Sof aylanma kapital qanday hisoblanadi va u nimani ko'rsatadi?
Balansda foyda bor, lekin yetkazib beruvchiga to'lashga pul topilmaydi. Sabab ko'pincha sof aylanma kapitalda. Mebel korxonasi balansi bo'yicha hisoblaymiz.
"Gulbog' Mebel" yil bo'yi foyda bilan ishladi. Shunga qaramay, direktor Botir har oy oxirida bir xil muammoga duch keladi: yog'och yetkazib beruvchiga to'lash uchun pul yetmaydi. Moliyachi uning balansidan bitta raqamni hisoblab ko'rsatdi: sof aylanma kapital.
Sof aylanma kapital nima?
Bu yaqin bir yilda pulga aylanadigan narsalar bilan yaqin bir yilda to'lanishi kerak bo'lgan qarzlar orasidagi farq:
Sof aylanma kapital = Joriy aktivlar − Joriy majburiyatlar
1-son BHMS ga ko'ra, normal operatsion sikl davomida olinishi yoki iste'mol qilinishi kutilayotgan, yoxud hisobot sanasidan keyingi 12 oy ichida foydalanilishi kutilayotgan aktivlar joriy aktiv, hisobot kunidan boshlab 12 oy ichida hisob-kitob qilinadigan majburiyatlar esa joriy majburiyat hisoblanadi. Balansning joriy aktivlar bo'limida tovar-moddiy zaxiralar, kelgusi davr xarajatlari, kechiktirilgan xarajatlarning joriy qismi, debitorlik qarzlari, pul mablag'lari, qisqa muddatli moliyaviy qo'yilmalar va boshqa joriy aktivlar aks ettiriladi.
Raqam musbat bo'lsa, joriy qarzlarni joriy aktivlar bilan yopishga "zaxira" bor. Manfiy bo'lsa, korxona joriy qarzlarini to'lash uchun yangi qarz yoki uzoq muddatli aktivlarini sotishga muhtoj bo'lishi mumkin.
"Gulbog' Mebel" balansida qanday chiqadi?
Summalar mln so'mda, shartli.
| Joriy aktivlar | Summa | Joriy majburiyatlar | Summa |
|---|---|---|---|
| Tovar-moddiy zaxiralar (1010, 2810) | 260 | Yetkazib beruvchilarga qarz (6010) | 180 |
| Debitorlik qarzlari (4010) | 140 | Qisqa muddatli kredit (6810) | 120 |
| Pul mablag'lari (5110) | 50 | Budjetga qarz (6410) | 30 |
| Kelgusi davr xarajatlari (3190) | 10 | Ish haqi bo'yicha qarz (6710) | 20 |
| Jami | 460 | Jami | 350 |
Hisob-kitob: - Sof aylanma kapital: 460 − 350 = 110 mln so'm - Joriy likvidlik koeffitsienti: 460 ÷ 350 = 1,31 - Tez likvidlik (zaxira va kelgusi davr xarajatlarisiz): (460 − 260 − 10) ÷ 350 = 190 ÷ 350 = 0,54
Sof aylanma kapital musbat, lekin uning katta qismi omborda turibdi. Zaxiralarsiz hisoblaganda har 1 so'm joriy qarzga atigi 54 tiyin tez pulga aylanadigan aktiv to'g'ri keladi. Botirning muammosi aynan shu: pul yog'och va tayyor mebelda "qotib" qolgan.
Ko'rsatkichni qanday yaxshilash mumkin?
| Qaror | Nima o'zgaradi | Yangi sof aylanma kapital |
|---|---|---|
| Qisqa muddatli kreditni uzoq muddatlisiga almashtirish: 5110 / 7810, keyin 6810 / 5110 | Joriy majburiyatlar 120 ga kamayadi | 460 − 230 = 230 |
| Zaxiraning bir qismini sotib, pulga aylantirish | Tarkib yaxshilanadi, summa deyarli o'zgarmaydi | ≈ 110, lekin tez likvidlik o'sadi |
| Joriy pulga uskuna sotib olish (40 mln) | Joriy aktiv uzoq muddatli aktivga o'tadi | 420 − 350 = 70 |
Birinchi qatorda bitta ogohlantirish bor: uzoq muddatli kreditning keyingi 12 oyda to'lanadigan qismi 6950 "Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi" ga o'tkaziladi (7810 / 6950). Ya'ni muammo butunlay yo'qolmaydi, faqat vaqt yutiladi.
Uchinchi qator ham ibratli: uskuna foydali, lekin uni oylik aylanma puldan sotib olish joriy qarzlarni to'lash imkoniyatini kamaytiradi.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
«Qo'qon qog'oz» ulgurji firmasi balansida: joriy aktivlar 260 mln so'm, joriy majburiyatlar 190 mln so'm, uzoq muddatli majburiyatlar 80 mln so'm. Sof aylanma kapital (joriy aktivlar − joriy majburiyatlar) qancha?
«Ko'hitang» aksiyadorlik jamiyati birlamchi emissiyada nominal qiymati 5 000 so'm bo'lgan 2 000 ta oddiy aksiyani har biri 6 500 so'mdan joylashtirdi, pul hisob-kitob hisobvarag'iga tushdi. Nominaldan oshgan qism (qo'shimcha to'langan kapital) qancha va 21-son BHMS bo'yicha u qanday provodka bilan aks ettiriladi?
Korxonaning jami majburiyatlari 400 mln so'm, xususiy kapitali 500 mln so'm. Qarz va xususiy kapital nisbati (majburiyatlar / xususiy kapital) qancha?
«Navbahor tekstil» AJ aksiyalarini maydaladi: nominali 10 000 so'm bo'lgan har bir oddiy aksiya o'rniga nominali 2 000 so'mdan 5 ta yangi aksiya berildi, ustav kapitali summasi o'zgarmadi. 21-son BHMS bo'yicha bu operatsiya qanday aks ettiriladi?
«Chilonzor qandolat» MChJ ning yillik sof tushumi 730 mln so'm. Debitorlik qarzlari yil boshida 50 mln so'm, yil oxirida 70 mln so'm edi. Debitorlik qarzlarining o'rtacha aylanish muddati (o'rtacha debitorlik qarzi / tushum × 365) necha kun?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- 1-son BHMS "Moliyaviy hisobotni taqdim etish va hisob siyosati", 65, 66, 68 va 73-bandlar · joriy aktivlar mezonlari (operatsion sikl yoki hisobot sanasidan keyingi 12 oy) va ularning tarkibi; 12 oy ichida hisob-kitob qilinadigan majburiyatlar joriy majburiyat
- 21-son BHMS "Hisobvaraqlar rejasi", 292, 332 va 336-bandlar · 6810 qisqa muddatli kreditlar; 7810 uzoq muddatli kreditlar; uzoq muddatli kreditning joriy qismi 7810 / 6950
- Misol, summalar va koeffitsientlar hisobi · muallif tomonidan tuzilgan, shartli