Auditor kelishidan oldin buxgalter qaysi qoldiqlarni o'zi tekshirib qo'yishi kerak?
Auditor topadigan xatoni oldinroq o'zingiz topsangiz, xulosa ham, asab ham tinch bo'ladi. Yil yakunida ko'rib chiqiladigan 7 ta joy va bitta topilgan farq.
Auditor auditorlik faoliyati standartlari bo'yicha ishlaydi: O'RQ-677-son Qonunning 9-moddasiga ko'ra bular xalqaro audit standartlaridir. Ammo uning ko'p savollari oddiy qoldiqlardan boshlanadi. Shu qoldiqlarni oldindan o'zingiz ko'rib chiqsangiz, audit tezroq va tinchroq o'tadi.
Yil yakunida tekshiriladigan 7 ta joy
- 5110 "Hisob-kitob hisobvarag'i": qoldiq bank ko'chirmasidagi qoldiq bilan tiyinigacha mos kelsin. Bank yozuvlari ko'chirma va unga ilova qilingan hujjatlar asosida kiritiladi
- Kassa (5010): kassadagi naqd pulni sanab, kitobdagi qoldiq bilan solishtiring
- 4010 va 6010: yirik xaridor va yetkazib beruvchilar bilan solishtirma dalolatnoma tuzing. Ular bilan raqamingiz mos kelmasa, auditor ham buni topadi
- Eski bo'naklar (4310, 6310): yillab qimirlamay turgan summalarni ajrating. Da'vo muddati o'tgan berilgan bo'nak 9430 ga, talab qilinmagan olingan bo'nak 9390 ga hisobdan chiqariladi
- 6410: har bir soliq turi bo'yicha qoldiqni alohida ko'ring va soliq organi ma'lumoti bilan solishtiring
- 9000–9800 guruhlari: daromad va xarajatlarning tranzit schyotlari. Yil oxirida ular yopilib (asosan 9910 "Yakuniy moliyaviy natija" orqali), qoldiqsiz qolishi kerak
- 0100 va 0200: har bir asosiy vosita bo'yicha yig'ilgan eskirish uning boshlang'ich qiymatidan oshmasin
Misol: Dilnoza topgan 1,2 mln so'm
"Shams Elektr" buxgalteri Dilnoza dekabr oxirida 5110 qoldig'ini bank ko'chirmasi bilan solishtirdi. Hisobda bank ko'rsatganidan 1 200 000 so'm ko'p qoldiq chiqdi. Sababi: bank yil davomida yechgan xizmat haqlari kiritilmagan ekan.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa |
|---|---|---|---|
| Bank xizmat haqlari xarajatga yozildi | 9430 | 5110 | 1 200 000 |
Endi 5110 qoldig'i ko'chirma bilan teng. Bu farqni auditor topganida, u sababini so'rab, tuzatishni talab qilgan bo'lardi. Endi esa savol tug'ilmaydi.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
Auditor xaridorning korxonaga qarzi qoldig'ini tekshirish uchun xaridorning o'ziga so'rov yuborib, javobni bevosita oladi. Bu audit amali qanday ataladi?
«Sariosiyo savdo» buxgalteri har oy bank ko'chirmasini 5110 schyoti bilan solishtirib, solishtirma jadval tuzadi. Auditor shu jadvallardan birini o'zi mustaqil ravishda boshidan qaytadan tuzib chiqdi. 500-son AXS bo'yicha bu qaysi audit amali?
«Gulobod sut» ichki nazorati juda kuchli, auditor nazorat testlarini bajarib, ularning samarali ishlaganini tasdiqladi. 330-son AXS bo'yicha muhim schyot qoldiqlari (masalan, debitorlik qarzi) bo'yicha batafsil tekshiruv amallari bilan nima bo'ladi?
«Charxpalak savdo» MChJ balansi 31-dekabr holatiga tuzilgan. Fevralda, hisobot e'lon qilish uchun tasdiqlanishidan oldin, auditor yirik xaridor to'lovga qobiliyatsiz deb topilganini aniqladi; bu xaridorning qarzi balans sanasida ham bor edi. 16-son BHMS bo'yicha qanday yo'l tutiladi?
Auditor «Nurli kelajak» MChJ registrlarida shunday tuzatishni ko'rdi: buxgalter xato provodkani o'chirmagan, uni xuddi o'sha summada, lekin debet va kredit schyotlari o'rnini almashtirib yozgan, keyin to'g'ri provodkani bergan. Bu qaysi tuzatish usuli?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- "Auditorlik faoliyati to'g'risida"gi Qonun (2021-yil 25-fevral, O'RQ-677), 9-modda · xalqaro audit standartlari auditorlik faoliyati standartlari hisoblanadi
- 21-son BHMS "Hisobvaraqlar rejasi", 225-band · 5110 bo'yicha operatsiyalar bank ko'chirmalari va ularga ilova qilinadigan pulli va hisob-kitob hujjatlari asosida aks ettiriladi
- 21-son BHMS, 188 va 272-bandlar · da'vo muddati o'tgan berilgan bo'naklar 9430 / 4310–4330; talab qilinmagan olingan bo'naklar 6310–6390 / 9390
- 21-son BHMS, 274 va 436-bandlar · 6410 analitik hisobi soliq turlari bo'yicha; daromad, xarajat va foydadan soliqlar schyotlari (9010–9030, 9110–9150, 9310–9390, 9410–9430, 9510–9590, 9610–9690, 9710, 9720, 9810–9820) 9910 bilan yopiladi
- 21-son BHMS, 410-band · bank xizmatlari to'lovlari 9430 "Boshqa operatsion xarajatlar" da
- Misol · muallif tomonidan tuzilgan