Import (40), vaqtincha olib kirish (42) yoki bojxona ombori (74): rejimni qanday tanlash kerak?
Uchala rejimda ham tovar mamlakat hududida turadi, lekin to'lovlar, muddatlar va tovar bilan nima qilish mumkinligi butunlay boshqacha. Bojxona kodeksining 9, 11 va 14-boblari asosida taqqoslash va uskunani vaqtincha olib kirish hisobi.
Rejimni vakolatli shaxs, ya'ni tovar egasi yoki uning nomidan shartnoma yoxud ishonchnoma bilan ish ko'ruvchi shaxs tanlaydi va keyin uni boshqasiga o'zgartirishi ham mumkin (Bojxona kodeksi, 7 va 26-moddalar). Uchta eng ko'p tanlanadigan rejimning farqi pul oqimini butunlay o'zgartiradi.
Asosiy qoidalar
- 40 Import. Tovar qaytarib olib chiqish majburiyatisiz erkin muomalada qoladi (55-modda). Bu rejimga o'tish uchun ikki narsa talab qilinadi: bojxona to'lovlari to'lanadi, iqtisodiy siyosat choralari, ya'ni 15-moddaga ko'ra kvota, litsenziyalash va tashqi savdoni tartibga solishning boshqa choralari bajariladi (56-modda). Sotiladigan yoki ishlab chiqarishga beriladigan tovar uchun shu rejim
- 42 Vaqtincha olib kirish. Tovar muayyan muddatga olib kiriladi va to'lovlardan shartli ozod qilingan yoki davriy to'lovlar to'langan holda vaqtincha ishlatiladi (61-modda). Muddat joylashtirilgan sanadan boshlab ikki yil (64-modda). 64-moddada sanab o'tilgan o'nta toifadagi tovarlar uchun bojxona organi vakolatli shaxs arizasiga ko'ra muddatni ikki yildan ko'proqqa uzaytirishi mumkin; ariza muddat tugashidan oldin beriladi
- 42 rejimida tovar o'zgarmas holatda qolishi shart. Uni but saqlash uchun kerakli ishlar, jumladan mayda ta'mir va texnik xizmat mumkin, lekin ular tovar qiymatini rejimga joylashtirilgan paytdagidan oshirmasligi kerak; kapital ta'mir va modernizatsiya mumkin emas (62-modda)
- 62-modda 42 rejimiga umuman kirita olmaydigan beshta guruhni belgilaydi. Birinchisi, mamlakatga olib kirish taqiqlangan har qanday tovar. Ikkinchisi, chiqindi. Uchinchisi, energiya va oqib keladigan resurslar: elektr, suv, quvurda yetkaziladigan neft va gaz, shuningdek yoqilg'i. To'rtinchisi, ishlatilganda tugab ketadigan narsalar: sarf materiallari va sarf namunalari, xom ashyo, yarim tayyor mahsulot. Beshinchisi, O'zbekiston yuridik va jismoniy shaxslari olib kiradigan avtomobillar; xalqaro yuk tashish hamda qonunchilik va xalqaro shartnomalarda belgilangan hollar bundan mustasno
- Davriy to'lov tovar 42 rejimida turgan har bir kalendar oy uchun hisoblanadi; oy chala bo'lsa ham u butun oy sifatida olinadi. Miqdori: tovar shu kuni import rejimiga qo'yilganda to'lanishi kerak bo'lgan boj va soliqlarning 5 foizi. U chet el valyutasida hisoblanadi, to'lov kunidagi Markaziy bank kursida so'mda to'lanadi. Davriy to'lovlarning jami importdagi to'lovlardan oshmaydi. To'langan summa qaytarilmaydi, lekin keyin import rejimiga o'tilsa importdagi to'lovlar hisobiga o'tkaziladi (66-modda)
- 74 Bojxona ombori. Olib kirilgan va olib chiqishga mo'ljallangan tovar boj va soliqlar to'lanmagan holda bojxona nazorati ostida saqlanadi (90-modda). Muddat uch yil (94-modda). Bojxonani xabardor qilib, tovar bilan quyidagilarni qilish mumkin (95-modda): uni o'zgarmas holatda saqlash uchun kerakli ishlar; tekshirish, ko'zdan kechirish va o'lchash; holati, o'rami va bojxona belgilariga zarar yetkazmasdan ombor ichida joyini o'zgartirish; tadqiq qilish uchun namuna olish; sotish va tashishga tayyorlash (turkumlarga bo'lish, jo'natma yig'ish, saralash, o'rash, qayta o'rash, tamg'alash, oddiy yig'ish; aksiz markasi yopishtirish bundan mustasno); sifatni yaxshilaydigan boshqa ishlar. Aralashtirish, qayta ishlash va ishlov berish mumkin emas
- Bojxona omboridan chiqish: muddat tugaydigan kundan kechiktirmay tovar boshqa rejimga (vaqtincha saqlash rejimi bundan mustasno) ma'lum qilinadi va yangi rejimga joylashtirilgan kundan boshlab uch ish kuni ichida ombordan olib chiqiladi (98-modda). 42 rejimidagi tovar bojxona omboriga qo'yilsa, vaqtincha olib kirish muddati to'xtab turadi (68-modda)
- 42 rejimini yopish uchun tovar chetga qaytariladi yoki boshqa rejimga o'tkaziladi. Buni muddat tugagan kundan keyingi kun ham o'tib ketmasdan qilish kerak (69-modda)
| Belgi | 40 Import | 42 Vaqtincha olib kirish | 74 Bojxona ombori |
|---|---|---|---|
| Tovar mamlakatda qoladimi | Ha, cheklovsiz | Muddatga | Saqlanadi, keyin boshqa rejim |
| Boj va soliqlar | To'liq to'lanadi | Shartli ozod yoki har oy 5% | To'lanmaydi |
| Muddat | Yo'q | 2 yil | 3 yil |
| Foydalanish | Erkin | O'zgarmas holatda | Saqlash va 95-moddadagi operatsiyalar |
Misol: uskunani 6 oyga olib kirish
Hisob muallif tomonidan tuzilgan, summalar shartli. "Baraka Qadoq" MChJ qadoqlash uskunasini xorijiy kompaniyadan 6 oyga ijaraga olib keldi: uskuna 1-martda 42 rejimiga joylashtirildi va 31-avgustda chetga qaytarildi, ya'ni rejimda 6 ta kalendar oy turdi. Import rejimida to'lanadigan boj va soliqlar jami 8 000 USD bo'lardi. Uskuna shartli ozod qilinadigan tovarlar ro'yxatida yo'q deb faraz qilinadi, shuning uchun 42 rejimida davriy to'lov qo'llaniladi:
| Ko'rsatkich | Hisob | USD |
|---|---|---|
| Bir oylik davriy to'lov | 8 000 × 5% | 400 |
| 6 oy uchun | 400 × 6 | 2 400 |
| Import rejimidagi to'lov bilan farq | 8 000 − 2 400 | 5 600 |
Uskuna qaytariladigan bo'lgani uchun korxona 2 400 USD to'laydi. Bu summa qaytarilmaydi (66-modda). E'tibor bering: uskuna 15-martda kelib, 14-sentabrda qaytganida 7 ta kalendar oyga to'g'ri kelardi, chunki to'liq bo'lmagan oy ham to'liq oy kabi hisoblanadi: 400 × 7 = 2 800 USD. Agar keyin uskunani sotib olib, import rejimiga o'tkazishga qaror qilinsa, to'langan davriy to'lovlar importdagi to'lovlar hisobiga o'tkaziladi (66-modda), bojxona yig'imlari esa alohida to'lanadi (69-modda). Uskuna 20 kalendar oy qolsa, davriy to'lovlar jami importdagi 8 000 USD ga yetadi (400 × 20). Kodeksga ko'ra ular bundan oshmaydi.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
«Sirdaryo agro» MChJ chet ellik ijaraga beruvchining kombaynini vaqtincha olib kirish bojxona rejimida olib kirdi. Muddat tugamasdan kombaynni «Baxmal dala» fermer xo'jaligiga ishlatish uchun topshirmoqchi. Bojxona kodeksining 67-moddasiga ko'ra bunga qachon yo'l qo'yiladi?
QQS to'lovchi «Nurafshon metall» chet ellik buyurtmachining bojxona hududida qayta ishlash rejimiga joylashtirilgan xom ashyosidan mahsulot tayyorladi. Xizmat haqi QQSsiz 45 000 000 so'm. Mahsulot olib chiqilmadi: buyurtmachi uni erkin muomalaga chiqarish (import) rejimiga joylashtirdi. Xizmat haqiga qancha QQS hisoblanadi?
«Marg'ilon atlas» MChJ xorijga olib chiqiladigan tovari uchun bojxona rejimini tanladi. Bojxona kodeksiga ko'ra tanlangan bojxona rejimi qanday ma'lum qilinadi?
«Chinor mashina» MChJ turli tovarlarni shartnoma asosida chet elga vaqtincha olib chiqmoqchi (reklama, namoyish va ilmiy-tadqiqot maqsadida bitta nusxadan olib chiqish bundan mustasno). Bojxona kodeksining 37-moddasiga ko'ra quyidagi tovarlardan qaysi birini vaqtincha olib chiqish bojxona rejimiga joylashtirib bo'lmaydi?
Bojxona yuk deklaratsiyasida «Bojxona ombori» bojxona rejimi qaysi kod bilan ko'rsatiladi?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 7, 26, 55, 56, 61, 62, 64, 66, 68 va 69-moddalar · vakolatli shaxs; rejimni tanlash; import rejimi va unga joylashtirish sharti; vaqtincha olib kirish ta'rifi, shartlari, ikki yillik muddat va uni uzaytirish mumkin bo'lgan 10 toifa, davriy to'lovlar (har bir kalendar oy uchun 5%), to'xtatib turish, tugallash
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 90, 94, 95 va 98-moddalar · bojxona ombori ta'rifi, uch yillik muddat, ruxsat etilgan operatsiyalar, tugallash va uch ish kunida olib chiqish
- Bojxona yuk deklaratsiyasini to'ldirish tartibi to'g'risidagi yo'riqnoma (Adliya vazirligida 2773-son bilan ro'yxatga olingan), 3-ilova · rejim kodlari 40, 42, 74
- Misol va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli