Reeksport (11-kod): import qilingan tovar yetkazib beruvchiga qaytarilsa, to'langan boj qanday qaytariladi va hisobda nima yoziladi?
Xom ashyoning bir qismi kontraktga mos kelmadi va ochilmasdan chet elga qaytarildi. Reeksport shartlari, boj va soliqni qaytarishning ikki yillik sharti, bojxonaga ariza va 10 ish kunlik muddat, buxgalteriyadagi da'vo yozuvlari: qadoq fabrikasi misolida.
"Sirdaryo Qadoq" MChJ choy qadoqlash uchun chet eldan 20 rulon laminatsiya plyonkasi olib keldi. Bojxonada tovar erkin muomalaga chiqarildi (import, 40-kod), boj to'landi. Omborda rulonlar yorlig'i tekshirilganda to'rttasining qalinligi kontraktdagidan farq qilishi ma'lum bo'ldi. Ular hali ochilmagan. Yetkazib beruvchi xatoni tan oldi: rulonlarni qaytarib olib, pulini qaytaradi. Tovar chegaradan qayta chiqishi kerak, va bu safar uning bojxona nomi reeksport, deklaratsiyadagi kodi 11 («Bojxona yuk deklaratsiyasini to'ldirish tartibi to'g'risidagi yo'riqnoma», 3-ilova).
Reeksport nima va u eksportdan nimasi bilan farq qiladi?
Bojxona kodeksining 32-moddasiga ko'ra, reeksportda ilgari bojxona hududiga olib kirilgan tovar (yoki bojxona hududida qayta ishlash rejimidagi tovarning qayta ishlash mahsuloti) boj va soliqlarsiz, iqtisodiy siyosat choralari qo'llanmasdan olib chiqiladi. 35-moddadagi hollarda esa olib kirishda to'langan boj va soliqlar ham qaytariladi.
Eksport rejimida (29-modda) O'zbekiston tovari qaytarib olib kirish majburiyatisiz chet elga chiqariladi. Reeksport esa aynan ilgari olib kirilgan tovar uchun mo'ljallangan: u "kelgan joyiga" qaytadi yoki boshqa davlatga jo'natiladi. Amaliy farq pulda: importda to'langan boj va soliqlarni qaytarishni Kodeks 35-moddada reeksport rejimi uchun, quyida sanalgan shartlar bajarilganda nazarda tutadi.
Yana bir amaliy talab (32-modda): tovarlar uchun tranzit deklaratsiyasi ular reeksportga joylashtirilgan kundan boshlab uch ish kuni ichida taqdim etilmasa, tovar vaqtincha saqlash rejimiga joylashtirilishi kerak. Ya'ni BYD rasmiylashgach, transportni oldindan tayyorlab qo'yish kerak.
Import qilingan tovarni qachon reeksport qilsa bo'ladi?
Har qanday reeksport uchun umumiy shart (33-modda): bojxona tovarni yoki uning qayta ishlash mahsulotini identifikatsiya qila olishi kerak (Kodeks 74-moddasining uchinchi qismidagi istisno bundan mustasno). Avariya yoki yengib bo'lmas kuch oqibatida shikastlangan tovarni ham reeksport qilish mumkin, lekin bu holat vakolatli organ tomonidan tasdiqlangan bo'lishi lozim.
Tovar oldin import rejimida rasmiylashtirilgan bo'lsa, 33-moddaning uchinchi qismi uchta shartni bir vaqtda talab qiladi. Ularni "Sirdaryo Qadoq" holatiga qo'yib ko'ramiz:
| 33-modda sharti | "Sirdaryo Qadoq"da | Bajarildimi? |
|---|---|---|
| Kontrakt (shartnoma, kelishuv) shartlari bajarilmagan | Plyonka qalinligi kontraktdagiga mos emas | Ha |
| Tovar bojxona hududida ishlatilmagan va ta'mirlanmagan (nuqson yoki qaytarish sababini aniqlash uchun foydalanish bundan mustasno) | Rulonlar ochilmagan, faqat yorlig'i o'lchangan | Ha |
| Tovar o'zgarmagan holatda (nuqsonlari aniqlangan hollar bundan mustasno) | Qadog'i butun | Ha |
Agar korxona bitta rulonni qadoqlash liniyasida ishlatib qo'ygan bo'lsa, o'sha rulon uchun ikkinchi shart buziladi va uni bu tartibda qaytarib bo'lmaydi.
Hujjatlar (34-modda): bojxonaga ikki narsa beriladi: BYD va tovar bilan birga yuradigan kuzatuv hujjatlari. Agar tovar uchun ruxsatnoma kerak bo'lsa, uni qog'ozda olib kelish shart emas: bojxona ruxsatnoma borligini o'z axborot tizimidan o'zi tekshiradi.
To'langan boj qanday qaytariladi?
35-moddaning birinchi qismiga ko'ra reeksportga joylashtiriladigan tovar boj va soliqlardan ozod. Importda allaqachon to'langan summalar esa tovarning amalda reeksport qilingan qismi bo'yicha qaytariladi, faqat ikkala shart birga bajarilsa: 1. reeksport tovar import rejimiga joylashtirish ma'lum qilingan kundan boshlab ikki yil ichida amalga oshirilayotgan bo'lsa; 2. tovar bojxona hududida ishlatilmagan va ta'mirlanmagan bo'lsa (nuqson yoki qaytarish sababini aniqlash uchun ishlatish bundan mustasno).
Qaytarish tartibi Kodeksning 49-bobida: - reeksport bo'yicha qaytarish 35-moddada belgilangan muddatda amalga oshiriladi (353-moddaning to'rtinchi qismi); - ariza to'lov kiritilgan bojxona organiga, qaytarish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar bilan topshiriladi (355-modda); - bojxona ariza va hujjatlar kelgan kunning ertasidan boshlab o'n ish kuni ichida qaror qabul qiladi; qo'shimcha tekshiruv kerak bo'lsa, ko'rib chiqish yana o'n ish kunidan oshmaydigan muddatga uzaytiriladi (356-modda); - ijobiy qarordan keyin arizachi yozma xabardor qilinadi va bojxona bilan o'zaro hisob-kitoblarni taqqoslash dalolatnomasi tuziladi (356-modda); - qaytarilayotgan summaga foiz to'lanmaydi va u indeksatsiya qilinmaydi (357-modda); - summa BHMning yigirma foizidan oshmasa, u qaytarilmaydi (353-modda).
Buxgalteriyada qanday yoziladi?
Shartli raqamlar: kontrakt 20 rulon × 1 500 dollar = 30 000 dollar, kurs butun davr davomida 12 500 so'm (kurs farqi chalg'itmasligi uchun o'zgarmagan deb olindi). Boj shartli ravishda 18 750 000 so'm. 4-son BHMSga ko'ra boj materiallar tannarxiga kiradi, demak plyonkaning tannarxi 375 000 000 + 18 750 000 = 393 750 000 so'm, bir rulon 19 687 500 so'm.
To'rtta qaytariladigan rulon: kontrakt qiymati 4 × 1 500 × 12 500 = 75 000 000 so'm, ularga to'g'ri keladigan boj 18 750 000 × 4 ÷ 20 = 3 750 000 so'm.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm | Asos (21-son BHMS) |
|---|---|---|---|---|
| Plyonka kirim qilindi (kontrakt qiymati) | 1010 | 6010 | 375 000 000 | 104-band, 1-qator |
| Yetkazib beruvchiga valyuta schyotidan to'landi | 6010 | 5210 | 375 000 000 | 229-band, 14-qator |
| Kirimdan keyin aniqlangan nuqson bo'yicha 4 rulonga da'vo bildirildi | 4860 | 1010 | 75 000 000 | 104-band, 6-qator |
| Yetkazib beruvchi pulni valyuta schyotiga qaytardi | 5210 | 4860 | 75 000 000 | 229-band, 7-qator; 214-band |
Bojning 3 750 000 so'mlik qismi ham 1010 dagi tannarxdan chiqishi va bojxonadan olinadigan summa bo'lib turishi kerak. 21-son BHMS jadvalida bu holat uchun aniq qator yo'q, shuning uchun qaysi debitorlik schyotidan foydalanishni hisob siyosatida yozib qo'ying. Natijada omborda 16 rulon qoladi: 393 750 000 − 75 000 000 − 3 750 000 = 315 000 000 so'm, ya'ni yana rulon boshiga 19 687 500 so'm.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
Korxona xorijiy yetkazib beruvchiga 5 000 AQSh dollar qarzdor (tovar olingan kundagi kurs shartli 12 600 so'm). Oy oxirida kurs shartli 12 700 so'm bo'ldi, qarz hali to'lanmagan. 22-son BHMS bo'yicha oy oxirida nima qilinadi?
«Chorsu import» MChJ xorijiy yetkazib beruvchiga 4 000 AQSh dollar qarzni hisobda shartli 12 800 so'm kursida aks ettirgan edi. Qarz to'langan kuni Markaziy bank kursi shartli 12 650 so'm bo'ldi. 21-son BHMS bo'yicha kurs farqi qanday aks ettiriladi?
«Ipak Yo'li Savdo» MChJ xorijdan 10 000 AQSh dollarlik tovar sotib oldi. 4 000 dollar bo'nak oldindan to'langan (o'sha kundagi Markaziy bank kursi shartli 12 000 so'm), tovar hisobga qabul qilingan kuni kurs shartli 12 500 so'm. Bojxona to'lovlari va transport xarajatlarini hisobga olmaganda, tovarning so'mdagi tannarxi qancha?
«Nur elektro» MChJ xorijdan AQSh dollarida tovar import qildi va uni operatsiya sanasidagi Markaziy bank kursida omborga kirim qildi. Oy oxirida kurs o'zgardi, tovar hali sotilmagan. 22-son BHMS bo'yicha oy oxirida ombordagi tovar qiymati bilan nima qilinadi?
Tikuv fabrikasi ishlab chiqarish uchun xorijdan gazlama import qildi. Bojxona yuk deklaratsiyasi bo'yicha hisobga qabul qilish sanasidagi kursda xarid qiymati 80 000 000 so'm. Qo'shimcha xarajatlar: bojxona bojlari va yig'imlari 6 000 000, fraxt 3 000 000, sertifikatlash va sinash 1 000 000, valyutani ayirboshlash uchun bank komissiyasi 500 000 so'm (summalar shartli; import QQS hisobga olishga qabul qilinadi va bu misolda ko'rsatilmagan). 4-son BHMS bo'yicha gazlamaning tannarxi qancha?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
Manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 32-modda · reeksport ta'rifi: ilgari olib kirilgan tovar yoki bojxona hududida qayta ishlash mahsuloti boj va soliqlarsiz, iqtisodiy siyosat choralari qo'llanmasdan olib chiqiladi, 35-moddadagi hollarda to'langan summalar qaytariladi; tranzit deklaratsiyasi uch ish kunida taqdim etilmasa, tovar vaqtincha saqlash rejimiga joylashtiriladi
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 33-modda · identifikatsiya sharti (74-moddaning uchinchi qismidagi istisno bilan); avariya yoki yengib bo'lmas kuch oqibatida shikastlangan tovar vakolatli organ tasdig'i bilan; import qilingan tovar uchun uchta bir vaqtdagi shart
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 29, 34 va 35-moddalar · eksport ta'rifi (O'zbekiston tovari qaytarish majburiyatisiz chiqariladi); BYD va kuzatuv hujjatlari, ruxsat beruvchi hujjatlarni bojxonaning axborot tizimida tekshirishi; reeksportga joylashtiriladigan tovar boj va soliqlardan ozod; import qilingan tovarning amalda reeksport qilingan qismi bo'yicha to'langan summalar 49-bob tartibida, ikki yil va ishlatilmaganlik shartlari bilan qaytariladi
- O'zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi (2016-yil 20-yanvardagi O'RQ-400-son Qonun bilan tasdiqlangan), 353, 355, 356 va 357-moddalar · reeksport bo'yicha qaytarish 35-moddadagi muddatda; BHMning yigirma foizidan oshmaydigan summa qaytarilmaydi; ariza to'lov kiritilgan bojxona organiga hujjatlar bilan; qaror o'n ish kunida, qo'shimcha tekshiruvda o'n ish kunigacha uzaytiriladi; yozma xabar va o'zaro hisob-kitoblarni taqqoslash dalolatnomasi; qaytariladigan summaga foiz to'lanmaydi va u indeksatsiya qilinmaydi
- «Bojxona yuk deklaratsiyasini to'ldirish tartibi to'g'risidagi yo'riqnoma», 3-ilova «Bojxona rejimlari tasniflagichi» · Reeksport kodi: 11; erkin muomalaga chiqarish (import): 40
- 4-son BHMS «Tovar-moddiy zaxiralar» (Moliya vazirining 2020-yil 28-maydagi 24-son buyrug'i, Adliya vazirligida 2020-yil 30-iyunda 3259-son bilan ro'yxatga olingan), 14 va 15-bandlar · bojxona bojlari xarid qilingan zaxiralar tannarxiga kiradi
- 21-son BHMS «Xo'jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo'llash bo'yicha yo'riqnoma»: 104-band (1 va 6-qatorlar), 213 va 214-bandlar, 229-band (7 va 14-qatorlar) · Dt 1010 – Kt 6010 (materiallar olinishi); Dt 4860 – Kt 1010 (kirimdan keyin aniqlangan yaroqsizlik bo'yicha da'vo); Dt 6010 – Kt 5210 (yetkazib beruvchiga to'lov); Dt 5210 – Kt 4860 (qondirilgan da'vo summasining kelib tushishi); 4860 kelib tushgan to'lovga pul schyotlari bilan kreditlanadi
- Misol, korxona nomi, summalar va kurs · muallif tomonidan tuzilgan, shartli