Ish haqi hisoblanganda qanday provodkalar beriladi?
Maosh hisoblashdan tortib xodim qo'liga yetib borgunicha bo'lgan yo'l: har bir qadamdagi provodka misol bilan.
Oy oxiri. "Gulzor" kafesining buxgalteri Nodira opa maosh varaqasini ochdi. Ofitsiant, oshpaz, administrator: har birining ish haqi bor, undan soliq ushlanadi, keyin pul kartaga o'tadi. Bularning hammasi buxgalteriyada bir necha qisqa yozuv, ya'ni provodka bilan aks etadi.
Keling, shu yo'lni qadamma-qadam ko'rib chiqamiz.
Ish haqi qaysi schyotda hisobga olinadi?
Xodimlar bilan maosh bo'yicha hisob-kitob 6710 "Ish haqi bo'yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar" schyotida yuritiladi. Bu passiv schyot: kreditida korxonaning xodimlar oldidagi qarzi ko'payadi, debetida kamayadi.
Debet tomoni esa xodim qayerda ishlashiga bog'liq. Maosh o'sha bo'limning xarajati bo'ladi.
| Xodim qayerda ishlaydi | Debet |
|---|---|
| Asosiy ishlab chiqarishda (oshpaz, usta) | 2010 Asosiy ishlab chiqarish |
| Ishlab chiqarishga xizmat ko'rsatishda | 2510 Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari |
| Sotish bo'limida (sotuvchi, ofitsiant) | 9410 Sotish xarajatlari |
| Boshqaruvda (direktor, buxgalter) | 9420 Ma'muriy xarajatlar |
21-son BHMS dagi jadvalda ham shunday ajratilgan: "Asosiy ishlab chiqarish xodimlariga ish haqi to'lash bo'yicha summalar hisoblanishi" Dt 2010 Kt 6710, "Ishlab chiqarishga xizmat ko'rsatishda band bo'lgan xodimlar"ning ish haqi esa Dt 2510 Kt 6710.
Maosh hisoblanganda qanday provodka beriladi?
Faraz qilaylik, administratorga oyiga 5 000 000 so'm maosh hisoblandi (summa shartli).
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa |
|---|---|---|---|
| Ish haqi hisoblandi | 9420 | 6710 | 5 000 000 |
Endi korxona xodimdan 5 000 000 so'm qarz bo'lib turibdi.
Soliq ushlanganda nima bo'ladi?
Maoshdan JShDS (jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i) ushlanadi. Bunda ish beruvchi soliq agenti hisoblanadi: soliqni xodim o'rniga byudjetga o'tkazadi.
Misolda ushlangan soliq 600 000 so'm bo'lsin. Bu summa shartli, amaldagi stavkani Soliq kodeksidan tekshiring.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa |
|---|---|---|---|
| JShDS ushlandi | 6710 | 6410 | 600 000 |
Endi xodimga qolgan qarz: 5 000 000 − 600 000 = 4 400 000 so'm.
Maosh qanday to'lanadi?
Pul bank orqali kartaga o'tsa, hisob-kitob schyotidan chiqadi. Naqd berilsa, kassadan.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa |
|---|---|---|---|
| Maosh kartaga o'tkazildi | 6710 | 5110 | 4 400 000 |
| Ushlangan JShDS byudjetga to'landi | 6410 | 5110 | 600 000 |
Shu bilan 6710 schyotida qoldiq nolga tushadi: korxona xodim oldidagi qarzini to'liq uzdi.
Ijtimoiy soliq-chi?
Ijtimoiy soliq xodimning maoshidan ushlanmaydi, uni ish beruvchi o'z hisobidan to'laydi. Shuning uchun u ham xarajat bo'ladi va yuqoridagi jadvaldagi xuddi o'sha bo'lim schyotining debetiga yoziladi. Kreditda esa 6520 "Davlat maqsadli jamg'armalariga to'lovlar" schyoti turadi. 21-son BHMS dagi 6500 schyot jadvalida shunday: debetda "Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar", kreditda 6520.
| Operatsiya | Debet | Kredit |
|---|---|---|
| Administrator maoshiga ijtimoiy soliq hisoblandi | 9420 | 6520 |
| Ijtimoiy soliq bankdan to'landi | 6520 | 5110 |
Qisqacha
- Maosh hisoblandi: Dt 2010/2510/9410/9420 – Kt 6710
- JShDS ushlandi: Dt 6710 – Kt 6410
- Maosh to'landi: Dt 6710 – Kt 5110 (yoki 5010)
- Soliq byudjetga o'tkazildi: Dt 6410 – Kt 5110
- Ijtimoiy soliq hisoblandi: Dt 2010/2510/9410/9420 – Kt 6520
- Ijtimoiy soliq to'landi: Dt 6520 – Kt 5110
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
Mavsumiy ishlaydigan «Arnasoy Baliq» MChJ qishda keyingi mavsumga tayyorgarlik ishlarini bajargan ishchilarga ish haqi hisobladi. Hisob siyosatiga ko'ra bu xarajat kelgusi davr xarajatlariga kiritiladi. Qanday provodka beriladi?
«Shahrixon to'qimachi» to'quv sexida stanoklarni sozlab, ishlab chiqarishga xizmat ko'rsatadigan ustalarning ish haqi umumiy ishlab chiqarish xarajatlarida hisobga olinadi. Shu ish haqi bo'yicha korxona xarajati hisobidan yagona ijtimoiy to'lov hisoblandi. Qanday provodka beriladi?
Ma'muriyat xodimlariga ish haqi hisoblandi. Qanday provodka beriladi?
«Kosonsoy tikuv» MChJ asosiy ishlab chiqarishdagi ishchilarining ish haqi bo'yicha davlat maqsadli jamg'armalariga ajratmalarni xarajatlarga hisobladi. 21-son BHMS 120-bandi bo'yicha qaysi provodka beriladi?
«Paxtachi Mebel» MChJ buxgalteri yo'l qo'ygan xato tufayli duradgorga 650 000 so'm ortiqcha ish haqi berilgan edi. Duradgor shu summani kassaga qaytarib topshirdi. Qanday provodka beriladi?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- 21-son BHMS "Hisobvaraqlar rejasi" · 6710, 6410, 6520, 2010, 2510, 9410, 9420, 5010, 5110 schyotlari; 2000, 2500, 6500 va 9400 schyotlar bo'yicha provodkalar jadvallari
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi · JShDS va ijtimoiy soliq tartibi
- Misol va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli