Yetkazib beruvchi erta to'lov uchun chegirma taklif qilsa, qarz olib bo'lsa ham to'lash foydalimi?
"10 kun ichida to'lasangiz, 2% chegirma" — kichik raqamga o'xshaydi. Lekin yillik hisobda u ko'p bank kreditlaridan qimmatroq bo'lib chiqishi mumkin. Tikuv fabrikasi misolida hisoblaymiz.
"Oydin Tekstil" tikuv fabrikasi "Marg'ilon Ipak" korxonasidan 200 mln so'mlik gazlama oldi. Hisob-kitob shartida shunday yozilgan: 10 kun ichida to'lansa, 2% chegirma; aks holda to'liq summa 30 kun ichida to'lanadi.
Moliya direktori Sardor ikkilanib qoldi. Hisob raqamda hozir bo'sh pul yo'q. Chegirma uchun bankdan qisqa kredit olishga arziydimi?
Chegirmadan voz kechish aslida qarz olishdir
Fabrika 10-kuni 196 mln so'm to'lashi mumkin edi. Agar 30-kuni to'lasa, 200 mln to'laydi. Ya'ni 196 mln so'mni yana 20 kun o'zida ushlab turgani uchun yetkazib beruvchiga 4 mln so'm "foiz" to'laydi.
Bu "foiz"ning yillik narxini hisoblash oson:
Yillik narx = chegirma ÷ (100 − chegirma) × 365 ÷ (to'liq to'lov muddati − chegirma muddati)
"Oydin Tekstil" uchun: - 20 kunlik narx: 2 ÷ 98 = 2,04%; - yillik narx: 2,04% × 365 ÷ 20 = 37,24%.
Bu oddiy foiz bilan hisoblangan. Murakkab foiz bilan hisoblasangiz, natija yana yuqori chiqadi: taxminan 44,6%.
Turli shartlar qancha turadi?
| Shart | Chegirma | Chegirma muddati | To'liq to'lov muddati | Chegirmadan voz kechishning yillik narxi |
|---|---|---|---|---|
| 1/10, 30 | 1% | 10 kun | 30 kun | 18,43% |
| 2/10, 30 | 2% | 10 kun | 30 kun | 37,24% |
| 2/10, 60 | 2% | 10 kun | 60 kun | 14,90% |
| 3/15, 45 | 3% | 15 kun | 45 kun | 37,63% |
E'tibor bering: bir xil 2% chegirma 30 kunlik shartda 37,24%, 60 kunlikda esa atigi 14,90% turadi. Hal qiluvchi narsa chegirma foizi emas, qo'shimcha kunlar soni.
Bank krediti bilan solishtiramiz
Faraz qilaylik, bank 20 kunga yillik 24% (shartli) stavkada kredit beradi.
| Ko'rsatkich | Summa, so'm |
|---|---|
| Chegirma (olinadigan foyda) | 4 000 000 |
| Kredit foizi: 196 000 000 × 24% × 20 ÷ 365 | 2 577 534 |
| Sof foyda | 1 422 466 |
Kredit olib, 10-kuni to'lash fabrikaga 1,4 mln so'm foyda beradi. Agar shart 2/10, 60 bo'lganida (14,90%), 24% lik kredit bilan to'lash zarar bo'lardi.
Bo'sh pulingiz bo'lsa ham shu mantiq ishlaydi. Pulni depozitda ushlab turish daromadini chegirmaning yillik narxi bilan solishtiring.
Buxgalteriyada nimaga e'tibor berish kerak?
4-son BHMS ning 16-bandi ikki holatni ajratadi: - zaxira qabul qilingan sanada foydalanilgan chegirma xarid qilingan zaxira qiymatini kamaytiradi; - zaxira qabul qilingandan keyin shartnoma shartlarini bajarish natijasida olingan chegirma tashkilotning moliyaviy natijasiga olib boriladi va zaxira qiymatini kamaytirmaydi.
"Oydin Tekstil" holatida gazlama avval qabul qilingan, chegirma esa keyin, 10 kun ichida to'langanidan so'ng yuzaga keladi. Demak, bu ikkinchi holat: gazlama tannarxi 200 mln so'mligicha qoladi, 4 mln so'm esa moliyaviy natijaga ta'sir qiladi. Chegirma tasdiqlovchi hujjat bilan rasmiylashtirilishi kerak.
Amaliy maslahatlar
- Har bir yetkazib beruvchi shartini yuqoridagi formula bilan yillik foizga aylantiring va jadvalga yozing.
- Chegirma muddatini to'lov kalendariga kiriting. 11-kuni to'lansa, chegirma yo'qoladi.
- Kredit narxiga faqat foizni emas, bank komissiyalarini ham qo'shing.
- Chegirma uchun kredit olishdan oldin pul oqimi rejasini tekshiring: 30-kungacha xaridorlardan pul albatta tushadimi?
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
Ijarachi «Bog'bon» fermer xo'jaligiga 1-yil oxirida va 2-yil oxirida 1 210 000 so'mdan to'lashga va'da berdi. Diskont stavkasi yillik 10%. Shu ikki to'lovning bugungi (joriy) qiymati jami qancha?
Aksiyadorlik jamiyatining yillik sof foydasi 90 mln so'm bo'ldi, shundan 36 mln so'm dividendga yo'naltirildi (misol shartli). Dividend to'lash koeffitsienti (dividendlar / sof foyda × 100%) qancha va u nimani bildiradi?
Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi ta'sischilarga dividend to'lashga yo'naltirildi. Qanday provodka beriladi?
«Marg'ilon atlas» AJ aksiyasining nominal qiymati 10 000 so'm, birjadagi joriy narxi 16 000 so'm. Jamiyat bir aksiyaga yillik 1 200 so'm dividend to'ladi (misol shartli). Dividend daromadliligi (bir aksiyaga yillik dividend / aksiyaning joriy bozor narxi) qancha?
«Sirdaryo don» MChJ boshqa aksiyadorlik jamiyatining 2 500 ta aksiyasiga egalik qiladi. Jamiyat har bir aksiyaga 800 so'mdan dividend to'lash to'g'risida qaror e'lon qildi, pul hali kelib tushmadi (misol shartli). Dividend summasi va 21-son BHMS bo'yicha provodka qanday?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- 4-son BHMS "Tovar-moddiy zaxiralar", 16-band · qabul sanasida foydalanilgan chegirma zaxira qiymatini kamaytiradi; qabul qilingandan keyin shartnoma shartlarini bajarish natijasida olingan chegirma moliyaviy natijaga olib boriladi
- Misol, foiz stavkalari va hisob-kitoblar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli