Qaychi, xalat, stol jihozlari: inventar va xo'jalik jihozlari qachon xarajatga o'tadi va nega ular balansdan tashqari 014 schyotida yana kuzatiladi?
Tikuv sexi qaychi, xodimlarga xalat va buxgalteriyaga stol jihozlari sotib oldi. Ular asosiy vosita emas, lekin bir martada yo'qolib ham ketmaydi. 4-son BHMS mezonlari, 1080 schyotidan xarajatga o'tkazish, balansdan tashqari 014 dagi nazorat va yaroqsiz bo'lganda hisobdan chiqarish: raqamli misol va provodkalar.
"Ipakchi Tikuv" MChJ maktab formasi tikadi. Oy boshida korxona 12 ta tikuv qaychisi, tikuvchilar uchun 20 ta ish xalati va buxgalteriya uchun 3 ta stol jihozlari to'plami (qalamdon, hujjat tokchasi, teshgich) sotib oldi. Bular dastgoh kabi yillab amortizatsiya qilinmaydi, ammo bir kunda sarflanadigan ip ham emas. Buxgalteriyada ularning o'z nomi bor: inventar va xo'jalik jihozlari. Ular tovar-moddiy zaxiralar tarkibiga kiradi (4-son BHMS, 4-band) va 1080 schyotida hisobga olinadi (21-son BHMS, 98-band).
Qaysi buyum inventar va xo'jalik jihozi hisoblanadi?
4-son BHMS ning 5-bandi ikki mezon beradi. Buyum quyidagilarning biriga javob bersa yetarli:
- xizmat muddati bir yildan oshmaydi;
- xizmat muddatidan qat'i nazar, xarid paytida bir birlik (komplekt) qiymati bazaviy hisoblash miqdorining ellik baravarigacha. Rahbar hisob siyosatida bundan pastroq chegara belgilashi mumkin.
Ayrim buyumlar muddati va qiymatidan qat'i nazar shu guruhga kiritiladi (6-band). Ro'yxat to'liq holda:
- maxsus asboblar va moslamalar (seriyali, ommaviy yoki yakka buyurtma uchun mo'ljallangan maqsadli asbob va moslamalar);
- maxsus va sanitariya kiyimlari, maxsus poyabzal;
- ko'rpa-to'shaklar;
- kanselyariya ashyolari (kalkulyatorlar, stol jihozlari);
- oshxona inventari, oshxona choyshablari;
- barpo etish xarajatlari qurilish-montaj ishlari tannarxiga kiritiladigan vaqtinchalik (notitul) inshoot, moslama va qurilmalar;
- foydalanish muddati bir yildan kam bo'lgan almashtiriladigan uskunalar;
- ovlash qurollari.
"Ipakchi Tikuv"da xalatlar 2-guruhga, stol jihozlari to'plamlari 4-guruhga kiradi. Oddiy tikuv qaychisi maxsus asbob emas, lekin korxona uning xizmat muddatini bir yildan kam deb baholagan, shuning uchun u 5-bandning birinchi mezoniga mos keladi.
Sotib olinganda va foydalanishga berilganda qanday provodka beriladi?
Xarid summalari (QQSsiz, shartli):
| Buyum | Soni | Narxi, so'm | Summa, so'm | Kim ishlatadi |
|---|---|---|---|---|
| Tikuv qaychisi | 12 | 85 000 | 1 020 000 | Tikuv sexi |
| Ish xalati | 20 | 140 000 | 2 800 000 | Tikuv sexi |
| Stol jihozlari to'plami | 3 | 120 000 | 360 000 | Buxgalteriya |
| Jami | 4 180 000 | |||
| QQS 12% | 501 600 | |||
| Yetkazib beruvchiga to'lanadi | 4 681 600 |
Foydalanishga berilganda qiymat buyum vazifasiga qarab ishlab chiqarish xarajatlariga yoki davr xarajatlariga to'liq hisobdan chiqariladi (4-son BHMS, 68-band; 21-son BHMS, 98-band). Sexdagi qaychi va xalat forma tannarxiga, buxgalteriyadagi stol jihozlari ma'muriy xarajatga tushadi.
| Operatsiya | Debet | Kredit | Summa, so'm | 21-son BHMS asosi |
|---|---|---|---|---|
| Buyumlar omborga kirim qilindi | 1080 | 6010 | 4 180 000 | 104-band, 1-qator |
| Xarid bo'yicha QQS | 4410 | 6010 | 501 600 | 191-band, 1-qator |
| Qaychi va xalatlar sexga berildi | 2010 | 1080 | 3 820 000 | 104-band, 12-qator |
| Stol jihozlari buxgalteriyaga berildi | 9420 | 1080 | 360 000 | 104-band, 13-qator |
| Berilgan barcha buyumlar nazorat uchun qayd etildi | 014 (bir tomonlama kirim) | 4 180 000 | 451-band |
Oxirgi qatorga e'tibor bering. 014 balansdan tashqari schyot: unga yozuv ikki tomonlama provodka bilan emas, bir tomonlama kirim va chiqim bilan yuritiladi (4-son BHMS, 68-band: «oddiy shakl bo'yicha (bir tomonlama tartibda)»). Balans bo'yicha buyumlar allaqachon xarajat, lekin ombordan chiqqan qaychi hali sexda turibdi.
Xarajatga yozilgan buyumni nega yana kuzatish kerak?
Chunki pul xarajatga o'tdi, buyum esa yo'qolmadi. 014 da hisob sex, ombor va alohida foydalanuvchilar bo'yicha yuritiladi (21-son BHMS, 98 va 451-bandlar; 4-son BHMS, 76-band). 68-bandga ko'ra bu tezkor hisobda nomlar yoki guruhlar, foydalanishga berilgan oy va yil, foydalanish joyi va moddiy javobgar shaxs ko'rsatiladi.
"Ipakchi Tikuv" uchun 014 kartochkasi taxminan shunday ko'rinadi:
| Buyum | Soni | Summa, so'm | Berilgan sana | Joy | Moddiy javobgar |
|---|---|---|---|---|---|
| Tikuv qaychisi | 12 | 1 020 000 | 2026-yil noyabr | Tikuv sexi | sex ustasi |
| Ish xalati | 20 | 2 800 000 | 2026-yil noyabr | Tikuv sexi | sex ustasi |
| Stol jihozlari to'plami | 3 | 360 000 | 2026-yil noyabr | Buxgalteriya | bosh buxgalter |
Inventarizatsiyada aynan shu kartochka bilan solishtiriladi. Sexda 12 emas, 10 ta qaychi topilsa, bu kamomad masalasi bo'ladi, xarajat allaqachon yozilgan deb ko'z yumib bo'lmaydi.
Buyum yaroqsiz bo'lganda nima qilinadi?
Oradan bir necha oy o'tib 4 ta qaychining tig'i sinib, ishga yaramay qoldi. Ular 014 dan faqat hisobdan chiqarish dalolatnomasi asosida chiqariladi (21-son BHMS, 99 va 451-bandlar). 4-son BHMS ning 78-bandi qo'shimcha qiladi: balansdan tashqari schyotdan chiqarish buyum haqiqatda hisobdan chiqarilganda va birlamchi hujjat bilan tasdiqlanganda amalga oshiriladi.
| Operatsiya | Yozuv | Summa, so'm |
|---|---|---|
| 4 ta qaychi dalolatnoma bo'yicha hisobdan chiqarildi | 014 (bir tomonlama chiqim) | 340 000 |
| 014 dagi qoldiq | 4 180 000 − 340 000 | 3 840 000 |
Balans schyotlarida bu bosqichda yangi yozuv yo'q, chunki qaychi qiymati foydalanishga berilgan oyning o'zida 2010 ga o'tgan.
Yana uch qoida foydali:
- Qaychini charxlash yoki xalatni ta'mirlash xarajatlari ham buyum vazifasiga qarab ishlab chiqarish yoki davr xarajati bo'ladi (73-band). Qism almashtirish buyum tannarxini o'zgartirmaydi (74-band).
- Foydalanilmayotgan, lekin hali yaroqli buyum boshqa operatsion daromad sifatida realizatsiya qilishning sof qiymati bo'yicha kirim qilinishi mumkin (75-band). Bu uchun 21-son BHMS jadvalida alohida qator yo'q, shuning uchun yozuvni hisob siyosatida belgilang.
- Bir birlik qiymati bazaviy hisoblash miqdorining o'n baravaridan oshsa, korxona uni bir martada emas, kechiktirilgan xarajat sifatida mahsulot hajmiga mutanosib yoki teng me'yorda xarajatga o'tkazishi mumkin (69 va 70-bandlar). Qaysi yo'l tanlangani hisob siyosatida yozilishi shart (77-band).
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
«Bulung'ur Uy Jihozlari» MChJ chetdagi agentlikdan reklama xizmati oldi va qarzini 6010 schyotida yozdi. Xizmat qiymati sotish xarajati sifatida qanday provodka bilan aks etadi?
«Namangan Un» MChJ mahsulotlarini jo'natish bo'yicha transport xarajatlari uchun tashqi tashkilotning xizmatini hisobladi va qarzni 6990 ga yozdi. Qaysi provodka 21-son BHMS jadvalida bor?
Hisobot davri oxirida 9410 «Sotish xarajatlari» schyotidagi yig'ilgan summa 21-son BHMSga ko'ra qanday yopiladi?
Mebel do'koni xaridorlarga buyurtmalarni yetkazib berish bilan bog'liq xarajatlarini yozmoqchi. 21-son BHMSga ko'ra bunday xarajatlar qaysi schyotda aks etadi?
Quyidagi xarajatlardan qaysi biri 21-son BHMSga ko'ra 9420 «Ma'muriy xarajatlar» schyotida aks etadi?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
- Buxgalteriya bo'limi
- Inventar va xo'jalik jihozlari
- Balansdan tashqari hisobvaraqlar
- Tovar-moddiy zaxiralar
- Material ombordan chiqdi: ishlab chiqarish, sex, idora yoki sotish uchun qaysi schyotga yoziladi?
- Asosiy vositalarga amortizatsiya qanday hisoblanadi?
- 1080 Inventar va xo'jalik jihozlari
- 014 Foydalanishdagi inventar va xo'jalik jihozlari
Manbalar
- 4-son BHMS «Tovar-moddiy zaxiralar» (Moliya vazirining 2020-yil 28-maydagi 24-son buyrug'i, Adliya vazirligida 2020-yil 30-iyunda 3259-son bilan ro'yxatga olingan), 4, 5 va 6-bandlar · inventar va xo'jalik jihozlari TMZ tarkibida; ikki mezon (xizmat muddati bir yildan oshmasligi yoki qiymati bir birlik uchun BHMning ellik baravarigacha; rahbar hisob siyosatida pastroq chegara belgilashi mumkin); muddat va qiymatdan qat'i nazar kiritiladigan sakkiz guruh
- 4-son BHMS «Tovar-moddiy zaxiralar» (Moliya vazirining 2020-yil 28-maydagi 24-son buyrug'i, Adliya vazirligida 2020-yil 30-iyunda 3259-son bilan ro'yxatga olingan), 68, 69, 70, 73, 74, 75, 76, 77 va 78-bandlar · foydalanishga berishda vazifasiga qarab to'liq xarajatga; bir tomonlama miqdoriy hisob; BHMning o'n baravaridan qimmat birlikni kechiktirilgan xarajatga kiritish imkoniyati va ikki usul; ta'mirlash xarajatlari; qism almashtirish tannarxni o'zgartirmasligi; foydalanilmayotganini sof realizatsiya qiymatida kirim qilish; balansdan tashqari hisob; hisob siyosati; balansdan tashqari schyotdan faqat haqiqatda hisobdan chiqarilganda va hujjat bilan
- 21-son BHMS «Xo'jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo'llash bo'yicha yo'riqnoma»: 98 va 99-bandlar, 104-band (1, 12 va 13-qatorlar) · 1080 schyoti mazmuni; foydalanishga berilganda to'liq xarajatga qo'shilishi mumkinligi va 014 da hisob; yaroqsiz bo'lganda hisobdan chiqarish dalolatnomasi; Dt 1010-1090 – Kt 6010; Dt 2010, 2310, 2510, 2710 – Kt 1010-1090; Dt 9420 – Kt 1010-1090
- 21-son BHMS «Xo'jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo'llash bo'yicha yo'riqnoma»: 191-band (1-qator), 451-band · Dt 4410 – Kt 6010 xarid qilingan resurslar bo'yicha QQS; 014 schyoti: foydalanishga berishda xarajatga va bir vaqtda 014 da aks ettirish, analitik hisob foydalanuvchilar va sex omborlari bo'yicha
- QQS stavkasi 12% · O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi
- Misol, korxona nomi va summalar · muallif tomonidan tuzilgan, shartli