Reja bajarilishi foizini qanday hisoblash kerak va u o'sish sur'ati bilan qanday bog'langan?
Reja 105 foiz bajarildi, o'tgan yilga nisbatan esa o'sish 15,5 foiz. Bu ikki raqam bir-biriga zid emas: ular bitta formula bilan bog'langan. Uch nisbiy ko'rsatkich va xarajat rejasidagi tuzoq.
Yig'ilishda bir rahbar "reja 105 foiz bajarildi" deydi, ikkinchisi "o'tgan yilga nisbatan 15,5 foiz o'sdik" deydi. Qaysi biri to'g'ri? Ikkalasi ham, chunki ular har xil narsani o'lchaydi.
Asosiy qoidalar
- Reja topshirig'i (rejalashtirilgan o'sish) = reja / o'tgan davrdagi haqiqiy natija
- Reja bajarilishi = haqiqiy natija / reja
- Dinamika (o'sish sur'ati) = haqiqiy natija / o'tgan davrdagi haqiqiy natija
- Uchalasi bog'langan: dinamika = reja topshirig'i × reja bajarilishi (koeffitsiyentlarda). Bittasi noma'lum bo'lsa, qolgan ikkitasidan topiladi
- Reja kamtarona qo'yilsa, uni 120 foiz bajarish oson, lekin haqiqiy o'sish kichik bo'lishi mumkin. Shuning uchun reja bajarilishini dinamika bilan birga ko'ring
- Xarajat rejasida mantiq teskari: tannarx rejasi 100 foizdan ko'p bajarilsa, bu yomon, chunki xarajat rejadagidan oshib ketgan
- Solishtirilayotgan summalar bir xil narxlarda va bir xil davr uchun bo'lsin, aks holda o'sishning bir qismi faqat narx o'zgarishi bo'ladi
Misol: "Mehr" nonvoyxonalari tarmog'i
Summalar shartli. O'tgan yil tushumi 800 000 000 so'm, bu yil uchun reja 880 000 000 so'm, haqiqiy natija 924 000 000 so'm.
| Ko'rsatkich | Hisob | Natija |
|---|---|---|
| Reja topshirig'i | 880 000 000 / 800 000 000 | 110% |
| Reja bajarilishi | 924 000 000 / 880 000 000 | 105% |
| Dinamika | 924 000 000 / 800 000 000 | 115,5% |
| Bog'liqlik tekshiruvi | 1,10 × 1,05 | 1,155 |
Endi xarajat tomoni. Bir non tannarxi o'tgan yili 5 000 so'm edi, rejada 4 800 so'mga tushirish (96%) mo'ljallangan, haqiqatda 4 900 so'm bo'ldi. Reja bajarilishi 4 900 / 4 800 = 102,08%: tannarx rejadagidan 2,08 foiz yuqori, ya'ni reja bajarilmagan. Dinamika 4 900 / 5 000 = 98%: o'tgan yilga nisbatan baribir 2 foiz arzonlashgan. Tekshiruv: 0,96 × 1,0208 ≈ 0,98.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
Nonvoyxonaning tushumi ikki yil ichida 100 mln so'mdan 144 mln so'mga oshdi. O'rtacha yillik o'sish sur'ati (o'rtacha geometrik usulda) qancha?
«Bahor mebel» o'tgan yili 200 mln so'mlik mahsulot sotdi. Bu yil uchun reja o'tgan yilga nisbatan 105% qilib belgilandi, reja esa 104% ga bajarildi. Sotuvning o'tgan yilga nisbatan dinamika nisbiy ko'rsatkichi qancha?
Choy do'koni reklama xarajatlari bilan haftalik sotuv o'rtasidagi chiziqli korrelyatsiya koeffitsientini hisobladi: r = 0,9. Determinatsiya koeffitsienti (r²) sotuv o'zgaruvchanligining qancha qismini reklama bilan bog'liq holda tushuntiradi?
Do'konning tushumi o'tgan yili 80 mln so'm, bu yil 100 mln so'm bo'ldi. O'sish sur'ati (dinamika indeksi) qancha?
Oshxona tushumining 2024-yilga nisbatan bazisli indekslari: 2025-yilda 110%, 2026-yilda 132%. 2026-yilning 2025-yilga nisbatan zanjirli o'sish sur'ati qancha?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- Statistikaning umumiy nazariyasi (nisbiy ko'rsatkichlar) · reja topshirig'i, reja bajarilishi va dinamika nisbiy ko'rsatkichlari o'rtasidagi bog'liqlik
- Misol, summalar va hisob-kitoblar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli