QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi kimga foydali? Ikki korxona misolida hisob-kitob
6 foiz 12 foizdan kam, lekin xarid QQSi hisobga olinmaydi. Kafe va elektronika do'koni misolida qaysi tartib arzonga tushishini va "muvozanat nuqtasi"ni hisoblaymiz.
Choyxona egasi Hamid aka va elektronika do'koni egasi Nodira bir xil savolni berishdi: "PF-100-son Farmondagi 6 foizlik tartibga o'taylikmi?" Ikkalasiga ham javob bir xil emas. Sababi oddiy: 6 foiz kam, lekin evaziga bitta muhim huquqdan voz kechiladi.
Ikki tartibning farqi nimada?
PF-100-son Farmon (PF-175-son Farmon tahririda) savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish sohasidagi tadbirkorlarga QQSning soddalashtirilgan tartibini tanlash huquqini berdi.
| Belgi | Umumbelgilangan tartib | 6 foizlik soddalashtirilgan tartib |
|---|---|---|
| QQS stavkasi | 12% | 6% |
| Xarid qilingan tovar va xizmatlar bo'yicha QQS | Hisobga olinadi (to'lanadigan QQS kamayadi) | Hisobga olinmaydi |
| Foyda solig'i | Umumiy tartibda | 0% |
| Muddat va tanlov | Umumiy qoida | 2026-yil 1-iyundan 2030-yil 1-yanvargacha, ixtiyoriy |
Demak, ikki savolni birga o'lchash kerak: xarid QQSini hisobga olish huquqi sizga qancha pul tejaydi va foyda solig'idan ozod bo'lish qancha beradi? Quyida avval faqat QQS qismini hisoblaymiz, keyin foyda solig'ini qo'shamiz.
Hamid aka va Nodira uchun hisob-kitob
Hisob-kitob quyidagi farazlarga tayanadi (summalar bir oy uchun, shartli): - ikkala tartibda ham sotuv summasi (QQSsiz) bir xil va QQS shu summa ustiga hisoblanadi; soliq bazasini aniqlashning aniq tartibini Farmon va Soliq kodeksining amaldagi tahriridan tekshiring - umumbelgilangan tartibda QQS to'lovchilardan olingan xaridlar QQSi to'liq hisobga olinadi - bu bosqichda foyda solig'i hisobga olinmagan: u keyingi bo'limda alohida ko'riladi
- Ikkalasining ham oylik sotuvi: 200 000 000 so'm
- "Lazzat" choyxonasi QQS to'lovchilardan oyiga 40 000 000 so'mlik mahsulot oladi (qolgani bozordan, QQSsiz)
- "Tezkor Elektronika" do'koni QQS to'lovchi distribyutordan oyiga 160 000 000 so'mlik tovar oladi
| Ko'rsatkich | "Lazzat" choyxonasi | "Tezkor Elektronika" |
|---|---|---|
| Sotishdan QQS, 12% | 24 000 000 | 24 000 000 |
| Xarid QQSi, 12% (hisobga olinadi) | 4 800 000 | 19 200 000 |
| Umumiy tartibda to'lanadigan QQS | 19 200 000 | 4 800 000 |
| 6% tartibda to'lanadigan QQS | 12 000 000 | 12 000 000 |
| Farq (faqat QQS bo'yicha) | 7 200 000 tejaydi | 7 200 000 ortiq to'laydi |
QQS bo'yicha choyxona yutadi: uning xarid QQSi kam, yo'qotadigani ham kam. Do'kon esa QQS bo'yicha yutqazadi: u tovarning deyarli hammasini QQS bilan oladi va 19,2 mln so'mlik hisobga olish huquqidan voz kechish unga qimmatga tushadi. Lekin bu hali yakuniy javob emas, chunki foyda solig'i hisobga olinmadi.
Muvozanat nuqtasi qayerda?
Ikkala tartibda QQS teng bo'ladigan holatni topamiz. Sotuv S, QQS to'lovchilardan xarid X bo'lsin (ikkalasi ham QQSsiz):
12% × (S − X) = 6% × S, bundan X = S ÷ 2.
Ya'ni (yuqoridagi farazlarda) QQS bilan olinadigan xaridlar sotuvning yarmidan kam bo'lsa, faqat QQS bo'yicha 6 foizlik tartib arzonroq. Yarmidan ko'p bo'lsa, faqat QQS bo'yicha umumbelgilangan tartib arzonroq. 200 mln sotuvda chegara 100 mln: shunda ikkala tartibda ham 12 mln so'm chiqadi.
Foyda solig'i hisobni qanday o'zgartiradi?
Soddalashtirilgan tartibda foyda solig'i 0 foiz, umumbelgilangan tartibda esa foyda solig'i Soliq kodeksida belgilangan umumiy tartibda to'lanadi. Shuning uchun: - Hamid aka uchun ikkala omil bir tomonga ishlaydi: QQS ham kamayadi, foyda solig'i ham to'lanmaydi. Uning uchun 6 foizlik tartib aniq foydali - Nodira uchun omillar qarama-qarshi: QQS bo'yicha oyiga 7,2 mln so'm ortiq to'laydi, lekin foyda solig'idan ozod bo'ladi. Uning savoli: umumbelgilangan tartibda to'lanadigan foyda solig'i shu davr uchun QQS bo'yicha ortiqcha to'lovdan ko'pmi? Ko'p bo'lsa, 6 foizlik tartib unga ham foydali; kam bo'lsa, umumbelgilangan tartib arzonroq
Demak, "X = S ÷ 2" qoidasi faqat QQS qismiga javob beradi. Yakuniy qarorni QQS va foyda solig'ini birga hisoblab, amaldagi stavkani Soliq kodeksidan olib qabul qiling.
Buxgalteriyada nima o'zgaradi?
Choyxona 40 mln so'mlik mahsulotni 4,8 mln so'm QQS bilan oldi, deylik.
| Operatsiya | Umumbelgilangan tartibda | 6% tartibda |
|---|---|---|
| Mahsulot kirim qilindi | 1010 / 6010: 40 000 000 | 1010 / 6010: 44 800 000 |
| Xarid QQSi | 4410 / 6010: 4 800 000 | yozuv yo'q |
| Xarid QQSi hisobga olindi | 6410 / 4410: 4 800 000 | yozuv yo'q |
| Sotishda QQS hisoblandi | 4010 / 6410: 24 000 000 | 4010 / 6410: 12 000 000 |
6 foizlik tartibda xarid QQSi hisobga olinmaydi, shuning uchun 4-son BHMS ning 15-bandiga ko'ra u mahsulot tannarxiga qo'shiladi. Natijada tannarx 4,8 mln so'mga oshadi.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibini tanlagan tadbirkor uchun foyda solig'i stavkasi qancha?
«Lola kafe» PF-100-son Farmon bilan joriy etilgan QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibini tanladi. Mahsulot xaridida yetkazib beruvchi hisob-fakturasida ko'rsatgan QQS (kirish QQS) bilan nima bo'ladi?
PF-100-son Farmonga ko'ra savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish subyektlari uchun QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi qaysi davrda amal qiladi va u majburiymi?
PF-100 Farmoni bilan savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish subyektlari uchun joriy etilgan QQSning soddalashtirilgan tartibida stavka qancha?
Tekshiruvdan oldingi tahlilda soliq organi «Sayhun mebel» hisobotida tafovut topdi va shaxsiy kabinetga tuzatish kiritish to'g'risida xabarnoma yubordi. Soliq kodeksiga ko'ra korxona xabarnoma olingan kundan boshlab qancha muddatda aniqlashtirilgan hisobot yoki tafovut asosnomasini taqdim etishi shart?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- PF-100-son Farmon (2026-yil 26-may; PF-175-son Farmon bilan o'zgartirilgan) · savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish uchun QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi: 2026-yil 1-iyundan 2030-yil 1-yanvargacha, ixtiyoriy; foyda solig'i 0 foiz; sotib olingan tovar va xizmatlar bo'yicha QQS hisobga olinmaydi
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi · QQS umumiy stavkasi 12 foiz; soliq bazasini aniqlash tartibi, amaldagi tahririni tekshiring
- 4-son BHMS "Tovar-moddiy zaxiralar", 15-band · hisobga olinmaydigan soliqlar tovar-moddiy zaxiralar tannarxiga kiritiladi
- 21-son BHMS "Hisobvaraqlar rejasi", 191 va 275-bandlar · 4410 / 6010 (xarid QQSi), 6410 / 4410 (QQS hisobga olinishi), 4010 / 6410 (sotishda QQS hisoblanishi)
- Misol va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli