Bojxona to'lovlarining 37 ta kodi: qaysi biri tovar tannarxiga kiradi, qaysi biri xarajat bo'ladi?
BYDning to'lovlar bo'limida 10, 20, 29, 72 kabi kodlar turadi. Boj va yig'im tovar tannarxiga qo'shiladi, penya va jarima esa boshqa xarajatga ketadi. 13-ilovaning to'liq jadvali buxgalteriyadagi o'rni bilan va bitta partiya bo'yicha hisob.
Bojxonadan chiqqan har bir so'mni bitta schyotga yozib qo'yish oson. Lekin bunda tovar tannarxi yo oshib, yo kamayib ketadi. To'g'ri yo'l: avval to'lov kodini aniqlash, keyin uning tabiatini 4-son BHMS bilan solishtirish.
Kodeks bojxona to'lovlarini qanday turlarga bo'ladi?
Bojxona kodeksi to'rtta asosiy to'lovni sanaydi: bojxona boji, qo'shilgan qiymat solig'i, aksiz solig'i va bojxona yig'imlari. Qonunchilikda boshqa to'lovlar ham belgilanishi mumkin (289-modda). Bojlar o'z navbatida import, eksport, alohida (maxsus, antidemping, kompensatsiya) va mavsumiy bojlarga bo'linadi (290-modda). Yig'im esa bojxona organi bajargan muayyan ish uchun olinadi. 291-modda bunday ishlarning yettitasini sanaydi: - tovarni bojxonada rasmiylashtirish - rasmiylashtiruv uchun belgilangan joydan tashqarida yoki bojxonaning ish vaqtidan keyin rasmiylashtirish - tovarni bojxona organiga qarashli omborda saqlash - transport vositasiga bojxona hamrohligini berish - dastlabki qaror chiqarish - intellektual mulk obyektini bojxona reyestriga kiritish - yuridik shaxs olib kirayotgan naqd chet el valyutasini rasmiylashtirish
Buxgalteriya uchun mezon 4-son BHMS da. 15-bandga ko'ra tovar-moddiy zaxira (TMZ) tannarxiga, jumladan, bojxona bojlari va yig'imlari kiradi. Xarid bilan bog'liq boshqa soliq va yig'imlar esa faqat qoplanmasa (hisobga olinmasa) tannarxga qo'shiladi. 17-band esa aktiv xaridi bilan bevosita bog'liq bo'lmagan xarajatlarni tannarxga kiritmaydi. Ular yuzaga kelgan davrda xarajat bo'ladi.
13-ilovadagi har bir kod qayerga boradi?
Quyidagi jadvalda BYD to'ldirish tartibi to'g'risidagi yo'riqnomaning 13-ilovasi to'liq keltirilgan. Oxirgi ustun importchi buxgalter uchun muallif xulosasi: u 4-son va 21-son BHMS bandlariga tayanadi. "Hisob siyosatida" deb belgilangan qatorlarda standartlar bir ma'noli javob bermaydi: 15-band bojxona yig'imlarini tannarxga kiritadi, 17-band esa xarid bilan bevosita bog'liq bo'lmagan xarajatni tannarxdan chiqaradi. Bunday yig'imni qaysi biriga qo'shishni korxona hisob siyosatida bir marta belgilab qo'yadi.
| Guruh | Kod | To'lov | Importchi hisobida |
|---|---|---|---|
| Rasmiylashtiruv yig'imlari | 10 | Tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi uchun yig'im | Tannarxga (4-son BHMS, 15-band) |
| Rasmiylashtiruv yig'imlari | 11 | Hududda qayta ishlash, hududdan tashqarida qayta ishlash va tranzit rejimlarida rasmiylashtiruv yig'imi | Qayta ishlash yoki tranzit operatsiyasiga bog'lanadi, hisob siyosatida |
| Rasmiylashtiruv yig'imlari | 12 | BYDni ish vaqtidan tashqari rasmiylashtirganlik uchun yig'im | Tannarxga (bojxona yig'imi, 15-band) |
| Rasmiylashtiruv yig'imlari | 13 | Belgilangan joydan tashqarida yoki ish vaqtidan tashqari ko'rik, ko'zdan kechirish, qayta yuklash uchun yig'im | Tannarxga (bojxona yig'imi, 15-band) |
| Rasmiylashtiruv yig'imlari | 14 | Yuridik shaxs olib kiradigan naqd chet el valyutasini rasmiylashtirish yig'imi | TMZ xaridi emas: tovar tannarxiga kirmaydi |
| Bojlar va soliqlar | 20 | Import bojxona boji | Tannarxga (15-band) |
| Bojlar va soliqlar | 25 | Eksport bojxona boji | Importga taalluqli emas |
| Bojlar va soliqlar | 27 | Olib kirilayotgan tovarlar uchun aksiz solig'i | Qoplanmasa tannarxga (15-band) |
| Bojlar va soliqlar | 28 | Olib chiqilayotgan tovarlar uchun aksiz solig'i | Importga taalluqli emas |
| Bojlar va soliqlar | 29 | Qo'shilgan qiymat solig'i | Hisobga olinadigan bo'lsa tannarxga kirmaydi (23-band), hisobga olinmasa tannarxga (15-band) |
| Bojlar va soliqlar | 30 | Yagona bojxona to'lovi | Jismoniy shaxslarning notijorat tovarlari uchun soddalashtirilgan tartib (289, 163 va 169-moddalar) |
| Boshqa yig'imlar | 40 | Bojxona organi omborida saqlash yig'imi | Tannarxga (15-band) |
| Boshqa yig'imlar | 41 | Transport vositasini bojxona kuzatib borishi uchun yig'im | Tannarxga (15-band) |
| Boshqa yig'imlar | 42 | Qayta ishlashga ruxsatnoma berganlik uchun yig'im | Qayta ishlash operatsiyasiga bog'lanadi, hisob siyosatida |
| Boshqa yig'imlar | 43 | Deklarant murojaati bilan BYDga o'zgartirish kiritish yig'imi | Hisob siyosatida |
| Boshqa yig'imlar | 44 | Bojxona nazoratidagi yetkazish muddati o'tkazilgani uchun yig'im | Hisob siyosatida |
| Boshqa yig'imlar | 45 | Vaqtincha olib kirilgan avtotransportni muddatida chiqarmaganlik uchun yig'im | TMZ xaridi emas: tovar tannarxiga kirmaydi |
| Boshqa yig'imlar | 46 | Qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa yig'imlar | Tabiatiga qarab |
| Boshqa yig'imlar | 50 | Dastlabki qaror qabul qilganlik uchun yig'im | Hisob siyosatida |
| Boshqa yig'imlar | 52 | Chegara postida vaqtincha saqlash yig'imi | Tannarxga (15-band) |
| Tushumlar va jarimalar | 60 | Musodara etilgan tovarlarni sotishdan tushum | Importchi xarajati emas |
| Tushumlar va jarimalar | 61 | Garovdagi boyliklarni sotishdan tushum | Importchi xarajati emas |
| Tushumlar va jarimalar | 62 | Jarimalar | Xarajat: 410-band jarimalarni 9430 tarkibida sanaydi |
| Boshqa to'lovlar | 70 | Kechiktirib yoki bo'lib to'lash uchun foizlar | Xarajat: 423-band foiz xarajatlarini 9610 da ko'rsatadi |
| Boshqa to'lovlar | 72 | Penya | Xarajat: 410-band penyalarni 9430 tarkibida sanaydi |
| Boshqa to'lovlar | 74 | Bojxona organlari undiradigan boshqa to'lovlar | Tabiatiga qarab |
| Boshqa to'lovlar | 75 | To'lovlarni ta'minlash summasi | To'lov emas, ta'minot (339-modda): xarajatga yozilmaydi |
| Boshqa to'lovlar | 78 | Kamsituvchi harakatlarga javoban qo'shimcha yig'imlar | Tannarxga (15-band) |
| Boshqa to'lovlar | 79 | Utilizatsiya yig'imi | Olib kirilgan tovarga bog'liq va qoplanmasa, tannarxga (15-band) |
| Alohida bojlar | 80 | Maxsus boj | Tannarxga (15-band) |
| Alohida bojlar | 81 | Vaqtinchalik maxsus boj | Tannarxga (15-band) |
| Alohida bojlar | 82 | Dempingga qarshi boj | Tannarxga (15-band) |
| Alohida bojlar | 83 | Vaqtinchalik dempingga qarshi boj | Tannarxga (15-band) |
| Alohida bojlar | 84 | Kompensatsiya boji | Tannarxga (15-band) |
| Alohida bojlar | 85 | Vaqtinchalik kompensatsiya boji | Tannarxga (15-band) |
| Alohida bojlar | 86 | Mavsumiy boj | Tannarxga (15-band) |
| Davlat bojlari | 90 | Bojxona ombori, erkin ombor, boj olinmaydigan do'kon litsenziyasi uchun davlat boji | Tovar tannarxiga emas (17-band) |
Ilovada jami 37 ta kod bor. Ulardan importchi uchun eng ko'p uchraydiganlari: 10, 20, 27, 29, 72.
Penya va jarima qanday yoziladi?
Penya bojxona to'lovi bo'yicha qarz o'z vaqtida to'lanmaganda hisoblanadi. Uning umumiy summasi qarz miqdoridan oshmasligi kerak (Bojxona kodeksi, 349-modda). Bu tovar xaridi emas, kechikish oqibati, shuning uchun tovar tannarxiga qo'shilmaydi.
21-son BHMS da bojxona penyasi yoki bojxona jarimasi uchun namunaviy provodka qatori yo'q. 412-bandning 16-qatoridagi jarima yozuvi faqat soliq idoralari qaroriga ko'ra hisoblangan jarimaga tegishli, uni bojxonaga ko'chirib qo'llab bo'lmaydi. Standartda bor narsa schyotlarning tavsifi: 410-band jarima va penyalarni 9430 "Boshqa operatsion xarajatlar" tarkibida sanaydi, 273-band esa budjet oldidagi majburiyatlar 6410 da umumlashtirilishini aytadi. Bojxona penyasi va jarimasi qaysi schyotlar orqali yozilishini korxona hisob siyosatida belgilab qo'yadi.
Misol: bitta partiyaning to'lovlarini ajratish
Hisob muallif tomonidan tuzilgan. Boj stavkasi, yig'im va penya summasi shartli, haqiqiy stavkalar emas. Haqiqiy boj stavkalarini Prezident belgilaydi, yig'im stavkalarini esa Vazirlar Mahkamasi (Bojxona kodeksi, 289 va 291-moddalar).
"Navro'z Elektr" MChJ bojxona qiymati 400 000 000 so'm bo'lgan tovar olib kirdi. Shartli boj stavkasi 5%, rasmiylashtiruv yig'imi shartli 900 000 so'm. Shuningdek, avvalgi partiya bo'yicha qo'shimcha hisoblangan to'lov kechikib to'langani uchun 150 000 so'm penya qo'yildi.
QQS asosi = bojxona qiymati + boj (tovar aksizli emas; Bojxona kodeksi, 322-modda): 400 000 000 + 20 000 000 = 420 000 000 so'm. QQS 12%: 50 400 000 so'm.
Import QQSini keyin hisobga olish (chegirish) huquqi bor-yo'qligi Bojxona kodeksida emas, Soliq kodeksida hal qilinadi. 4-son BHMS esa ikkala holatga javob beradi: hisobga olinadigan soliq tannarxdan chiqariladi (23-band), qoplanmaydigan soliq tannarxga qo'shiladi (15-band). Shuning uchun quyida ikki ustun bor:
| Kod | To'lov | Summa | QQS hisobga olinsa | QQS hisobga olinmasa |
|---|---|---|---|---|
| 10 | Rasmiylashtiruv yig'imi | 900 000 | Tannarx | Tannarx |
| 20 | Import boji (5%) | 20 000 000 | Tannarx | Tannarx |
| 29 | QQS (12%) | 50 400 000 | Tannarxga kirmaydi | Tannarx |
| 72 | Penya | 150 000 | Xarajat | Xarajat |
| Jami bojxonaga | 71 450 000 | |||
| Shundan tovar tannarxiga | 20 900 000 | 71 300 000 |
QQS hisobga olinadigan holatda tannarxga bojxona to'lovlaridan faqat 20 900 000 so'm qo'shiladi. Agar buxgalter barcha 71 450 000 so'mni tannarxga yozsa, partiya 50 550 000 so'mga qimmat ko'rinadi: QQS chegirmasi ham, sotishdagi foyda ham noto'g'ri chiqadi. QQS hisobga olinmaydigan holatda ham penya (150 000 so'm) baribir tannarxga kirmaydi.
Amaliy maslahatlar
- Hisob siyosatida bojxona to'lovlari 6410 orqali yuritilsa, ularning analitikasini alohida oching. 21-son BHMS 274-bandi 6410 bo'yicha analitik hisobni har bir soliq turi bo'yicha alohida yuritishni talab qiladi. Shunda bojxona bilan solishtirish oson bo'ladi
- Bojxona organining shaxsiy g'azna hisobvarag'iga oldindan o'tkazilgan pulni (Bojxona kodeksi, 328-modda) darhol xarajatga yozmang. U BYD bo'yicha aniq to'lovga aylangandagina tannarxga, QQSga yoki xarajatga taqsimlanadi
- Ta'minot summasi (75-kod) xarajat emas. Uni boj bilan aralashtirmang
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
«Ipak Yo'li Savdo» MChJ xorijdan 10 000 AQSh dollarlik tovar sotib oldi. 4 000 dollar bo'nak oldindan to'langan (o'sha kundagi Markaziy bank kursi shartli 12 000 so'm), tovar hisobga qabul qilingan kuni kurs shartli 12 500 so'm. Bojxona to'lovlari va transport xarajatlarini hisobga olmaganda, tovarning so'mdagi tannarxi qancha?
Bojxona kodeksiga ko'ra tovarning kuzatuv hujjatlari tijorat va transport hujjatlariga bo'linadi. Quyidagilardan qaysi biri transport hujjati hisoblanadi?
Bojxona to'lovlari tasniflagichida 29 kodi qaysi to'lovni bildiradi?
Tovarni ishlab chiqarishda ikki mamlakat ishtirok etdi. Bojxona kodeksining 360-moddasiga ko'ra quyidagilardan qaysi biri tovarni yetarli darajada qayta ishlash mezoni hisoblanadi?
«Zarafshon texnika» xorijdan uskuna olib kirmoqda. Bojxona kodeksining 289-moddasida sanab o'tilgan bojxona to'lovlari turlariga quyidagilardan qaysi biri KIRMAYDI?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- Bojxona yuk deklaratsiyasini to'ldirish tartibi to'g'risidagi yo'riqnoma (Adliya vazirligida 2773-son bilan ro'yxatga olingan), 13-ilova «Bojxona to'lovlari tasniflagichi» · Adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-son buyrug'i (ro'yxat raqami 3338) tahririda; barcha kodlar (10–14, 20–30, 40–52, 60–62, 70–79, 80–86, 90)
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 163, 169, 289, 290, 291, 322, 328, 339 va 349-moddalar · yagona bojxona to'lovi; bojxona to'lovlarining turlari; bojlar turlari; bojxona yig'imlari (7 ta harakat); QQS hisoblash asosi; shaxsiy g'azna hisobvaraqlari va Davlat budjetiga o'tkazish; ta'minlash usullari; penya
- 4-son BHMS «Tovar-moddiy zaxiralar», 15, 17 va 23-bandlar · bojxona bojlari va yig'imlari, qoplanmaydigan soliq va yig'imlar tannarxga kiradi; xarid bilan bevosita bog'liq bo'lmagan xarajatlar tannarxga kirmaydi; qoplanadigan soliqlar chegiriladi
- 21-son BHMS «Hisobvaraqlar rejasi», 145, 190, 273, 274, 410, 412 va 423-bandlar · 2910 debetida xarid bilan bog'liq xarajatlar; 4410 da xarid qilingan TMZ bo'yicha QQS; 6410 budjet oldidagi majburiyatlar, analitik hisob soliq turlari bo'yicha; 9430 tarkibida jarima va penyalar; 412-band 16-qatori faqat soliq idoralari qaroriga ko'ra jarimaga tegishli; 9610 foiz xarajatlari. Bojxona boji, yig'imi, import QQS va bojxona penyasi uchun namunaviy provodka qatori yo'q
- QQS umumiy stavkasi 12% · misoldagi hisob uchun
- Misol, stavkalar va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli (boj stavkasi, yig'im va penya summasi haqiqiy emas)