Buzilgan yoki muddati o'tgan materialni qanday hisobdan chiqarish kerak va aybdor topilsa nima bo'ladi?
Namlikdan buzilgan shakar, muddati o'tgan glazur, nuqsonli kelgan vanilin: har biri boshqacha hisobdan chiqariladi. 5910 orqali yo'l, aybdordan bozor qiymatida undirish va konditer sexi misoli.
"Asal Tong" konditer sexining omborida noyabr boshida uchta muammo bir vaqtda chiqdi: tom oqib, shakar qoplari namlandi; bir quti shokolad glazurning saqlash muddati o'tib ketdi; yangi kelgan vanilin esa ochilganda nuqsonli bo'lib chiqdi. Uchalasi ham "yaroqsiz material", lekin hisobdan uch xil yo'l bilan chiqadi. Farqni sabab va javobgar belgilaydi.
Buzilgan material oddiy sarfdan nimasi bilan farq qiladi?
Oddiy sarfda material mahsulotga yoki xo'jalik ehtiyojiga ishlaydi. Buzilgan material esa hech narsaga ishlamaydi, u yo'qotish. Shuning uchun: - 4-son BHMS saqlash muddati tugagach yaroqsizligi, jismonan va ma'nan eskirgani sababli tugatishni, shuningdek shikastlanishni chiqib ketishning alohida yo'llari sifatida sanaydi (58-band) - 21-son BHMS saqlash va boshqa jarayonlarda aniqlangan buzilishdan yo'qotishlarni 5910 "Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo'qotishlar" da yig'adi (245-band) - Qiymatliklar buzilishi fakti aniqlanganda inventarizatsiya majburiy (19-son BHMS, 5-band)
Qanday hujjatlar kerak?
- Dalolatnoma. Yaroqsiz inventar va xo'jalik jihozlariga ishchi komissiya foydalanish vaqti, yaroqsizlik sabablari va buyumdan xo'jalikda foydalanish imkoniyati ko'rsatilgan dalolatnoma tuzadi (19-son BHMS, 47-band). Yaroqsiz taraga ham sabab va javobgar shaxs ko'rsatilgan dalolatnoma tuziladi (48-band; 4-son BHMS, 86-band)
- Texnik xulosa. Qiymatlik buzilgani haqidagi xulosa texnik nazorat bo'limi yoki sifat bo'yicha tegishli inspeksiyalardan olinishi mumkin (19-son BHMS, 69-band)
- Choralar. Me'yordan ortiq kamomad va buzilishdan yo'qotishlarni hisobdan chiqarish uchun beriladigan hujjatlarda bunday holatlarning oldini olish bo'yicha ko'rilgan choralar ko'rsatilishi kerak (69-band)
Sababga qarab qanday provodka beriladi?
| Holat | Debet | Kredit | Manba (21-son BHMS) |
|---|---|---|---|
| Buzilgan yoki yo'qolgan material balans qiymatida hisobdan chiqdi | 5910 | 1010–1090 (umuman 1010–2990) | 249-band 1-qator; 246-band |
| Aybdor xodim aniqlandi | 4730 | 5910 | 249-band 3-qator; 247-band "a" |
| Aybdor aniqlanmadi yoki undirib bo'lmadi | 9430 | 5910 | 249-band 4-qator; 247-band "b" |
| Xodimning ish haqidan ushlab qolindi | 6710 | 4730 | 202-band |
| Kirimdan keyin nuqson topildi, yetkazib beruvchiga da'vo | 4860 | 1010–1090 | 104-band, 6-qator |
| Tabiiy ofatda yo'qolgan materiallar | 9720 | 1010–1090 | 104-band, 17-qator |
4-son BHMS ham shu tartibni beradi: kamomad balans qiymati bo'yicha hisobdan chiqariladi va aybdor aniqlanguncha yo'qotishlar schyotida turadi; aybdor topilmasa yoki undirish imkoni bo'lmasa, moliyaviy natijaga olib boriladi (91, 92-bandlar).
Aybdordan qancha undiriladi: balans qiymatimi, bozor qiymatimi?
Bu yerda ko'pchilik adashadi. Hisobdan chiqarish balans qiymatida, lekin zarar miqdori zarar aniqlangan kunda shu hududda amalda bo'lgan bozor qiymati bo'yicha hisoblanadi (21-son BHMS, 246-band). Bozor qiymatini aniqlash uchun standart quyidagi manbalarni sanaydi: ishlab chiqaruvchi, rasmiy diler yoki tovar-xom ashyo birjasidan yozma olingan narx; sotib olingan kundagi valyuta qiymati Markaziy bank kurslari nisbati bilan qayta hisoblangani (hujjat bo'lsa); vakolatli davlat organlaridagi yoki ommaviy axborot vositalarida e'lon qilingan narxlar; ommaviy sotiladigan bir xil yoki o'xshash aktiv narxi; baholovchi tashkilot hisoboti.
Ikki qiymat farq qilsa (203-band): - Bozor qiymati balans qiymatidan yuqori: Dt 4730 (bozor qiymati), Kt 5910 (balans qiymati), Kt 9320 (farq) - Bozor qiymati balans qiymatidan past: Dt 4730 (bozor qiymati), Dt 9430 (farq), Kt 5910 (balans qiymati)
Xodimdan qancha va qanday tartibda undirish mumkinligi mehnat qonunchiligi bilan belgilanadi. Bu maqola faqat buxgalteriya yozuvi haqida.
Misol: "Asal Tong" omboridagi uchta holat
Summalar shartli.
1. Muddati o'tgan glazur, aybdor yo'q. 40 kg, balans qiymati 85 000 so'm/kg: 40 × 85 000 = 3 400 000 so'm. Komissiya muddat o'tganini dalolatnomada qayd etdi, aybdor topilmadi.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm |
|---|---|---|---|
| Glazur hisobdan chiqdi | 5910 | 1010 | 3 400 000 |
| Aybdor yo'q, yo'qotish xarajatga | 9430 | 5910 | 3 400 000 |
2. Namlangan shakar, omborchi aybdor. Omborchi tom oqayotganini bilib turib, qoplarni ko'chirmagan. 10 qop, balans qiymati 420 000 so'mdan: 4 200 000 so'm. Shakar ishlab chiqaruvchi zavoddan yozma olingan narx bo'yicha bozor qiymati 450 000 so'mdan: 10 × 450 000 = 4 500 000 so'm. Farq 4 500 000 − 4 200 000 = 300 000 so'm.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm |
|---|---|---|---|
| Shakar hisobdan chiqdi | 5910 | 1010 | 4 200 000 |
| Omborchidan undiriladigan summa (bozor qiymati) | 4730 | — | 4 500 000 |
| Shu yozuvda: yo'qotish yopildi | — | 5910 | 4 200 000 |
| Shu yozuvda: farq | — | 9320 | 300 000 |
| Noyabr ish haqidan ushlab qolindi | 6710 | 4730 | 1 500 000 |
Noyabrdan keyin 4730 da omborchining qarzi 4 500 000 − 1 500 000 = 3 000 000 so'm qoladi.
3. Nuqsonli vanilin. 2 quti, 300 000 so'mdan: 600 000 so'm. Nuqson kirimdan keyin aniqlandi, yetkazib beruvchiga da'vo yuborildi.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm |
|---|---|---|---|
| Yetkazib beruvchiga da'vo | 4860 | 1010 | 600 000 |
Uchala holat bo'yicha ombordan jami 3 400 000 + 4 200 000 + 600 000 = 8 200 000 so'mlik xom ashyo chiqdi, lekin sexning xarajatiga faqat 3 400 000 so'm tushdi: shakar zararini omborchi, vanilin zararini yetkazib beruvchi qoplaydi.
Hisobdan chiqarishda tekshiruv ro'yxati
- Buzilish aniqlangach inventarizatsiya o'tkazildimi?
- Dalolatnomada sabab, foydalanish imkoniyati va javobgar shaxs yozilganmi?
- Kerak bo'lsa, texnik nazorat yoki sifat xulosasi olinganmi?
- Hujjatlarda bunday holatning oldini olish choralari ko'rsatilganmi?
- Material avval balans qiymatida 5910 ga o'tkazildimi?
- Aybdordan undiriladigan summa bozor qiymatida hisoblandimi va manbasi (yozma narx, birja, baholovchi) hujjatda bormi?
- Nuqson yetkazib beruvchining aybi bo'lsa, xarajat o'rniga da'vo (4860) rasmiylashtirildimi?
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
«Gulzor dekor» xaridordan oldindan to'lov (6310) olgan edi. Xaridor tovarni olmadi, pulni ham qaytarib so'ramadi va da'vo bildirish muddati davomida bo'nakdan foydalanilmadi. Bo'nak summasi qanday hisobdan chiqariladi?
«Termiz don» AJ 9 oy muddatli 2 000 dona obligatsiya chiqardi: nominal qiymati 50 000 so'm, har biri 52 000 so'mdan sotildi, pul hisob-kitob hisobvarag'iga tushdi. 21-son BHMS bo'yicha qanday yoziladi?
Mol yetkazib beruvchiga bo'lgan qarzning da'vo muddati o'tdi va u hisobdan chiqarildi. Qanday provodka beriladi?
«Chinni ustoz» asosiy sexida tuzatib bo'lmaydigan (to'g'rilanmaydigan) yaroqsiz mahsulot aniqlandi. Undan ko'rilgan yo'qotishlar asosiy ishlab chiqarish schyotidan qanday hisobdan chiqariladi?
Ulgurji savdo firmasi ombordagi tovarlarni xaridorga sotdi. Sotilgan tovarlarning tannarxi qanday provodka bilan hisobdan chiqariladi?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- 4-son BHMS "Tovar-moddiy zaxiralar", 58, 60, 86, 91 va 92-bandlar · saqlash muddati tugagach yaroqsizligi, eskirgani sababli tugatish va shikastlanish chiqib ketish yo'li sifatida; zarar yuz bergan davrda xarajat; yaroqsiz taralar dalolatnoma bilan; kamomad balans qiymati bo'yicha, aybdor aniqlanguncha yo'qotishlar schyotida; aybdor yo'q yoki undirib bo'lmasa moliyaviy natijaga
- 19-son BHMS "Inventarizatsiyani tashkil etish va o'tkazish", 5, 47, 48 va 69-bandlar · qiymatliklar buzilishi faktida inventarizatsiya majburiy; yaroqsiz inventar va taralarga dalolatnoma; hisobdan chiqarish hujjatlarida oldini olish choralari; buzilish holati bo'yicha texnik nazorat yoki sifat inspeksiyasi xulosasi
- 21-son BHMS "Hisobvaraqlar rejasi", 245–247 va 249-bandlar (1, 3, 4-qatorlar) · 5910 da saqlash va boshqa jarayonlarda aniqlangan buzilishdan yo'qotishlar; zarar aniqlangan kundagi bozor qiymati va uni aniqlash manbalari; 5910 / 1010–2990; 4860, 4730 / 5910; 9430 / 5910
- 21-son BHMS, 202 va 203-bandlar · 4730 debetida aybdordan undiriladigan summa, kreditida to'lov yoki 6710 orqali ish haqidan ushlab qolish; bozor qiymati zarardan yuqori bo'lsa farq 9320 ga, past bo'lsa 9430 ga
- 21-son BHMS, 104-band (6 va 17-qatorlar), 99-band · kirimdan keyin aniqlangan nuqson bo'yicha yetkazib beruvchiga da'vo 4860 / 1010–1090; tabiiy ofatda yo'qolgan materiallar 9720 / 1010–1090; yaroqsiz inventar balansdan tashqari schyotdan dalolatnoma asosida chiqariladi
- Misol va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli