to'lovi Soliq kodeksida belgilangan tartibda aniqlanadigan yer solig'ining bir baravari miqdorida belgilanadi.

2027-yil 1-yanvardan nima o'zgaradi?

• Alkogol mahsulotlarini chakana sotish huquqi va umumiy ovqatlanish korxonalarida alkogol realizatsiya qilish huquqi uchun yig'imlar birlashtiriladi, stavkasi BHMning 10 foizi.
• Jismoniy va yuridik shaxslar tadbirkorlarga umumiy maydoni 1 000 kvadrat metrdan katta mol-mulkni ijaraga berganda, soliq maqsadida ijara to'lovining eng kam stavkalari qo'llanmaydi. Toshkent shahri bundan mustasno.
• Kichik biznes subyektlariga buxgalteriya hisobini yurituvchi tashkilotlar va soliq maslahatchilarini jalb qilish xarajatlarini ikki baravar oshirilgan miqdorda chegirishga ruxsat beriladi.

QQS ma'muriyatchiligi va tekshiruvlarda nima yengillashdi?

• QQS to'lovchisi guvohnomasi faqat soliq to'lovchilar hisobini yuritish uchun beriladi va ta'sir choralari uchun asos bo'lmaydi.
• QQS to'lovchisi guvohnomasini vaqtincha to'xtatib turish tartibi bekor qilindi.
• Tovarlarni import qiluvchi yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va o'zini o'zi band qilgan shaxslarni majburiy tartibda QQS to'lovchisi deb e'tirof etish bekor qilindi.
• Farmon kuchga kirgunga qadar hosil bo'lgan va bundan keyin hosil bo'ladigan 10 million so'mgacha QQS salbiy farqi arizasiz, avtomatik qaytariladi. Bu summani qaytarish bilan bog'liq soliq tekshiruvlari o'tkazilmaydi.
• 2027-yil 1-yanvardan soliq xavfi past bo'lgan hollarda salbiy farqni qaytarishda inson omili ishtirokidagi amaliyotdan voz kechiladi.
• Soliq qo'mitasi va Iqtisodiyot va moliya vazirligiga 2026-yil 1-oktabrgacha elektron hisobvaraq-fakturalar va soliq hisobotining xavf darajasini real vaqtda baholash asosida salbiy farqni avtomatik qaytarishni joriy etish topshirilgan.
• 2028-yil 1-yanvargacha kichik biznes "Soliq xavfini aniqlash, tahlil qilish va baholash" avtomatlashtirilgan dasturi topgan huquqbuzarlik alomatlarini o'zi tuzatishi mumkin. Bunda soliq xavfi summasi 500 million so'mgacha bo'lsa soliq auditi, 100 million so'mgacha bo'lsa sayyor soliq tekshiruvi o'tkazilmaydi.
• 2026-yil 1-iyuldan kameral soliq tekshiruvi talabnomasiga tushuntirish yoki tuzatish berilganda bank hisobvaraqlari bo'yicha operatsiyalarni faollashtirish to'liq avtomatlashtiriladi.

Yana nimani bilish kerak?

Farmonda boshqa muddat ko'rsatilmagan normalar darhol kuchga kirgan. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Soliq qo'mitasi bilan birga qonunchilik hujjatlariga o'zgartirishlar bo'yicha takliflarni bir oy ichida Vazirlar Mahkamasiga kiritishi belgilangan. Shuning uchun Soliq kodeksi va boshqa hujjatlardagi tegishli o'zgarishlarni ham kuzatib boring.