6820 nima uchun kerak
Hamkor korxona sizga 3 oyga pul qarz berdi. Bu bank krediti emas, shuning uchun 6810 ga yozilmaydi. Bunday qarz uchun alohida schyot bor — 6820. Qaytarish muddati oxirigacha qancha qarzdorligingiz shu yerda ko'rinib turadi.
Schyot turi
Hisobvaraqlar rejasida 6820 P (passiv) turida, 6800 «Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar» guruhiga kiradi. Passiv schyotning odatiy saldosi kreditda bo'ladi: qarz qancha ko'p bo'lsa, kredit saldo shuncha katta.
Guruh va sub-schyotlar
291-bandga ko'ra 6800 guruhida to'rtta schyot bor:
| Schyot | Nima hisobga olinadi |
|---|---|
| 6810 «Qisqa muddatli kreditlar» | Qonunchilikka muvofiq olingan qisqa muddatli kreditlar (292-band) |
| 6820 «Qisqa muddatli qarzlar» | Bankdan tashqari qarz beruvchilardan olingan qarzlar |
| 6830 «To'lanadigan obligatsiyalar» | Muddati 12 oydan ortiq bo'lmagan obligatsiyalar hisobiga jalb qilingan mablag' |
| 6840 «To'lanadigan veksellar» | Bir yilgacha qaytariladigan, qarz beruvchilarga berilgan veksellar |
Kreditga nima yoziladi
293-bandga ko'ra qarz beruvchidan tushgan mablag' pul mablag'lari schyotining debetiga va 6820 kreditiga yoziladi. 296-band jadvalidagi qatorlar:
- qarz olindi — Dt 5110-5530, Kt 6810-6820 (1-qator);
- qarz hisobiga tovar-moddiy zaxira sotib olindi — Dt 1010-2910, Kt 6810-6820 (2-qator);
- qarz hisobidan yetkazib beruvchiga qarz to'landi — Dt 6010, Kt 6810-6820 (3-qator).
Debetga nima yoziladi
293-bandga ko'ra olingan qarzni qaytarish 6820 debetida, pul mablag'lari schyotining kreditida aks etadi. 296-band jadvalidan:
- qarz qaytarildi — Dt 6810-6820, Kt 5110-5530 (4-qator);
- qarz ajratilgan bo'linmalar hisobidan qaytarildi — Dt 6810-6820, Kt 6110 (5-qator).
Analitik hisob
293-bandga ko'ra 6820 bo'yicha analitik hisob qarz beruvchilar va qarzni qaytarish muddati bo'yicha alohida yuritiladi.
Amalda adashadigan joylar
- Muddatga qarang. 6820 uchun chegara aniq: «12 oydan ko'p bo'lmagan muddatga» (293-band). Muddat undan uzoq bo'lsa, qarz 7820 ga yoziladi (333-band).
- Bank bo'lsa — 6810. Qarz beruvchi bank bo'lsa, summa 6820 ga emas, 6810 ga tushadi. Shartnomada kim qarz berayotganiga qarab tanlang (amaliy maslahat).
- Har bir beruvchiga alohida kartochka oching. Nima va qachon qaytarilishi aniq ko'rinishi uchun shartnoma raqami va qaytarish sanasini kartochkaga yozib qo'ying (amaliy maslahat).
Asosiy provodkalar 5
Debet va Kredit 21-son BHMS 2-ilovasidagi namunaviy jadvaldagidek. Operatsiya matni jadval mazmunining qisqa bayoni.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Manba |
|---|---|---|---|
| Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar olinishi | 5110–5530 | 6810–6820 | 21-son BHMS, 296-band, 1-qator (jadvalda: 6810-6820) |
| Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar hisobiga tovar-moddiy zaxiralarning xarid qilinishi | 1010–2910 | 6810–6820 | 21-son BHMS, 296-band, 2-qator (jadvalda: 6810-6820) |
| Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar hisobidan mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning qarzi to'lanishi | 6010 | 6810–6820 | 21-son BHMS, 296-band, 3-qator (jadvalda: 6810-6820) |
| Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar qaytarilishi | 6810–6820 | 5110–5530 | 21-son BHMS, 296-band, 4-qator (jadvalda: 6810-6820) |
| Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar ajratilgan bo'linmalar hisobidan qaytarilishi | 6810–6820 | 6110 | 21-son BHMS, 296-band, 5-qator (jadvalda: 6810-6820) |
Misol
«Marg'ilon Shirinliklari» MChJ (o'ylab topilgan qandolat sexi) hamkor korxonadan 6 oyga 40 000 000 so'm qarz oldi. Yana bir qarz beruvchi yetkazib beruvchiga 12 000 000 so'mni to'g'ridan-to'g'ri to'lab berdi. Oy oxirida MChJ 20 000 000 so'mni qaytardi. Summalar faqat misol uchun:
| № | Operatsiya | Dt | Kt | Summa, so'm |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Hamkorning qarz puli bankdagi hisobvaraqqa tushdi | 5110 | 6820 | 40 000 000 |
| 2 | Qarz hisobidan yetkazib beruvchiga qarz to'landi | 6010 | 6820 | 12 000 000 |
| 3 | Qarzning bir qismi qaytarildi | 6820 | 5110 | 20 000 000 |
Provodkalar manbasi: 1 — 296-band, 1-qator; 2 — 3-qator; 3 — 4-qator.
6820 bo'yicha hisob:
| Ko'rsatkich | Summa, so'm |
|---|---|
| Kredit aylanmasi (1, 2) | 40 000 000 + 12 000 000 = 52 000 000 |
| Debet aylanmasi (3) | 20 000 000 |
| Oy oxiridagi kredit saldo | 52 000 000 − 20 000 000 = 32 000 000 |
Saldo 32 000 000 so'm: shuncha qarz hali qaytarilmagan. Analitik kartochkalar (har bir qarz beruvchi bo'yicha) yig'indisi shu raqamga teng chiqishi kerak (misol muallif tomonidan tuzilgan).