7810 nima uchun kerak
Korxona uskuna sotib olish uchun bankdan 3 yilga kredit oldi. Bu qarz bir yildan ko'p turadi, shuning uchun uni «qisqa muddatli» qarzlar bilan aralashtirmaydilar. Uzoq muddatli kredit — 7810. Muddat o'tib, to'lov kuni yaqinlashgan qismi, ya'ni 12 oy ichida to'lanishi kerak bo'lgani (302-band), joriy qismga o'tkaziladi.
Schyot turi
Hisobvaraqlar rejasida 7810 P (passiv) turida, 7800 «Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar» guruhiga kiradi. Odatiy saldo kreditda.
Guruh va sub-schyotlar
331-bandga ko'ra 7800 guruhida to'rtta schyot bor (so'mdagi va chet el valyutasidagi, 12 oydan uzoq muddatli kredit va qarzlar uchun):
| Schyot | Nima hisobga olinadi |
|---|---|
| 7810 «Uzoq muddatli kreditlar» | 12 oydan uzoq muddatga olingan kreditlar |
| 7820 «Uzoq muddatli qarzlar» | Bankdan tashqari qarz beruvchilardan 12 oydan uzoq muddatga olingan qarzlar (333-band) |
| 7830 «To'lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar» | To'lov muddati 12 oydan ko'p bo'lgan obligatsiyalar hisobiga jalb qilingan mablag' (334-band) |
| 7840 «To'lanadigan uzoq muddatli veksellar» | Bir yildan uzoq muddatda to'lanadigan, berilgan veksellar (335-band) |
Kreditga nima yoziladi
332-bandga ko'ra olingan uzoq muddatli kredit summasi 7810 kreditida, pul mablag'lari schyotlarining debetida aks etadi. 336-band jadvalidagi qatorlar:
- kredit olindi — Dt 5110-5530, Kt 7810-7820 (1-qator);
- kredit hisobiga tovar-moddiy zaxira qabul qilindi — Dt 1010-2910, Kt 7810-7820 (2-qator);
- kredit hisobidan bo'nak berildi — Dt 4310-4330, 4410, 4510-4520, Kt 7810-7820 (3-qator);
- kredit hisobidan yetkazib beruvchiga qarz to'landi — Dt 6010, Kt 7810-7820 (4-qator).
Debetga nima yoziladi
Joriy qismga o'tkazilgan summa 7810 dan chiqib 6950 «Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi» ga o'tadi: 7810 debetlanadi, 6950 kreditlanadi, kreditning uzoq muddatli qoldig'i shuncha kamayadi (332-band). 336-band, 6-qator: Dt 7810-7840, Kt 6950.
Analitik hisob
332-bandga ko'ra uzoq muddatli kreditlarning analitik hisobi kreditlarning turlari va muddatlari hamda banklar bo'yicha alohida yuritiladi.
Amalda adashadigan joylar
- Joriy qismni o'z vaqtida ko'chiring. Keyingi 12 oyda to'lanadigan summani 6950 ga o'tkazishni unutmang: aks holda hisobotda qisqa muddatli majburiyatlar kam ko'rinadi (amaliy maslahat).
- 6810 bilan chegarasi. Qisqa muddatli kredit — 12 oygacha (291-band), uzoq muddatli — 12 oydan uzoq (331-band). Kredit shartnomasidagi muddatga qarab tanlang (amaliy maslahat).
- Bank bo'yicha alohida yuriting. Bir nechta bankdan kredit olsangiz, har bir kreditning summasi va muddati alohida kartochkada turishi kerak (332-band).
Asosiy provodkalar 5
Debet va Kredit 21-son BHMS 2-ilovasidagi namunaviy jadvaldagidek. Operatsiya matni jadval mazmunining qisqa bayoni.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Manba |
|---|---|---|---|
| Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar olinishi | 5110–5530 | 7810–7820 | 21-son BHMS, 336-band, 1-qator (jadvalda: 7810-7820) |
| Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar hisobiga olingan tovar-moddiy zaxiralar qabul qilinishi | 1010–2910 | 7810–7820 | 21-son BHMS, 336-band, 2-qator (jadvalda: 7810-7820) |
| Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar hisobidan bo'naklar berilishi | 4310–4330, 4410, 4510–4520 | 7810–7820 | 21-son BHMS, 336-band, 3-qator (jadvalda: 7810-7820) |
| Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar hisobidan mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga bo'lgan qarz to'lanishi | 6010 | 7810–7820 | 21-son BHMS, 336-band, 4-qator (jadvalda: 7810-7820) |
| Uzoq muddatli kreditlar, qarzlar, obligatsiyalar va veksellarni joriy qismga o'tkazilishi | 7810–7840 | 6950 | 21-son BHMS, 336-band, 6-qator (jadvalda: 7810-7840) |
Misol
«Chirchiq Pishloq» MChJ (o'ylab topilgan pishloq ishlab chiqaruvchi korxona) bankdan 3 yilga 500 000 000 so'm kredit oldi. Bir yildan keyin kredit bo'yicha keyingi 12 oyda to'lanadigan 150 000 000 so'm joriy qismga o'tkazildi. Summalar faqat misol uchun:
| № | Operatsiya | Dt | Kt | Summa, so'm |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Bank krediti hisob-kitob hisobvarag'iga tushdi | 5110 | 7810 | 500 000 000 |
| 2 | Kreditning joriy qismga o'tkazilishi | 7810 | 6950 | 150 000 000 |
Provodkalar manbasi: 1 — 336-band, 1-qator; 2 — 336-band, 6-qator (shuningdek 332-band).
Hisob:
| Ko'rsatkich | Summa, so'm |
|---|---|
| 7810 kredit aylanmasi (1) | 500 000 000 |
| 7810 debet aylanmasi (2) | 150 000 000 |
| 7810 kredit saldo | 500 000 000 − 150 000 000 = 350 000 000 |
| 6950 kredit saldo (2) | 150 000 000 |
| Jami kredit bo'yicha qarz | 350 000 000 + 150 000 000 = 500 000 000 |
Jami qarz o'zgarmadi: 500 000 000 so'm. Faqat uning 150 000 000 so'mlik qismi endi uzoq muddatli emas, joriy majburiyat sifatida ko'rinadi (misol muallif tomonidan tuzilgan).