Eksportda QQS 0 foiz: xom ashyo uchun to'langan QQS qaysi oyda hisobga olinadi, salbiy farq qanday qoplanadi va buxgalteriyada nima yoziladi?
Eksportga sotuvda QQS hisoblanmaydi, lekin xom ashyo uchun to'langan QQS yo'qolib ketmaydi. U xaridor pulining kelishiga qarab bosqichma-bosqich hisobga olinadi va oxirida salbiy farq paydo bo'ladi. Nol stavka va soliqdan ozod qilish farqi, ikki oylik hisob-kitob, qoplash tartibi va provodkalar sharbat korxonasi misolida.
"Zomin Sharbat" MChJ olma sharbati konsentratini ham ichki bozorda, ham chet elga sotadi. Oktyabrda korxona birinchi marta katta eksport partiyasini jo'natdi, va bosh buxgalter Muattar QQS hisobotini to'ldirayotganda g'alati manzarani ko'rdi: sotuv ko'paygan, lekin budjetga to'lanadigan QQS kamaygan, keyingi oyda esa budjet korxonaga qarzdor bo'lib qolgan. Nima uchun shunday bo'lganini qadamma-qadam ko'rib chiqamiz.
Qanday hujjatlar rasmiylashtiriladi?
Nol stavka va kirim QQSni hisobga olish huquqi hujjat bilan tasdiqlanadi. Nol stavka huquqini isbotlaydigan hujjatlar QQS hisoboti bilan birga topshiriladi (Soliq kodeksi, 260-moddaning oxirgi qismi). Muattar har bir eksport partiyasi uchun quyidagilarni yig'adi:
| Hujjat | Nimani tasdiqlaydi | Asos |
|---|---|---|
| Kontrakt (kontraktning belgilangan tartibda tasdiqlangan ko'chirma nusxasi) | Chet ellik xaridor bilan bitim | Soliq kodeksi, 261-modda, birinchi qismning 1-bandi |
| Tovarni bojxona hududidan olib chiqishga asos bo'lgan bojxona yuk deklaratsiyasi (tovar elektron savdo platformasida xorijiy davlatga sotilgan bo'lsa, uni olib chiqishga asos bo'lgan hujjatlar) | Tovar eksport rejimida chiqarilgani | Soliq kodeksi, 261-modda, birinchi qismning 2-bandi |
| Chegaradagi bojxona organining kesib o'tganlik belgisi qo'yilgan kuzatuv hujjatlari (kuzatuv hujjatlari tijorat va transport hujjatlaridan iborat) | Transport vositasi bojxona chegarasini kesib o'tgani | Soliq kodeksi, 261-modda, birinchi qismning 3-bandi; Bojxona kodeksi, 9-modda |
| Xorijiy xaridordan to'lov kelganini ko'rsatuvchi bank ko'chirmasi | Kirim QQSni hisobga olish sharti (intizomli soliq to'lovchilar bundan mustasno) | Soliq kodeksi, 266-modda, birinchi qismning 5-bandi |
| Xom ashyo va qadoq uchun hisobvaraq-faktura (yoki soliq summasi alohida ko'rsatilgan boshqa hujjat) | Kirim QQS summasi | Soliq kodeksi, 266-modda, birinchi qismning 2-bandi |
Bundan tashqari, bojxona organlari real vaqt rejimida soliq organlariga bergan chegarani kesib o'tganlik haqidagi ma'lumot ham eksportni tasdiqlash uchun asos bo'ladi (261-moddaning ikkinchi qismi). Faoliyat turiga qarab kerak bo'ladigan boshqa hujjatlar ro'yxatini va ularni taqdim etish tartibini Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi (261-moddaning oxirgi qismi); eksport bojxona rejimi uchun bojxona rasmiylashtiruvi hujjatlarining ro'yxati ham Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi (Bojxona kodeksi, 31-modda).
Nol stavka va soliqdan ozod qilish bir narsami?
Yo'q, va bu farq pul bilan o'lchanadi. Soliq kodeksining 258-moddasiga ko'ra QQS stavkasi umumiy holda 12 foiz, 36-bobda nazarda tutilgan hollarda esa 0 foiz. 260-modda birinchi qismining 1-bandi nol stavkani O'zbekiston hududidan «eksport bojxona tartib-taomiliga olib chiqilgan tovarlar» realizatsiyasiga qo'llaydi.
Nol stavkaning qiymati shundaki, aylanma soliq solinadigan aylanma bo'lib qoladi. 266-modda birinchi qismining 1-bandi kirim QQSni hisobga olishga ruxsat beradi, agar aylanma soliqqa tortilsa, nol stavka bo'yicha tortilganda ham. Ozod qilingan aylanmada esa aksincha: shunday aylanma uchun olingan tovarlar bo'yicha QQS hisobga olinmaydi (267-modda, birinchi qismning 3-bandi) va tovar qiymatiga qo'shiladi (267-moddaning oxirgi qismi).
"Zomin Sharbat"ning eksport partiyasi: 40 000 dollar, jo'natish kunidagi kurs 12 500 so'm, ya'ni 500 000 000 so'm. Shu partiya uchun olma va qadoq 300 000 000 so'mga olingan, kirim QQS 12 foiz: 36 000 000 so'm. Uch xil holatni solishtiramiz (faqat shu partiya bo'yicha):
| Ko'rsatkich | Agar ichki bozorda 12% bilan sotilsa | Eksport, 0% | Agar aylanma ozod bo'lsa |
|---|---|---|---|
| Sotuvda hisoblangan QQS | 500 000 000 × 12% = 60 000 000 | 0 | 0 |
| Kirim QQS (36 000 000) | hisobga olinadi | hisobga olinadi | hisobga olinmaydi, tannarxga qo'shiladi |
| Budjet bilan natija | 60 000 000 − 36 000 000 = 24 000 000 to'lanadi | 36 000 000 qoplanadi | 0, lekin tannarx 36 000 000 ga oshadi |
Ko'rinib turibdiki, eksportchi uchun nol stavka eng foydali holat: sotuvda QQS yo'q, xaridlardagi QQS esa qaytadi. Faqat qachon qaytishi xaridorning puliga bog'liq.
Eksportchi kirim QQSni qachon hisobga oladi?
266-moddaning birinchi qismi beshta shartni bir vaqtda bajarishni talab qiladi:
- tovar (xizmat) faoliyatda ishlatilsa va uni sotish aylanmasi soliqqa tortilsa (nol stavka bo'yicha tortilsa ham);
- olingan tovarga hisobvaraq-faktura yoki soliq summasi alohida ko'rsatilgan boshqa hujjat bo'lsa va yetkazib beruvchi QQS to'lovchi sifatida ro'yxatdan o'tgan bo'lsa;
- import qilingan tovar bo'yicha soliq budjetga to'langan bo'lsa;
- Kodeksning 255, 256 va 266¹-moddalarida nazarda tutilgan hollarda soliq budjetga to'langan bo'lsa;
- nol stavkadagi eksportda xorijiy xaridor eksport tovari uchun pul to'laganini ko'rsatuvchi bank ko'chirmasi bo'lsa (bu shart uchinchi qismdagi hollarga tatbiq etilmaydi).
Eksportchi uchun hal qiluvchisi ikkinchi qism: eksport uchun ishlatilgan xaridlar bo'yicha QQS O'zbekistondagi bank hisobvarag'iga tushgan valyuta ulushida hisobga olinadi. Pul qisman kelsa, QQS ham qisman hisobga olinadi.
Istisno uchinchi qismda. Korxona intizomli soliq to'lovchilar toifasiga kiritilgan bo'lsa (bunda ikki mezon bor: so'nggi bir yilda valyuta tushumi vaqtida kelib turgan, eksport kontraktlari bo'yicha esa muddati o'tgan debitorlik qarzi yo'q), eksport uchun ishlatilgan xaridlar QQSi pul kelishini kutmasdan hisobga olinadi. Lekin bu imtiyozning sharti bor: tovar "eksport" rejimida chiqarilgan kundan e'tiboran 180 kalendar kun o'tib ham valyuta (yoki uning bir qismi) kelmasa, ilgari hisobga olingan QQS to'liq yoki tegishli qismida hisobdan chiqariladi.
Pul qisman kelganda ulushni qanday hisoblash kerakligini Kodeks formula bilan bermaydi. Shuning uchun quyidagi misolda faqat qonundan to'g'ridan-to'g'ri kelib chiqadigan ikki chekka holat olingan: tushum hali umuman kelmagan oy (eksport QQSidan hisobga olinadigan qism yo'q) va tushum to'liq kelgan oy (eksport QQSi to'liq hisobga olinadi). Tushum qisman kelsa, ulushni hisoblash usulini soliq organi bilan aniqlashtirib, hisob siyosatida belgilang.
Misol: ikki oylik QQS hisob-kitobi qanday chiqadi?
"Zomin Sharbat" intizomli soliq to'lovchilar toifasida emas. Xom ashyo eksport partiyasi va ichki sotuv uchun alohida-alohida olinadi va alohida hisobga yoziladi. Barcha summalar shartli.
| Ko'rsatkich | Oktyabr | Noyabr |
|---|---|---|
| Ichki sotuv (QQSsiz) | 250 000 000 | 120 000 000 |
| Ichki sotuvda QQS, 12% | 30 000 000 | 14 400 000 |
| Ichki sotuv uchun xaridlar QQSi | 12 000 000 | 10 800 000 |
| Eksport partiyasi uchun xaridlar QQSi (oktyabrda olingan) | 36 000 000 | – |
| Xaridordan kelgan valyuta | kelmagan | 40 000 dollar, to'liq (24-noyabr) |
| Eksport QQSidan hisobga olinadigan qism | 0 (tushum yo'q) | 36 000 000 (tushum to'liq kelgan) |
Oktyabr natijasi: 30 000 000 − 12 000 000 − 0 = 18 000 000 so'm budjetga to'lanadi. Eksport QQSining 36 000 000 so'mi hali hisobga olinmagan va 4410 da kutib turadi.
Noyabr natijasi: 14 400 000 − 10 800 000 − 36 000 000 = −32 400 000 so'm. Bu salbiy farq: budjet korxonaga qarzdor.
Agar xaridor oktyabrda pulning bir qismini o'tkazganida, eksport QQSining bir qismi oktyabrda hisobga olinishi kerak bo'lardi. O'sha qism qanday hisoblanishini yuqorida aytilganidek soliq organi bilan aniqlashtiring va hisob siyosatida yozib qo'ying.
Agar korxona intizomli toifada bo'lganida, butun 36 000 000 so'm oktyabrda hisobga olinardi:
| Holat | Oktyabr | Noyabr | Ikki oy jami |
|---|---|---|---|
| Oddiy eksportchi (tushum kelishiga qarab) | +18 000 000 | −32 400 000 | −14 400 000 |
| Intizomli eksportchi | 30 000 000 − 12 000 000 − 36 000 000 = −18 000 000 | 14 400 000 − 10 800 000 = +3 600 000 | −14 400 000 |
Ikki oy jami bir xil, farq faqat vaqtda: intizomli korxona pulini bir oy oldin qaytaradi. Lekin unda 180 kunlik muddat xavfi bor.
Salbiy farq qanday qoplanadi?
272-moddaning uchinchi qismiga ko'ra hisoblangan summa salbiy bo'lsa, soliq to'lovchi uning o'rnini 274-moddadagi tartibda qoplash huquqiga ega. 274-modda bo'yicha:
| Qism | Qoida |
|---|---|
| Birinchi | Salbiy summa, agar boshqacha qoida bo'lmasa, soliq bo'yicha kelgusi to'lovlar hisobidan hisobga olinadi |
| Ikkinchi | Qaytarish uchun murojaat qilish mumkin: buning uchun qaytarishga doir soliq hisobotini topshirishda soliq organi xabardor qilinadi |
| Uchinchi | Kameral tekshiruv natijasida qoplash to'g'risida qaror qabul qilinsa, summa xabardor qilingan sanadan boshlab 30 kundan kechiktirmay qaytariladi |
| To'rtinchi, 3-band | Eksportchilar uchun tezlashtirilgan tartib: agar ilgari ularga soliq qoplangan va qonunbuzarlik aniqlanmagan bo'lsa, nol stavka natijasida hosil bo'lgan ortiqcha summalar qismida |
| Beshinchi | Tezlashtirilgan tartibda summa 7 kun ichida qoplanadi (3-band toifasi uchun ham shu muddat); kameral tekshiruv umumiy tartibda o'tkaziladi, asossiz qoplangan summa penya bilan budjetga qaytariladi |
| Oltinchi | Qoplash tartibi va shartlarini Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi |
To'rtinchi qismda tezlashtirilgan tartib qo'llanadigan to'qqizta toifa sanalgan; eksportchiga bevosita taalluqlisi yuqoridagi 3-band. "Zomin Sharbat" birinchi marta eksport qilyapti, ya'ni unga avval soliq qoplanmagan; misolda u to'rtinchi qismdagi boshqa toifalarga ham kirmaydi deb olingan. Shuning uchun u umumiy tartibda, ya'ni 30 kunlik muddat bilan qaytarishga murojaat qildi.
Qaytarishga murojaat qilishdan oldin maqola boshidagi jadvaldagi hujjatlar to'liq ekanini yana bir bor tekshiring: ular soliq hisoboti bilan birga topshiriladi (260-moddaning oxirgi qismi).
Bularning hammasi buxgalteriyada qanday ko'rinadi?
Valyutadagi qarz ham qayta baholanadi. Kurslar (shartli): 25-oktabr jo'natish 12 500; 31-oktabr oy oxiri 12 540; 24-noyabr to'lov kuni 12 490.
| Hisob | Natija, so'm |
|---|---|
| 31-oktabr qarz qayta bahosi: 40 000 × (12 540 − 12 500) | +1 600 000 |
| Qarzning yangi qoldig'i: 500 000 000 + 1 600 000 | 501 600 000 |
| 24-noyabr kelgan pul: 40 000 × 12 490 | 499 600 000 |
| Noyabr kurs farqi: 499 600 000 − 501 600 000 | −2 000 000 |
| Sana | Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm | Asos (21-son BHMS) |
|---|---|---|---|---|---|
| Oktyabr | Eksport partiyasi uchun xom ashyo va qadoq kirimi | 1010 | 6010 | 300 000 000 | 257-band, 3-qator |
| Oktyabr | Shu xarid bo'yicha QQS | 4410 | 6010 | 36 000 000 | 191-band, 1-qator |
| Oktyabr | Ichki sotuv uchun xaridlar | 1010 | 6010 | 100 000 000 | 257-band, 3-qator |
| Oktyabr | Ichki xaridlar QQSi | 4410 | 6010 | 12 000 000 | 191-band, 1-qator |
| Oktyabr | Ichki sotuv | 4010 | 9010 | 250 000 000 | 383-band, 1-qator |
| Oktyabr | Ichki sotuvda QQS | 4010 | 6410 | 30 000 000 | 275-band, 2-qator |
| 25-oktabr | Eksport tushumi (QQS 0%, 6410 ga yozuv yo'q) | 4010 | 9010 | 500 000 000 | 383-band, 1-qator |
| 31-oktabr | Valyutadagi qarz qayta bahosi (ijobiy kurs farqi) | 4010 | 9540 | 1 600 000 | 421-band, 4-qator |
| 31-oktabr | QQS hisobga olindi (faqat ichki xaridlar; eksport tushumi hali kelmagan) | 6410 | 4410 | 12 000 000 | 191-band, 3-qator |
| Noyabr | Oktyabr uchun QQS budjetga to'landi | 6410 | 5110 | 18 000 000 | 226-band, 18-qator |
| Noyabr | Ichki sotuv | 4010 | 9010 | 120 000 000 | 383-band, 1-qator |
| Noyabr | Ichki sotuvda QQS | 4010 | 6410 | 14 400 000 | 275-band, 2-qator |
| Noyabr | Ichki sotuv uchun xaridlar | 1010 | 6010 | 90 000 000 | 257-band, 3-qator |
| Noyabr | Ichki xaridlar QQSi | 4410 | 6010 | 10 800 000 | 191-band, 1-qator |
| 24-noyabr | 40 000 dollar valyuta hisobvarag'iga keldi | 5210 | 4010 | 499 600 000 | 229-band, 2-qator |
| 24-noyabr | Salbiy kurs farqi | 9620 | 4010 | 2 000 000 | 427-band, 3-qator |
| 30-noyabr | QQS hisobga olindi: 10 800 000 + 36 000 000 | 6410 | 4410 | 46 800 000 | 191-band, 3-qator |
| Qaror bo'yicha | Salbiy farq budjetdan qaytarildi | 5110 | 6410 | 32 400 000 | 275-band, 3-qator |
Tekshiruv uchun 6410 (QQS bo'yicha) harakati: kredit 30 000 000 + 14 400 000 = 44 400 000; debet 12 000 000 + 18 000 000 + 46 800 000 = 76 800 000. Noyabr oxirida debet qoldiq 32 400 000 so'm, ya'ni budjetning qarzi. Qaytarilgan pul kelgach, qoldiq nolga tushadi. Agar korxona qaytarishni emas, kelgusi to'lovlar hisobiga o'tkazishni tanlasa, debet qoldiq keyingi oylarning QQS summalari bilan yopiladi (274-moddaning birinchi qismi).
4410 bo'yicha ham tekshiring: debet 36 000 000 + 12 000 000 + 10 800 000 = 58 800 000; kredit 12 000 000 + 46 800 000 = 58 800 000. 4010 bo'yicha eksport qismi: debet 500 000 000 + 1 600 000 = 501 600 000; kredit 499 600 000 + 2 000 000 = 501 600 000. Qoldiq nol: eksport QQSi to'liq hisobga olindi, chunki xaridor to'liq to'ladi.
Amaliy maslahat
- Hisobga olinmagan eksport QQSini tannarxga yozmang. Tushum kelmaguncha u 4410 da qoladi; pul kelgan oyda hisobga olinadi (Soliq kodeksi, 266-modda, ikkinchi qism).
- Har bir eksport kontrakti uchun jadval yuriting: kontrakt summasi, kelgan valyuta, hisobga olingan va kutayotgan QQS; qisman tushumda ulush hisob siyosatida belgilangan usul bo'yicha yoziladi (amaliy maslahat).
- Eksport partiyasi xaridlarini alohida hisobga oling. Qaysi xarid eksportga ishlatilgani hujjatda ko'rinsa, ulushni hisoblash va soliq organiga tushuntirish oson bo'ladi (amaliy maslahat).
- Bank ko'chirmasini kontrakt papkasiga qo'ying. Usiz eksport QQSini hisobga olish sharti bajarilmaydi (266-modda, birinchi qismning 5-bandi).
- Intizomli toifadagi korxona har bir jo'natma uchun "180-kun" sanasini kalendarga yozsin: tushum kechiksa, hisobga olingan QQSning tegishli qismi hisobdan chiqariladi (266-modda, uchinchi qism). Bu holatning buxgalteriya yozuvini hisob siyosatida oldindan belgilab qo'ying: 21-son BHMS jadvalida unga alohida qator yo'q.
Bu maqolada bojxona to'lovlari, jarima va hisobot shakllari ko'rib chiqilmagan: ular uchun amaldagi qonunchilik matnini alohida tekshiring.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
«Samarqand quruq meva» MChJ eksport shartnomasi bo'yicha xorijiy xaridordan 8 000 AQSh dollar olishi kerak: qarz hisobda sotuv kunidagi shartli 12 600 so'm kursida turibdi. Boshqa shartnoma bo'yicha boshqa xaridordan qaytarish majburiyatisiz 3 000 dollar bo'nak olingan va u 12 500 so'm kursida hisobga olingan. Oy oxirida Markaziy bank kursi shartli 12 700 so'm bo'ldi. 22-son BHMS bo'yicha oy oxirida kurs farqidan qancha daromad tan olinadi?
«Chorsu import» MChJ xorijiy yetkazib beruvchiga 4 000 AQSh dollar qarzni hisobda shartli 12 800 so'm kursida aks ettirgan edi. Qarz to'langan kuni Markaziy bank kursi shartli 12 650 so'm bo'ldi. 21-son BHMS bo'yicha kurs farqi qanday aks ettiriladi?
«Ipak Yo'li Savdo» MChJ xorijdan 10 000 AQSh dollarlik tovar sotib oldi. 4 000 dollar bo'nak oldindan to'langan (o'sha kundagi Markaziy bank kursi shartli 12 000 so'm), tovar hisobga qabul qilingan kuni kurs shartli 12 500 so'm. Bojxona to'lovlari va transport xarajatlarini hisobga olmaganda, tovarning so'mdagi tannarxi qancha?
«Qarshi quruq meva» MChJ eksport tovarini vositachi (ishonchli vakil) orqali vositachilik shartnomasi bo'yicha sotdi. Soliq kodeksining 261-moddasiga ko'ra QQSning nol darajali stavkasini qo'llash uchun eksportni tasdiqlashda komitent odatdagi hujjatlarga qo'shimcha tarzda yana nimani taqdim etadi?
Korxona xorijiy yetkazib beruvchiga 5 000 AQSh dollar qarzdor (tovar olingan kundagi kurs shartli 12 600 so'm). Oy oxirida kurs shartli 12 700 so'm bo'ldi, qarz hali to'lanmagan. 22-son BHMS bo'yicha oy oxirida nima qilinadi?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
- Import-eksport bo'limi
- QQS salbiy farqi nima va u qanday qaytariladi?
- Eksport rejimi (10-kod): chet ellik xaridorga jo'natilgan mahsulot tushumi va valyutadagi qarz buxgalteriyada qanday yuradi?
- Budjetga ortiqcha to'langan soliqni qaytarib olsa bo'ladimi?
- QQS
- Eksport (bojxona rejimi)
- Kameral tekshiruv
- 4410 Budjetga soliqlar va yig'imlar bo'yicha bo'nak to'lovlari (turlari bo'yicha)
Manbalar
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 258-modda (birinchi va ikkinchi qismlar) · umumiy stavka 12 foiz; 36-bobda nazarda tutilgan hollarda 0 foiz
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 260-modda (birinchi qismning 1-bandi va oxirgi qismi) · eksport tartib-taomilida olib chiqilgan tovarlarga nol darajali stavka; nol stavka huquqini isbotlaydigan hujjatlar hisobot bilan birga topshiriladi
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 261-modda · eksportni tasdiqlovchi hujjatlar: kontrakt, bojxona yuk deklaratsiyasi, chegarani kesib o'tganlik belgisi qo'yilgan kuzatuv hujjatlari; bojxona organlarining real vaqt rejimidagi ma'lumotlari; vositachi orqali eksportda vositachilik shartnomasi; boshqa hujjatlar ro'yxatini Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi
- O'zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksi, 9 va 31-moddalar · tovarning kuzatuv hujjatlari: tijorat va transport hujjatlari; eksport bojxona rejimi uchun hujjatlar ro'yxatini Vazirlar Mahkamasi belgilaydi
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 266-modda (birinchi qism 1–5-bandlar, ikkinchi, uchinchi va to'rtinchi qismlar) · kirim QQSni hisobga olish shartlari, shu jumladan nol stavka; chet ellik xaridor to'lovini tasdiqlovchi bank hujjatidan ko'chirma; valyuta tushumi ulushida hisobga olish; intizomli soliq to'lovchilar va 180 kalendar kun qoidasi; vositachi orqali eksport
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 267-modda (birinchi qismning 3-bandi va oxirgi qismi) · ozod qilingan aylanma uchun olingan tovarlar bo'yicha QQS hisobga olinmaydi va tovar qiymatiga kiritiladi
- O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 272-modda (uchinchi qism) va 274-modda (birinchi–oltinchi qismlar) · salbiy summa o'rnini qoplash huquqi; kelgusi to'lovlar hisobidan hisobga olish; qaytarish uchun murojaat; kameral tekshiruv natijasida qaror bo'yicha 30 kun; eksportchilar uchun tezlashtirilgan tartib sharti va 7 kun (3-band toifasi uchun); asossiz qoplangan summa penya bilan qaytariladi; tartibni Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi
- 21-son BHMS «Xo'jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo'llash bo'yicha yo'riqnoma»: 191-band (1 va 3-qatorlar), 226-band (18-qator), 229-band (2-qator), 257-band (3-qator), 275-band (2 va 3-qatorlar), 383-band (1-qator), 421-band (4-qator), 427-band (3-qator) · Dt 4410 – Kt 6010 xarid QQSi; Dt 6410 – Kt 4410 QQS hisobga olinishi; Dt 6410 – Kt 5110 budjetga to'lov; Dt 1010 – Kt 6010 materiallar kirimi; Dt 4010 – Kt 6410 sotuvda QQS; Dt 5110 – Kt 6410 budjetdan qaytarish; Dt 4010 – Kt 9010 tushum; Dt 5210 – Kt 4010 valyuta tushumi; kurs farqlari 9540 va 9620
- 22-son BHMS «Chet el valyutasida ifodalangan aktivlar va majburiyatlarning hisobi» (iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 6-dekabrdagi 201-son buyrug'i, Adliya vazirligida 2024-yil 19-dekabrda 3587-son bilan ro'yxatga olingan), 8, 11-bandlar · valyutadagi debitorlik qarzini oy oxirida qayta baholash, kurs farqi moliyaviy natijaga
- Misol, korxona nomi, kurslar va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli; Soliq kodeksi qisman tushumda ulushni hisoblash formulasini bermaydi, shuning uchun misolda faqat tushum kelmagan va to'liq kelgan holatlar olingan