Sirpanuvchi o'rtacha: dam olish kunlari tushum sakraganda, savdo haqiqatan o'syaptimi yoki yo'qmi, qanday bilish mumkin?

Yakshanba 7,7 mln, dushanba 4,1 mln: tushum bir kunda 47 foizga «qulagandek». Aslida hech narsa qulamagan, bu oddiy haftalik ritm. Yetti kunlik sirpanuvchi o'rtacha shu shovqinni olib tashlaydi va uch haftada o'rtacha kunlik tushum 5,33 dan 6,01 mln so'mga o'sganini ko'rsatadi. Oyna uzunligini qanday tanlash va qanday xatolardan qochish kerak.

"Lola" oilaviy kafesining boshqaruvchisi Nodira har kuni ertalab kechagi tushumni telefoniga yozadi. Dushanba kuni u xavotirga tushadi: yakshanba 7,7 mln so'm edi, dushanba atigi 4,1 mln. Bir kunda deyarli yarmiga tushdi. Lekin o'tgan dushanba ham shunday bo'lgan edi.

Asosiy qoidalar

Sirpanuvchi (harakatlanuvchi) o'rtacha har bir kun uchun oxirgi bir necha kunning o'rtachasi. Har yangi kun qo'shilganda eng eski kun chiqib ketadi, "oyna" bir qadam oldinga siljiydi
Maqsad: tasodifiy va davriy tebranishlarni tekislab, asosiy yo'nalishni (tendensiyani) ko'rsatish
Oyna uzunligi takrorlanuvchi davrga teng bo'lishi kerak. Kafe, do'kon, sartaroshxonada ritm haftalik, shuning uchun 7 kunlik oyna olinadi: har bir o'rtachada dushanbadan yakshanbagacha har kun bittadan bo'ladi
Oyna davrdan qisqa bo'lsa (masalan, 3 kun), o'rtacha ham dam olish kunlari sakraydi va hech narsani tekislamaydi
Oxirgi kunlar bo'yicha hisoblangan (orqaga qaragan) o'rtacha haqiqiy o'zgarishni kechikib ko'rsatadi: 7 kunlik oynada tendensiya burilishi bir necha kundan keyin seziladi
G'ayrioddiy kun (bayram yoki bir martalik katta buyurtma tushgan kun) 7 kun davomida o'rtachani ko'tarib turadi: bunday kunlarni alohida belgilab qo'ying
Sirpanuvchi o'rtacha prognoz emas, u o'tgan ma'lumotni tushunarli qiladi. Kelajak haqida xulosa uchun uni o'tgan yilning shu davri bilan solishtiring

Misol: uch hafta, kunlik tushum

Tushum mln so'mda, shartli, muallif tomonidan tuzilgan. 7 kunlik o'rtacha 7-kundan boshlab hisoblanadi.

Kun	Hafta kuni	Tushum	7 kunlik o'rtacha
1	Du	4,0
2	Se	3,6
3	Ch	3,8
4	Pa	4,2
5	Ju	5,6
6	Sh	8,4
7	Ya	7,7	5,33
8	Du	4,1	5,34
9	Se	3,9	5,39
10	Ch	4,0	5,41
11	Pa	4,4	5,44
12	Ju	5,9	5,49
13	Sh	8,9	5,56
14	Ya	8,1	5,61
15	Du	4,5	5,67
16	Se	4,2	5,71
17	Ch	4,4	5,77
18	Pa	4,7	5,81
19	Ju	6,3	5,87
20	Sh	9,4	5,94
21	Ya	8,6	6,01

Hisob namunasi, 8-kun: (3,6 + 3,8 + 4,2 + 5,6 + 8,4 + 7,7 + 4,1) : 7 = 37,4 : 7 ≈ 5,34.

Nima ko'rinadi: - kunlik tushum 3,6 dan 9,4 gacha sakraydi, 7 kunlik o'rtacha esa har kuni sekin, lekin to'xtovsiz o'sadi: 5,33 dan 6,01 gacha; - haftalik jami tushum 37,3 → 39,3 → 42,1 mln so'm, ya'ni uch haftada taxminan 12,9% o'sish. Dushanbadagi "qulash" esa faqat haftalik ritm; - taqqoslash uchun 3 kunlik oyna: 7-kunda 7,23, 10-kunda 4,00. U ham dam olish kunlarini kuzatib sakraydi va tendensiyani ko'rsatmaydi.

Nodiraga xulosa: kunni o'tgan kun bilan emas, o'tgan haftaning shu kuni bilan va 7 kunlik o'rtacha bilan solishtirish kerak. 15-kundagi dushanba (4,5) o'tgan dushanbadan (4,1) yuqori: savdo o'smoqda.

O'zingizni sinang

Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.

Choy do'koni reklama xarajatlari bilan haftalik sotuv o'rtasidagi chiziqli korrelyatsiya koeffitsientini hisobladi: r = 0,9. Determinatsiya koeffitsienti (r²) sotuv o'zgaruvchanligining qancha qismini reklama bilan bog'liq holda tushuntiradi?

Do'konning yanvar–iyun oylik sotuvi (mln so'm): 10, 12, 17, 14, 13, 18. Aprel–iyun oylari bo'yicha uch oylik sirpanuvchi o'rtacha qancha?

Novvoyxona filiallarining oylik tushumi bo'yicha o'rtacha qiymat 50 mln so'm, o'rtacha kvadratik chetlanish 10 mln so'm. Variatsiya koeffitsienti qancha?

Kafening 5 kunlik tushumi: 2, 3, 4, 5 va 6 mln so'm. Kunlik o'rtacha tushum (o'rtacha arifmetik) qancha?

Nonvoyxonaning tushumi ikki yil ichida 100 mln so'mdan 144 mln so'mga oshdi. O'rtacha yillik o'sish sur'ati (o'rtacha geometrik usulda) qancha?

Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri

Barcha testlar →