РусскийEnglish
Buxgalteriya2 daqiqa o'qish · Yangilangan: 6-noyabr, 2026

Tabiiy yo'qolish me'yori: kamomad me'yor ichida va me'yordan ortiq bo'lsa nima farq qiladi?

Guruch qurib, shakar to'kilib, bir oz yo'qolishi tabiiy. Lekin bu yo'qolish qachon "me'yor ichida" deb xarajatga o'tadi, qachon kamomad sifatida aybdordan so'raladi? Qoidalar va guruch ombori misoli.

Don, guruch, shakar kabi mahsulotlar saqlash paytida qurishi, to'kilishi yoki changga aylanishi mumkin. Bu yo'qolishning bir qismi tabiiy hisoblanadi va uning chegarasi tabiiy yo'qolish me'yori deyiladi. Me'yor ichidagi va undan ortiq kamomad hisobda butunlay boshqacha yo'ldan boradi.

Asosiy qoidalar

  • Me'yor faqat haqiqiy kamomadga qo'llanadi. Sanoqda kamomad chiqmagan bo'lsa, me'yor bo'yicha "oldindan" hisobdan chiqarib bo'lmaydi (19-son BHMS, 69-band)
  • Avval qayta navlash, keyin me'yor. Me'yor doirasidagi yo'qolish qayta navlashdagi ortiqchalar hisobga olingandan keyin belgilanadi. Shundan keyin ham kamomad qolsa, me'yor faqat kamomad chiqqan nomlar bo'yicha qo'llanadi (69-band)
  • Me'yor ichidagi yo'qolish rahbar farmoyishi bilan ishlab chiqarish va davr xarajatlariga hisobdan chiqariladi (69-band). Bu bo'yicha taklifni ishchi komissiya ishlab chiqadi (10-band)
  • Tasdiqlangan me'yor bo'lmasa, yo'qolish to'liq kamomad hisoblanadi (69-band)
  • Me'yordan ortiq kamomad: aniq aybdor bo'lsa, uning zimmasiga (Dt 4730 yoki da'vo bo'yicha 4860, Kt 5910); aybdor aniqlanmasa, Dt 9430 Kt 5910 (21-son BHMS, 247-band, 249-band 3 va 4-qatorlar). 19-son BHMS bu holda VMQ 1999-yil 5-fevraldagi 54-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomga havola qiladi va hujjatlarda bunday kamomadning oldini olish bo'yicha ko'rilgan choralarni ko'rsatishni talab qiladi (69-band)
  • Hisobga yozish: kamomad balans qiymati bo'yicha hisobdan chiqariladi (4-son BHMS, 91-band) va umumiy tartibda Dt 5910 Kt 1010–2990 bilan qayd etiladi (21-son BHMS, 249-band, 1-qator). Hisobvaraqlar rejasining namunaviy jadvallarida me'yor ichidagi yo'qolishni xarajatga o'tkazish uchun alohida qator berilmagan, shuning uchun qaysi xarajat schyoti ishlatilishini hisob siyosatida aniq yozib qo'ygan ma'qul
  • Yillik qaydnomada natijalar alohida ustunlarda ko'rinadi: qayta navlash hisobiga kiritilgan, me'yor chegarasida hisobdan chiqarilgan, aybdorlar zimmasiga yuklangan va me'yordan ortig'i xarajatga o'tkazilgan summalar (19-son BHMS ilovasidagi natijalar qaydnomasi shakli)

Misol: "Toza Guruch" ombori

Raqamlar va me'yor shartli, amaldagi me'yor emas. Hisob bo'yicha 20 000 kg guruch, sanoqda 19 880 kg chiqdi: kamomad 120 kg. Qayta navlash yo'q. Korxonaga tasdiqlangan me'yor bo'yicha shu davr uchun ruxsat etilgan yo'qolish 50 kg. Balans qiymati 14 000 so'm/kg.

QismHisob-kitobSumma, so'mQayerga
Butun kamomad120 × 14 0001 680 000Dt 5910 Kt 1010
Me'yor ichida50 × 14 000700 000Rahbar farmoyishi bilan xarajatga
Me'yordan ortiq70 × 14 000980 000Aybdor bo'lsa Dt 4730 Kt 5910, aybdor yo'q bo'lsa Dt 9430 Kt 5910

Tekshiruv: 700 000 + 980 000 = 1 680 000 so'm. Agar omborda tasdiqlangan me'yor umuman bo'lmaganida edi, 1 680 000 so'mning hammasi kamomad sifatida ko'rilardi.

O'zingizni sinang

Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.

  1. «Chinni ustoz» asosiy sexida tuzatib bo'lmaydigan (to'g'rilanmaydigan) yaroqsiz mahsulot aniqlandi. Undan ko'rilgan yo'qotishlar asosiy ishlab chiqarish schyotidan qanday hisobdan chiqariladi?

  2. «Chirchiq mashinasozlik» omborida inventarizatsiya o'tkazildi va hisobda ko'rsatilmagan, montajni talab qiluvchi mahalliy o'rnatiladigan asbob-uskuna ortiqcha chiqdi. 21-son BHMS bo'yicha qanday provodka beriladi?

  3. Sel natijasida «Tog'li qurilish» omboridagi 80 qop sement (1050 «Qurilish materiallari», har biri 62 500 so'm) butunlay yaroqsiz bo'lib, yo'qotildi. 21-son BHMS bo'yicha qanday provodka beriladi?

  4. Inventarizatsiyada tovar kamomadi aniqlandi, lekin aybdor shaxsni aniqlashning imkoni yo'q. 412-band jadvaliga ko'ra kamomad qanday provodka bilan zararga olib boriladi?

  5. «Yakkabog' tikuv» MChJ budjetga ortiqcha o'tkazgan soliq summasi budjetdan korxonaning hisob-kitob hisobvarag'iga qaytarildi. 21-son BHMS bo'yicha qanday provodka beriladi?

Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri

Barcha testlar →

Yana qarang

Manbalar

  1. 19-son BHMS "Inventarizatsiyani tashkil etish va o'tkazish", 69-band · me'yor doirasidagi yo'qolish rahbar farmoyishi bilan ishlab chiqarish va davr xarajatlariga; me'yorlar faqat haqiqatda kamomad aniqlanganda; qayta navlashdagi ortiqchalar hisobga olingach va faqat kamomad chiqqan nomlar bo'yicha; tasdiqlangan me'yor bo'lmasa kamomad; aybdor aniqlanmagan me'yordan ortiq kamomad VMQ 1999-yil 5-fevraldagi 54-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomga muvofiq; hujjatlarda ko'rilgan choralar
  2. 19-son BHMS, 10-band · ishchi komissiya tabiiy yo'qolish me'yorlari doirasida kamomadlarni hisobdan chiqarish bo'yicha takliflar ishlab chiqadi
  3. 19-son BHMS, inventarizatsiyada aniqlangan natijalar qaydnomasi shakli (ilova) · alohida ustunlar: qayta navlash hisobiga kiritildi; kamayish me'yori chegarasida hisobdan chiqarildi; aybdor shaxslar zimmasiga yuklandi; me'yordan ortig'i ishlab chiqarish va davr xarajatlariga
  4. 4-son BHMS "Tovar-moddiy zaxiralar", 91-band · kamomad balans qiymati bo'yicha; qonunchilikda belgilangan hollarda tabiiy yo'qolish me'yorlari chegarasida, shuningdek aybdor yo'q yoki undirib bo'lmasa, qaror qabul qilingan davrning moliyaviy natijalariga
  5. 21-son BHMS "Hisobvaraqlar rejasi", 247-band va 249-band (1, 3, 4-qatorlar) · tabiiy yo'qolish me'yorlaridan ortiq kamomad: aybdor aniqlansa 4860, 4730 / 5910; aniqlanmasa 9430 / 5910; 5910 / 1010–2990
  6. Misol va me'yor · muallif tomonidan tuzilgan, shartli raqamlar; amaldagi me'yor emas

← Barcha maqolalar