РусскийEnglish
hisobchilar.uzBuxgalterlar va soliqchilar uchun
Soliq2 daqiqa o'qish · Yangilangan: 5-noyabr, 2026

Narx ichidagi QQSni topishda 12 foizni ayirish nega xato beradi?

Menyuda narx QQS bilan yozilgan. Undan 12 foizni ayirsangiz, QQS ko'payib, daromad kamayib ketadi. To'g'ri formula va oddiy tekshiruv usuli kafe misolida.

QQS 12% narxning QQSsiz qismiga hisoblanadi. Shuning uchun QQS bilan yozilgan narxning ichida u 12% emas, kamroq ulushni egallaydi. Ko'p xatolar shu farqni unutishdan kelib chiqadi.

Asosiy tezislar

  • Narxga QQS qo'shish: QQSsiz narx × 1,12. Masalan, 50 000 × 1,12 = 56 000 so'm.
  • Narx ichidan QQSni ajratish: QQS bilan narx × 12 ÷ 112. Bu taxminan 10,71%.
  • 1-xato: QQS bilan narxni 12% ga ko'paytirish. QQS ortiqcha chiqadi, daromad esa shuncha kam ko'rinadi.
  • 2-xato: QQSsiz narxni topish uchun QQS bilan narxdan 12% ayirish (× 0,88). To'g'risi — 1,12 ga bo'lish.
  • Ikki qatorli tekshiruv: QQSsiz narx + QQS = QQS bilan narx; QQS ÷ QQSsiz narx = 12%. Ikkinchi shart bajarilmasa, hisobda xato bor.
  • Dasturni tekshiring: narxlar dasturga "QQS bilan" yoki "QQSsiz" kiritilganini sozlamalardan aniq bilib oling. Bitta belgi butun oy hisobini buzadi.
  • Boshqa tartibda ishlayotganlar uchun 12/112 formulasi to'g'ri kelmaydi: PF-100-son Farmondagi 6 foizlik soddalashtirilgan tartibni tanlaganlarda stavka boshqa, QQS to'lovchi bo'lmaganlar esa narxdan QQS ajratmaydi.

Misol: "Lazzat" kafesi

Kafe umumiy tartibda QQS to'laydi deb faraz qilingan. Menyuda lag'mon narxi QQS bilan 56 000 so'm, oyiga 1 000 porsiya sotiladi. Summalar shartli.

UsulQQS (1 porsiya)QQSsiz daromad (1 porsiya)Oylik QQSTekshiruv: QQS ÷ QQSsiz narx
To'g'ri: 56 000 × 12/1126 00050 0006 000 0006 000 ÷ 50 000 = 12%
Xato: 56 000 × 12%6 72049 2806 720 0006 720 ÷ 49 280 ≈ 13,6%

Xato usulda har porsiyada 720 so'm, oyiga 720 000 so'm ortiqcha QQS hisoblanadi. Shuncha summa daromaddan kam ko'rinadi. Tekshiruv ustuni xatoni darhol ko'rsatadi: natija 12% emas.

O'zingizni sinang

Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.

  1. QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibini tanlagan tadbirkor uchun foyda solig'i stavkasi qancha?

  2. PF-100 Farmoni bilan savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish subyektlari uchun joriy etilgan QQSning soddalashtirilgan tartibida stavka qancha?

  3. «Yangiyer qog'oz» MChJ (QQS to'lovchi) ishlab chiqarish uchun xom ashyo sotib oldi. Soliq kodeksining 266-moddasi 1-qismi 2-bandiga ko'ra xarid bo'yicha QQSni hisobga olish uchun qaysi shart bajarilishi kerak?

  4. Chekdagi jami summa QQS bilan birga 1 120 000 so'm. QQS stavkasi 12%. Shu summaning ichidagi QQS qancha?

  5. PF-100-son Farmonga ko'ra savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish subyektlari uchun QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi qaysi davrda amal qiladi va u majburiymi?

Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri

Barcha testlar →

Yana qarang

Manbalar

  1. QQSning umumiy stavkasi 12% · O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi
  2. PF-100-son Farmon (2026-yil 26-may; PF-175-son Farmon bilan o'zgartirilgan) · savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish uchun QQSning ixtiyoriy 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi
  3. Misol va hisob-kitoblar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli

← Barcha maqolalar