Aylanma mablag'lar necha kunda pulga qaytadi? Aylanish koeffitsienti va aylanish muddatini hisoblash

"Sarv Mebel" sexining egasi Sardor yil yakunida hayron bo'ldi: sotuv o'sgan, foyda bor, lekin hisobvaraqda pul doim yetishmaydi. Moliyachi Nodira unga bitta savol berdi: sex taxtaga sarflagan bir so'm necha kundan keyin xaridordan pul bo'lib qaytadi?

Bu savolga aylanish ko'rsatkichlari javob beradi. Ular murakkab emas: ikkita bo'lish amali yetadi.

Aylanish koeffitsienti va aylanish muddati qanday hisoblanadi?

Aylanish koeffitsienti aylanma mablag'lar bir davrda (masalan, bir yilda) necha marta "pul, tovar, yana pul" doirasini aylanib chiqqanini ko'rsatadi:

Aylanish muddati esa bitta to'liq doira necha kun davom etishini ko'rsatadi:

O'rtacha qoldiq odatda davr boshi va oxiridagi qoldiqlarning yarim yig'indisi sifatida olinadi. Mavsumiy biznesda har oy oxiridagi qoldiqlarning o'rtachasini olish aniqroq natija beradi, chunki yil boshi va oxiri bir xil "tinch" oyga to'g'ri kelib qolishi mumkin. Hisob oson bo'lishi uchun misolda yil 360 kun deb olinadi.

"Sarv Mebel" ning yillik raqamlari (mln so'm):

Yillik sotishdan sof tushum 1 800 mln so'm, sotilgan mahsulot tannarxi 1 260 mln so'm.

Umumiy aylanish: 1 800 ÷ 450 = 4 marta, ya'ni 360 ÷ 4 = 90 kun. Taxtaga to'langan pul o'rtacha uch oydan keyin qaytadi.

Pul qayerda "qotib" qolganini qanday topish mumkin?

Umumiy 90 kun bitta raqam, u sababni ko'rsatmaydi. Shuning uchun aylanma mablag'larni qismlarga bo'lib hisoblaymiz. Zaxira va kreditorlik tannarx bilan, debitorlik esa tushum bilan solishtiriladi: zaxira omborda tannarxda turadi, xaridor esa sotuv narxida qarzdor bo'ladi.

Endi rasm aniq:

• Operatsion sikl = zaxira kunlari + debitorlik kunlari = 60 + 30 = 90 kun. Taxta kelgan kundan xaridor pul to'laguncha shuncha vaqt o'tadi.
• Pul sikli = operatsion sikl − kreditorlik kunlari = 90 − 30 = 60 kun. Yetkazib beruvchi 30 kun kutib turadi, qolgan 60 kunni sex o'z puli yoki kredit bilan "ko'tarib" turadi.

Nodira jadvalga qarab darrov xulosa qildi: eng katta "teshik" omborda. Tayyor shkaflar va taxta zaxirasi ikki oy turadi, xaridorlardan undirish esa bir oy oladi.

Operatsion sikl qisqarsa, qancha pul bo'shaydi?

Bu yerda bitta tuzoq bor: zaxira tannarxda, debitorlik esa sotuv narxida turadi, shuning uchun "bir kun" ikki qism uchun har xil summaga teng.

• Zaxiraning bir kuni: 1 260 ÷ 360 = 3,5 mln so'm (tannarx bo'yicha).
• Debitorlikning bir kuni: 1 800 ÷ 360 = 5 mln so'm (tushum bo'yicha).

Sardor ikki chora ko'rdi: taxtani har oy kerakli hajmda buyurtma qila boshladi va zaxira muddati 60 kundan 48 kunga tushdi; katta buyurtmachilarga to'lovni bosqichma-bosqich olishni joriy qildi va debitorlik 30 kundan 27 kunga qisqardi. Operatsion sikl 90 kundan 75 kunga tushdi.

Ko'rinib turibdiki, 15 kunlik qisqarishni "15 × 5 = 75 mln" deb hisoblash xato bo'lardi: zaxira kunlari arzonroq, tannarx bo'yicha "turadi". To'g'ri natija 57 mln so'm. Aylanma mablag'lar 450 dan 393 mln so'mga tushadi, umumiy aylanish muddati esa 360 × 393 ÷ 1 800 ≈ 79 kun bo'ladi.

Tushum o'zgarmagan holda sex 57 mln so'mni qo'shimcha kredit olmasdan ishlata oladi. Agar bu pul ilgari kredit bilan qoplangan bo'lsa, foiz xarajati ham kamayadi.

Uchta amaliy maslahat: 1. Ko'rsatkichni bir yillik raqam bilan baholamang. O'z sexingizning o'tgan yillari bilan solishtiring: muddat uzayib boryaptimi yoki qisqaryaptimi? 2. Kreditorlik kunlarini sun'iy cho'zish pul siklini qisqartiradi, lekin yetkazib beruvchi bilan munosabatni buzishi mumkin. Avval zaxira va debitorlikdan boshlang. 3. Tushum o'sib, aylanish muddati ham uzaysa, bu xavf belgisi: sotuv qarzga yoki omborga borayotgan bo'lishi mumkin.