РусскийEnglish
Statistika2 daqiqa o'qish · Yangilangan: 5-noyabr, 2026

Balansni gorizontal va vertikal tahlil qilish: raqamlar ortidagi o'zgarishni qanday ko'rish mumkin?

Ikki yillik balansni yonma-yon qo'yish yetmaydi: o'sish sur'ati va ulushlarni hisoblash kerak. Nonvoyxona misolida ikki oddiy statistik usul.

1-son BHMS moliyaviy hisobotda oldingi davr bo'yicha qiyosiy axborot berishni talab qiladi. Ya'ni balansda har doim ikki ustun bor: o'tgan davr va joriy davr. Bu ikki ustundan foydali xulosa chiqarishning eng oddiy ikki statistik usuli bor.

Asosiy tezislar

  • Gorizontal tahlil: har bir modda o'tgan davrga nisbatan qancha o'zgarganini ko'rsatadi, so'mda va foizda
  • Formula: o'sish sur'ati = (joriy davr − o'tgan davr) ÷ o'tgan davr × 100%
  • Vertikal tahlil: har bir modda jami aktivlarning (yoki jami passivlarning) necha foizini tashkil etishini ko'rsatadi
  • Formula: ulush = modda ÷ jami × 100%
  • Gorizontal tahlil "nima tez o'syapti?", vertikal tahlil "tarkib qanday o'zgardi?" degan savolga javob beradi
  • Balans moddalari o'sishini sotishdan tushum o'sishi bilan solishtiring: tushumdan ancha tez o'sayotgan modda e'tibor talab qiladi
  • Solishtirish ma'noli bo'lishi uchun ikki davrda moddalar bir xil tartibda tasniflangan bo'lishi kerak

Misol: "Nurli Non" nonvoyxonasi

Aktivlar, mln so'mda, shartli. Sotishdan tushum shu davrda 1 000 dan 1 150 ga, ya'ni 15% o'sgan.

ModdaO'tgan yilJoriy yilO'zgarishO'sish sur'atiUlush: o'tganUlush: joriy
Uzoq muddatli aktivlar420480+60+14,3%60,0%53,3%
Tovar-moddiy zaxiralar90150+60+66,7%12,9%16,7%
Debitorlik qarzlari110200+90+81,8%15,7%22,2%
Pul mablag'lari8070−10−12,5%11,4%7,8%
Jami aktivlar700900+200+28,6%100%100%

Nima ko'rinadi? Tushum 15% o'sgan, debitorlik qarzi esa 81,8%. Xaridorlar (do'konlar va kafelar) nonni olib, pulni avvalgidan ancha kech to'layapti. Debitorlik ulushi 15,7% dan 22,2% ga chiqqan, pul ulushi esa 11,4% dan 7,8% ga tushgan. Nonvoyxona egasi uchun birinchi qadam: do'konlar bilan to'lov muddatlarini qayta ko'rib chiqish.

O'zingizni sinang

Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.

  1. Balansda jami aktivlar 500 mln so'm, shundan joriy aktivlar 200 mln so'm. Joriy aktivlarning jami aktivlardagi ulushi (tuzilma ko'rsatkichi) qancha?

  2. Choy do'koni reklama xarajatlari bilan haftalik sotuv o'rtasidagi chiziqli korrelyatsiya koeffitsientini hisobladi: r = 0,9. Determinatsiya koeffitsienti (r²) sotuv o'zgaruvchanligining qancha qismini reklama bilan bog'liq holda tushuntiradi?

  3. To'rt kuryerning kunlik yetkazmalari: 3, 5, 7, 9 (o'rtachasi 6, dispersiyasi n ga bo'lib hisoblanganda 5). Ertasi kuni har bir kuryer aynan 5 tadan ko'proq yetkazdi: 8, 10, 12, 14. O'rtacha va dispersiya qanday o'zgaradi?

  4. Dorixonada karta orqali to'lovlarning ulushi o'tgan oy 40% edi, bu oy 50% ga yetdi. Bu o'zgarishni qanday ifodalash to'g'ri?

  5. Meva do'koni ikki kun olma xarid qildi: har kuni 120 000 so'mlik. Birinchi kuni kilosi 6 000 so'm, ikkinchi kuni 4 000 so'm edi. Ikki kunda sotib olingan olmaning bir kilosi o'rtacha necha so'mga tushdi?

Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri

Barcha testlar →

Yana qarang

Manbalar

  1. 1-son BHMS "Moliyaviy hisobotni taqdim etish va hisob siyosati", 25, 56 va 60-bandlar · moliyaviy hisobotda oldingi davr bo'yicha qiyosiy axborot; balans moliyaviy holat va moliyaviy tarkibni tushunishga imkon beradi; balans moddalari moliyaviy holatni tahlil qilishda yordam beradi
  2. Misol, summalar va hisob-kitoblar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli

← Barcha maqolalar