Bojxona hududida qayta ishlash (51-kod): chet ellik buyurtmachining xom ashyosidan mahsulot tayyorlansa, bojxonada nima rasmiylashtiriladi va buxgalteriyada nima yoziladi?
Qozog'istonlik buyurtmachi alyumin profil yuboradi, O'zbekistondagi sex undan deraza romi yig'ib, qaytarib jo'natadi. Profil uchun boj to'lanadimi, ruxsatnoma necha yilga beriladi, qoldiq profil nima bo'ladi va sex o'z balansida nimani ko'rsatadi: Bojxona kodeksi va 21-son BHMS bo'yicha bir sex misolida.
"Kumush Profil" MChJ deraza va eshik romlarini yig'adi. Qozog'istondagi qurilish kompaniyasi taklif bilan keldi: "Profilni biz yuboramiz, siz romni yig'ib, bizga qaytarasiz, faqat ish haqini to'laymiz". Direktor birinchi bo'lib bojxonani o'yladi: 13 000 metr chet el profili uchun boj va soliq to'lansa, bu buyurtma foyda bermaydi. Bunday holat uchun Bojxona kodeksida alohida rejim bor: bojxona hududida qayta ishlash, deklaratsiyadagi kodi 51 («Bojxona yuk deklaratsiyasini to'ldirish tartibi to'g'risidagi yo'riqnoma», 3-ilova).
Rejimning mohiyati nima va qaysi ishlar qayta ishlash hisoblanadi?
70-moddaga ko'ra tovar bojxona hududiga qayta ishlash va keyin qayta ishlash mahsuloti holida olib chiqish uchun bojxona bojlari va soliqlardan shartli ozod etilgan holda olib kiriladi. Iqtisodiy siyosat choralari qo'llanmaydi (82-moddadagi taqiq va cheklovlar bundan mustasno). "Shartli" so'zi muhim: shart bajarilmasa, to'lov qaytib keladi.
Rejimga joylashtirish bojxona organi beradigan qayta ishlash ruxsatnomasi asosida bo'ladi (70-moddaning to'rtinchi qismi). Qaysi ishlar qayta ishlash operatsiyasi ekanini 71-modda sanaydi:
| Operatsiya | Bizning misolga mosmi? |
|---|---|
| Olib kirilgan tovarni xossalarini o'zgartirib, lekin mahsulotda tanib olish mumkin bo'lgan holda qayta ishlash yoki unga ishlov berish | Qisman: profil kesiladi va teshiladi, lekin tamg'asi saqlanadi |
| Olib kirilgan tovardan boshqa tovar tayyorlash, jumladan montaj qilish, yig'ish yoki qismlarga ajratish | Ha: profildan rom yig'iladi |
| Tovarni ta'mirlash, jumladan tiklash va tarkibiy qismlarini almashtirish | Yo'q |
| Qayta ishlashda to'liq yoki qisman ishlatiladigan boshqa tovarlardan xom ashyo sifatida foydalanish (faqat yuqoridagi operatsiyalardan biri bilan birga) | Yo'q |
Kodeks qayta ishlashga kirmaydigan ishlarni ham alohida sanaydi (71-modda, ikkinchi qism): tovarning but saqlanishini ta'minlash, uni sotish va tashishga tayyorlash; hayvonlarning naslini olish, parvarishlash, klonlash, bo'rdoqiga boqish va tutish, ularning mahsulini olish va to'plash; o'simlik yetishtirish va yig'ish; foydali qazilmalarni qazib olish; axborot, audio va video yozuvlardan nusxa ko'chirish va ko'paytirish; texnologik jarayonda chet el tovarlaridan yordamchi vosita sifatida foydalanish.
Rejimga har qanday manfaatdor O'zbekiston shaxsi, jumladan tovar egasi bo'lmagan yoki operatsiyani o'zi bajarmaydigan shaxs ham joylashtira oladi (72-modda). Operatsiyani ruxsatnoma egasining topshirig'i bilan boshqa korxona bajarishi ham mumkin, lekin bu ruxsatnomada aks etishi kerak va bojxona oldida javobgarlik ruxsatnoma egasida qoladi (71-modda).
Ruxsatnoma olish uchun qaysi shartlar va muddatlar bor?
72-modda beshta shartni qo'yadi:
- Olib kirilgan tovarni qayta ishlash mahsulotlarida identifikatsiya qilish.
- Qayta ishlash mahsulotlarining chiqish normasini belgilash.
- Tovar bu rejimga doir taqiq va cheklovlar ostiga tushmasligi.
- Olib kirilgan tovar uchun bojxona to'lovlari to'lanishini ta'minlash (qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno).
- Operatsiyalar 71-moddaga mos bo'lishi.
Identifikatsiya (74-modda): muhr, shtamp yoki raqamli tamg'a qo'yish; batafsil tavsif, fotosurat yoki boshqa tasvir; oldindan olingan namunalarni mahsulot bilan qiyoslash; zavod va seriya raqamlari tarzidagi mavjud tamg'adan foydalanish. Bulardan tashqari, qonunchilikka muvofiq boshqa usullar ham qo'llanishi mumkin, vakolatli shaxsning so'rovi va bojxona roziligi bilan esa xom ashyo va ishlab chiqarish texnologiyasi haqidagi batafsil ma'lumotlarni tadqiq etish orqali ham identifikatsiya qilinadi. Usulni vakolatli shaxsning o'zi belgilaydi. "Kumush Profil" uchun eng qulayi profil ustidagi ishlab chiqaruvchi tamg'asi: u tayyor romda ham ko'rinadi.
Chiqish normasi (76-modda): tasdiqlangan norma bo'lmasa, uni vakolatli shaxs haqiqiy ishlab chiqarish sharoitidan kelib chiqib aniqlaydi, bojxona organi ruxsatnoma berishda texnologik jarayon hujjatlariga tayanib belgilaydi. Misolda: bitta romga 6,5 metr profil.
Muddatlar (75-modda):
| Holat | Muddat |
|---|---|
| Ruxsatnoma odatda | 2 yil |
| Uzoq davom etadigan qayta ishlash talab qilinadigan tovarlar | ariza bo'yicha 2 yildan ko'proqqa uzaytirilishi mumkin |
| Bir xil tovarlar bir xil sharoitda muntazam qayta ishlanganda | so'ralgan muddatga, lekin 5 yildan ko'p emas |
| Uzaytirish arizasi | muddat tugashiga kamida bir oy qolganda |
| Muddat boshlanishi | rejimga joylashtirilgan kundan, turkumlab olib kirilsa birinchi turkumdan |
Ariza berilgani muddatning o'tishini to'xtatmaydi. Uzaytirish rad etilsa, tovarni 80-moddaga muvofiq boshqa rejimga joylashtirish kerak bo'ladi.
Rejim qanday tugaydi va qoldiq profil nima bo'ladi?
80-modda talabi: qayta ishlash mahsulotlari, olib kirilgan tovar qoldiqlari va chiqindilar 75-moddadagi muddat tugaydigan kundan kechiktirmay olib chiqilishi yoki boshqa bojxona rejimiga joylashtirilishi kerak. Mahsulot bir necha turkumda chiqsa, uning ruxsatnomadagi miqdorga mosligi davriy ravishda, kamida har uch oyda bir marta va oxirgi turkum chegaradan o'tgan kundan o'ttiz kalendar kun ichida tekshirilishi mumkin. Tekshiruv natijasida dalolatnoma tuziladi. Olib chiqilgan mahsulot ruxsatnomadagi miqdordan ortiq chiqqani aniqlansa, bojxona qo'shimcha to'lov haqida qaror qabul qiladi va korxonaga yozma xabar beradi; to'lov xabar olingan kundan o'n ish kuni ichida qilinsa, penya hisoblanmaydi. Rejim tugagach, korxona o'ttiz kalendar kun ichida rejim qo'llanganligi haqidagi ma'lumotlarni solishtirib chiqishi shart.
Endi raqamlar. "Kumush Profil" 13 000 metr profil oldi. Norma bo'yicha bundan 13 000 ÷ 6,5 = 2 000 rom chiqishi kerak edi. Amalda 1 940 rom yig'ildi va Qozog'istonga jo'natildi:
| Ko'rsatkich | Miqdor |
|---|---|
| Olib kirilgan profil | 13 000 m |
| Jo'natilgan rom | 1 940 dona |
| Norma bo'yicha sarflangan profil (1 940 × 6,5) | 12 610 m |
| Qayta ishlanmagan qoldiq | 390 m |
| 390 m qoldiqqa norma bo'yicha to'g'ri keladigan rom (390 ÷ 6,5) | 60 dona |
390 metr qoldiq uchun yo'l ikkita, uchinchisi yo'q:
- Qoldiq buyurtmachiga qaytarib jo'natilsa, u bojxona bojlari va soliqlardan ozod bo'ladi: 81-moddaning birinchi qismi olib chiqiladigan mahsulot, qoldiq va chiqindiga shunday ozodlik beradi. Bu eng arzon yo'l.
- Qoldiq O'zbekistonda qolsa, muddat tugaguncha u boshqa bojxona rejimiga, masalan erkin muomalaga chiqarish (import, 40-kod) rejimiga joylashtiriladi (79 va 80-moddalar). Bunda birinchi qismdagi ozodlik qo'llanmaydi, chunki u faqat olib chiqiladigan tovarga tegishli.
- Qoldiqni muddat ichida na olib chiqmaslik, na boshqa rejimga joylashtirmaslik mumkin emas: 79 va 80-moddalar buni to'g'ridan-to'g'ri talab qiladi.
Mahsulotning o'zi uchun 81-moddada yana ikki qoida bor. Qayta ishlash mahsuloti import rejimiga joylashtirilsa, to'lovlar olib kirilgan tovarning bojxona qiymatidan va (yoki) chiqish normasi bo'yicha ishlatilgan miqdoridan, import kunidagi stavkalar bo'yicha hisoblanadi (ikkinchi qism). Mahsulot chiqish normasida belgilanganidan kam olib chiqilsa, farq bo'yicha xuddi shu tartibda to'lovlar to'lanadi (uchinchi qism). Shuning uchun normani real texnologik kartadan belgilash muhim.
Kesishdan qolgan mayda bo'laklar esa chiqindi. 79-moddaga ko'ra ularni ham muddat tugaguncha biror rejimga joylashtirib tasarruf etish kerak. Import qilinsa, to'lov chiqindi shu holatda olib kirilgandek hisoblanadi (81-moddaning to'rtinchi qismi).
Buxgalteriyada nima yoziladi: profil sexning balansiga kiradimi?
Kirmaydi. Profil buyurtmachining mulki, sex unga pul to'lamaydi. 21-son BHMS 440-bandi aynan shu holat uchun balansdan tashqari 003 "Qayta ishlovga qabul qilingan materiallar" schyotini beradi: buyurtmachining xom ashyosi u yerda shartnomadagi bahoda yuritiladi, analitik hisob buyurtmachilar, xom ashyo turlari, navlari va saqlash joylari bo'yicha. Balansdan tashqari schyotlarda hisob oddiy tizimda yuritiladi (437-band), ya'ni korrespondent schyotsiz, faqat kirim va chiqim.
Shartnomada profil narxi metriga 3,5 AQSh dollari, misoldagi kurs 1 dollar = 12 600 so'm (shartli):
| Operatsiya | Hisob | Summa, so'm |
|---|---|---|
| 13 000 m profil qabul qilindi (45 500 dollar) | Kirim 003 | 573 300 000 |
| 1 940 romga ketgan 12 610 m profil buyurtmachiga mahsulot ichida topshirildi | Chiqim 003 | 556 101 000 |
| 390 m qoldiq qaytarib jo'natildi | Chiqim 003 | 17 199 000 |
Sexning o'z xarajatlari odatdagidek 2010 "Asosiy ishlab chiqarish" schyotida yig'iladi (440-band: qayta ishlash xarajatlari xarajatlarni hisobga oluvchi schyotlarda yuritiladi):
| Operatsiya | Dt | Kt | Summa, so'm | 21-son BHMS |
|---|---|---|---|---|
| O'z materiallari: zichlagich, burchak va furnitura | 2010 | 1010 | 96 000 000 | 120-band, 3-qator |
| Yig'uvchilarning ish haqi | 2010 | 6710 | 180 000 000 | 120-band, 17-qator |
| Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari ulushi | 2010 | 2510 | 64 000 000 | 120-band, 8-qator |
| Topshirilgan ish tannarxi | 9130 | 2010 | 340 000 000 | 120-band, 28-qator |
Sexning daromadi bu profil emas, qayta ishlash haqi: har rom uchun 25 dollar, jami 1 940 × 25 = 48 500 dollar. U qabul dalolatnomasi sanasidagi Markaziy bank kursida tan olinadi (22-son BHMS, 7-band):
| Operatsiya | Dt | Kt | Summa, so'm | 21-son BHMS |
|---|---|---|---|---|
| Buyurtmachi ishni qabul qildi: 48 500 × 12 600 | 4010 | 9030 | 611 100 000 | 383-band, 1-qator |
| To'lov kunida kurs 12 650 bo'ldi, qarz qayta baholandi: 48 500 × 50 | 4010 | 9540 | 2 425 000 | 421-band, 4-qator |
| Valyuta tushdi: 48 500 × 12 650 | 5210 | 4010 | 613 525 000 | 229-band, 2-qator |
Natija: tushum 611 100 000 so'm, tannarx 340 000 000 so'm, yalpi foyda 271 100 000 so'm, ustiga 2 425 000 so'm kurs farqi moliyaviy faoliyat daromadiga (22-son BHMS, 11-band). Agar to'lov keyingi oyga o'tsa, valyutadagi debitorlik qarzi oy oxirida qayta baholanadi (8-band). Ish haqidan ushlanadigan va hisoblanadigan soliqlar misolni soddalashtirish uchun ko'rsatilmadi.
Amaliy maslahatlar
- Profil omborda o'z materiallaringizdan alohida tursin va alohida yorliqlansin. Inventarizatsiyada 003 qoldig'i bilan solishtirish oson bo'ladi.
- Chiqish normasini ruxsatnomaga real texnologik kartadan yozing. Norma juda "chiroyli" bo'lsa, haqiqiy chiqindi ko'payib, normadan kam chiqqan mahsulot uchun to'lov kelib chiqadi.
- 003 bo'yicha chiqimni har bir jo'natma BYD bilan bog'lang: bojxona uch oylik tekshiruvda aynan shu raqamlarni so'raydi.
- Muddat tugashidan bir oy oldin qoldiq va chiqindi qayerga ketishini hal qiling. Uzaytirish arizasi ham shu muddatgacha berilishi kerak.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
QQS to'lovchi «Nurafshon metall» chet ellik buyurtmachining bojxona hududida qayta ishlash rejimiga joylashtirilgan xom ashyosidan mahsulot tayyorladi. Xizmat haqi QQSsiz 45 000 000 so'm. Mahsulot olib chiqilmadi: buyurtmachi uni erkin muomalaga chiqarish (import) rejimiga joylashtirdi. Xizmat haqiga qancha QQS hisoblanadi?
Bojxona hududida qayta ishlash rejimida tikuv-trikotaj korxonasi 25 tonna chet el ip-kalavasidan 21 tonna trikotaj mato oldi (shartli). Bojxona kodeksi, 11-moddadagi ta'rif bo'yicha qayta ishlash mahsulotining chiqish normasi qancha?
«Namangan tekstil» to'qimachilik kombinati O'zbekiston tovari bo'lgan gazlamani chet elda bo'yash uchun olib chiqmoqchi, bo'yalgan gazlama esa bojxona hududiga qaytariladi. Bojxona organining ruxsatnomasi olingan. Bojxona yuk deklaratsiyasida (rejimlar tasniflagichi bo'yicha) qaysi rejim kodi ko'rsatiladi?
«Sirdaryo agro» MChJ chet ellik ijaraga beruvchining kombaynini vaqtincha olib kirish bojxona rejimida olib kirdi. Muddat tugamasdan kombaynni «Baxmal dala» fermer xo'jaligiga ishlatish uchun topshirmoqchi. Bojxona kodeksining 67-moddasiga ko'ra bunga qachon yo'l qo'yiladi?
Bojxona kodeksiga ko'ra quyidagilardan qaysi biri bojxona hududida qayta ishlash operatsiyalari jumlasiga KIRMAYDI?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
- Import-eksport bo'limi
- Bojxona hududida qayta ishlash
- Qayta ishlash mahsulotlarining chiqish normasi
- Qayta ishlovga qabul qilingan materiallar
- Kurs farqi
- Bojxona hududidan tashqarida qayta ishlash (61-kod): xom ashyo chet elda qayta ishlab qaytarilsa, nima rasmiylashtiriladi va hisobda qanday aks etadi?
- 003 Qayta ishlovga qabul qilingan materiallar
Manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 70, 71 va 72-moddalar · rejim ta'rifi (bojxona bojlari va soliqlardan shartli ozod etilgan holda olib kirish), ruxsatnoma asosida joylashtirish; qayta ishlash operatsiyalari va ularga kirmaydigan ishlar; operatsiyani boshqa shaxs bajarishi; besh shart; har qanday manfaatdor shaxs joylashtirishi mumkinligi
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 73, 74, 75 va 76-moddalar · BYD va kuzatuv hujjatlari; identifikatsiyalash usullari; ruxsatnoma ikki yilga, muntazam operatsiyalarda besh yilgacha; uzaytirish arizasi kamida bir oy oldin; chiqish normasini belgilash
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 79, 80, 81 va 82-moddalar · qoldiq va chiqindilarni muddat tugaguncha tasarruf etish; rejimni tugallash; uch oyda kamida bir marta tekshirish; o'n ish kuni ichida to'lansa penya hisoblanmasligi; o'ttiz kalendar kun ichida solishtirish; olib chiqiladigan mahsulot, qoldiq va chiqindilarning ozod qilinishi; importda va norma bo'yicha kam olib chiqilganda to'lovlar; Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan cheklovlar
- «Bojxona yuk deklaratsiyasini to'ldirish tartibi to'g'risidagi yo'riqnoma», 3-ilova «Bojxona rejimlari tasniflagichi» · 51 Bojxona hududida qayta ishlash; 40 Erkin muomalaga chiqarish (import)
- 21-son BHMS «Xo'jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo'llash bo'yicha yo'riqnoma»: 437 va 440-bandlar · balansdan tashqari hisobvaraqlarda hisob oddiy tizim bo'yicha; 003 da buyurtmachining to'lov qilinmaydigan xom ashyosi shartnomadagi baholarda, ishlov berish xarajatlari xarajat schyotlarida; analitik hisob buyurtmachilar, turlari, navlari va saqlash joylari bo'yicha
- 21-son BHMS «Xo'jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo'llash bo'yicha yo'riqnoma»: 120-band (3, 8 va 17-qatorlar; 28-qator) · Dt 2010 – Kt 1010-1090; Dt 2010 – Kt 2510; Dt 2010 – Kt 6710; Dt 9130 – Kt 2010
- 21-son BHMS «Xo'jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo'llash bo'yicha yo'riqnoma»: 383-band (1-qator), 229-band (2-qator), 421-band (4-qator) · Dt 4010 – Kt 9030; Dt 5210 – Kt 4010; ijobiy kurs farqi Kt 9540
- 22-son BHMS «Chet el valyutasida ifodalangan aktivlar va majburiyatlarning hisobi», 7, 8 va 11-bandlar · operatsiya sanasidagi Markaziy bank kursi; monetar moddalarni qayta baholash; kurs farqi moliyaviy faoliyat daromadlari (xarajatlari) tarkibida
- Misol, korxona nomi, kurslar va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli