Inventarizatsiyada ortiqcha chiqsa: qaysi bahoda va qanday provodka bilan kirim qilinadi?
Omborda daftardagidan ko'p tovar chiqdi. Bu sovg'a emas, hisobdagi xato belgisi. Ortiqchani kirim qilishdan oldin nimani tekshirish, qaysi schyot ishlatilishi va poyabzal do'koni misoli.
"Charm Qadam" poyabzal do'konining omborida sanoq tugadi. Daftar bo'yicha "Yengil" krossovkasidan 40 juft bo'lishi kerak edi, javonda esa 46 juft turibdi. Sotuvchi Sevara xursand: "Kamomad emas-ku, ortiqcha!" Buxgalter Otabek esa boshqacha o'ylaydi: 6 juft ortiqcha bo'lsa, demak, qayerdadir bir hujjat yozilmagan yoki noto'g'ri yozilgan. Bu ham xato, faqat teskari tomonga.
Ortiqchani kirim qilishdan oldin nima tekshiriladi?
Ba'zi "ortiqchalar" aslida ortiqcha emas. Ularni ajratib olish uchun 19-son BHMS to'rtta tekshiruvga asos beradi:
| Tekshiruv | Savol | Asos |
|---|---|---|
| Moddiy javobgar shaxs tushuntirishi | Nom adashmaganmi, qator o'tkazib yuborilmaganmi? Tushuntirish ombor ochilgunga qadar qabul qilinadi | 19-son BHMS, 19-band |
| Sanoq paytida kelgan tovar | U "Inventarizatsiya vaqtida kelib tushgan tovar-moddiy zaxiralar" ro'yxatida alohida turibdimi? | 39-band |
| Boshqa tashkilotning tovari | Mas'uliyatli saqlashga olingan tovar alohida ro'yxatdami? U sizning ortiqchangiz emas | 16, 41-bandlar |
| Qayta navlash | Bir navda kamomad, yonidagi o'xshash navda ortiqcha chiqmadimi? | 9, 10, 69-bandlar |
Qayta navlash (bir navni boshqasi o'rniga berib yuborish) haqida: standart kamomad va qayta navlashdagi ortiqchani bir-birini qoplashga olib borishni nazarda tutadi. Bunday takliflarni ishchi komissiya buxgalteriya bilan birga ishlab chiqadi (10-band), ularning asosliligini doimiy komissiya tekshiradi (9-band). Tabiiy yo'qolish me'yori ham faqat shu hisobdan keyin qo'llanadi (69-band).
Ortiqcha qaysi bahoda va qayerga yoziladi?
- Solishtirish qaydnomasida ortiqcha qiymati buxgalteriya hisobidagi bahoga muvofiq ko'rsatiladi (19-son BHMS, 68-band)
- Ortiqcha kirim qilinadi va tashkilotning moliyaviy natijasiga qayd etiladi, keyin ortiqcha chiqish sabablari va aybdor shaxslar aniqlanadi (69-band)
- 4-son BHMS buni aniqroq aytadi: ortiqcha TMZ qiymatini kirim qilish boshqa operatsion daromad sifatida aks ettiriladi (92-band). Hisobvaraqlar rejasida bu 9390 "Boshqa operatsion daromadlar"
- Natija inventarizatsiya tugagan oyning hisobida aks ettiriladi (19-son BHMS, 70-band)
Ortiqcha qayerda topilsa, qanday provodka beriladi?
| Ortiqcha qayerda chiqdi | Debet | Kredit | Manba (21-son BHMS) |
|---|---|---|---|
| Ombordagi tovarlar va taralar | 2910–2990 | 9390 | 154-band, 7-qator |
| Ombordagi tayyor mahsulotlar | 2810 | 9390 | 141-band, 5-qator |
| Asosiy, yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko'rsatuvchi xo'jaliklar va umumiy ishlab chiqarish omborlaridagi materiallar, tugallanmagan ishlab chiqarish | 2010, 2310, 2510, 2710 | 9390 | 405-band, 10-qator |
Misol: "Charm Qadam" do'koni
Summalar shartli. Otabek to'rtta tekshiruvdan o'tdi: 1. Sevara ombor ochilishidan oldin ro'yxatni qayta ko'rdi: nom va o'lcham to'g'ri yozilgan 2. Sanoq paytida tovar kelmagan 3. Omborda boshqa firmaning tovari yo'q 4. "Yengil" krossovkasining o'xshash modelida kamomad chiqmagan, ya'ni qayta navlash emas
Demak, 6 juft haqiqiy ortiqcha. Hisobdagi baho bir juft uchun 180 000 so'm:
6 × 180 000 = 1 080 000 so'm
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm |
|---|---|---|---|
| Inventarizatsiyada aniqlangan ortiqcha tovar kirim qilindi | 2910 | 9390 | 1 080 000 |
Shu oyning o'zida do'konning kichik tikuv ustaxonasida (asosiy ishlab chiqarish sexi) ham sanoq bo'ldi: hisobda yo'q 25 metr qoplama charm topildi, hisobdagi baho metri 26 000 so'm. 25 × 26 000 = 650 000 so'm.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm |
|---|---|---|---|
| Sexda aniqlangan materiallar ortiqchasi kirim qilindi | 2010 | 9390 | 650 000 |
Oy oxirida 9390 da jami 1 080 000 + 650 000 = 1 730 000 so'm boshqa operatsion daromad turadi.
Kirim qilish ish oxiri emas. 69-band sabab va aybdorni aniqlashni ham talab qiladi. Otabek ombor kartochkasini varaqlab, o'tgan oy "Yengil" krossovkasidan 6 juftga boshqa filialga jo'natish uchun chiqim hujjati yozilganini, lekin mashina kelmagani sababli tovar aslida omborda qolib ketganini topdi. Bu hujjat aylanishidagi bo'shliq: endi chiqim hujjati tovar haqiqatda jo'natilgan kuni rasmiylashtiriladi.
Ortiqcha chiqqanda tekshiruv ro'yxati
- Tushuntirishlar ombor ochilishidan oldin olindimi?
- Sanoq paytida kelgan tovar va boshqa tashkilot tovari ortiqchaga qo'shilib ketmadimi?
- Qayta navlash ehtimoli tekshirildimi?
- Ortiqcha qaydnomada hisobdagi bahoda ko'rsatildimi?
- Provodka ortiqcha topilgan joyga mos schyotdan berildimi (ombor, tayyor mahsulot yoki sex)?
- Ortiqcha chiqish sababi va aybdor shaxs aniqlanib, natija rahbarga taqdim etildimi?
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
Mebel sexida tayyorlangan stullar haqiqiy ishlab chiqarish tannarxida omborga kirim qilindi. 21-son BHMS bo'yicha qanday provodka beriladi?
«Chirchiq mashinasozlik» omborida inventarizatsiya o'tkazildi va hisobda ko'rsatilmagan, montajni talab qiluvchi mahalliy o'rnatiladigan asbob-uskuna ortiqcha chiqdi. 21-son BHMS bo'yicha qanday provodka beriladi?
«Bekobod plyonka» MChJ hisob siyosatida 1510 ishlatiladi. Yetkazib beruvchidan kelgan polietilen granulalari avval Dt 1510 Kt 6010 bilan yozilgan edi. Endi granulalar omborga haqiqiy tannarxida kirim qilindi. Qaysi provodka beriladi?
«Quva anor» MChJ omborida inventarizatsiya o'tkazildi va hisobda ko'rsatilmagan 40 quti anor sharbati (korxonaning o'z mahsuloti) ortiqcha chiqdi. 21-son BHMS bo'yicha qanday provodka beriladi?
Xaridorning sotilgan tovar uchun qarzini undirib bo'lmasligi aniqlandi. Korxonada bu qarz bo'yicha shubhali qarzlar rezervi tashkil qilinmagan, qarz to'g'ridan-to'g'ri zararga hisobdan chiqariladi. Qanday provodka beriladi?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- 19-son BHMS "Inventarizatsiyani tashkil etish va o'tkazish", 69-band · ortiqcha chiqqan mol-mulk kirim qilinadi va tashkilotning moliyaviy natijalariga qayd etiladi, keyin ortiqcha chiqish sabablari va aybdor shaxslar aniqlanadi; me'yor doirasidagi yo'qolish qayta navlashdagi ortiqchalar hisobga olingandan keyin belgilanadi
- 19-son BHMS, 9, 10, 16, 19, 39, 41 va 68-bandlar · qayta navlash bo'yicha o'zaro hisobga olish takliflari (ishchi komissiya ishlab chiqadi, doimiy komissiya asosliligini tekshiradi); boshqa tashkilot qiymatliklari va inventarizatsiya vaqtida kelgan zaxiralar alohida ro'yxatda; tushuntirishlar ombor ochilgunga qadar; qaydnomada ortiqcha hisobdagi bahoda
- 4-son BHMS "Tovar-moddiy zaxiralar", 92-band · inventarizatsiyada aniqlangan ortiqcha TMZ qiymatini kirim qilish boshqa operatsion daromad sifatida aks ettiriladi
- 21-son BHMS "Hisobvaraqlar rejasi", 154-band (7-qator), 141-band (5-qator), 405-band (10 va 14-qatorlar) · 2910–2990 / 9390; 2810 / 9390; sexlardagi materiallar va tugallanmagan ishlab chiqarish ortiqchasi 2010, 2310, 2510, 2710 / 9390; ortiqcha mahsulot va tovarlar 2810–2890, 2910–2990 / 9390
- Misol va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli