Moliyaviy hisobot shakllari 2025-yildan: buxgalteriya balansi, moliyaviy natijalar, xususiy kapital va pul oqimlari (181-son buyruq)
181-son buyruq bilan tasdiqlangan Nizom bo'yicha BHMS shakllari to'liq: buxgalteriya balansi va unga ilova, moliyaviy natijalar, xususiy kapital va pul oqimlari to'g'risidagi hisobotlar satr va schyot kodlari bilan. Kim qaysi shaklni qachongacha topshiradi, satrlar qanday bog'lanadi (raqamli misol). Bo'sh shakllar PDF va Excel ko'rinishida.
2025-yil 1-yanvardan moliyaviy hisobot shakllari yangi hujjat bilan tasdiqlangan: Iqtisodiyot va moliya vazirining 181-son buyrug'i bilan tasdiqlangan Nizom. Ko'p buxgalterlar hali ham eski shakllarni (140-son buyruq) qidiradi, holbuki ular o'z kuchini yo'qotgan. Quyida BHMS bo'yicha to'rtta asosiy shakl satr kodlari va schyot kodlari bilan to'liq keltirilgan, yonida esa ularni qanday o'qishga oid qisqa misol bor.
Bo'sh shakllarni PDF ko'rinishida chop etish yoki Excel faylda to'ldirish mumkin: Excelda jami satrlar rasmiy formulalar bo'yicha avtomatik hisoblanadi. Havolalar sahifa ostida.
Kim, qaysi shaklni va qachongacha topshiradi?
Nizom budjet va sug'urta tashkilotlari, tijorat banklari va nobank kredit tashkilotlariga tatbiq etilmaydi (Nizomning kirish qismi), konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotga ham qo'llanilmaydi (Nizom, 1-band). Qolgan buxgalteriya hisobi subyektlari uchun tarkib va muddat quyidagicha:
| Kim | Yillik hisobot tarkibi | Muddat | Asos |
|---|---|---|---|
| BHMS bo'yicha hisobot tuzadigan tashkilotlar | buxgalteriya balansi (1-ilova), moliyaviy natijalar to'g'risida hisobot (2-ilova), xususiy kapital to'g'risidagi hisobot (3-ilova), pul oqimlari to'g'risida hisobot (4-ilova) va moliyaviy hisobotga izohlar | hisobot yilidan keyingi yilning 1-martidan kechiktirmay | Nizom, 7 va 9-bandlar |
| Mikrofirmalar va kichik korxonalar | buxgalteriya balansi va moliyaviy natijalar to'g'risidagi hisobot | BHMS asosida tuzilgan hisobot: keyingi yilning 1-martidan kechiktirmay | Nizom, 7 va 10-bandlar |
| MHXS bo'yicha hisobot tayyorlaydigan tashkilotlar | moliyaviy holat, foyda yoki zarar va boshqa umumlashgan daromad, xususiy kapitaldagi o'zgarishlar, pul mablag'lari harakati (bilvosita usul) to'g'risidagi hisobotlar (5–8-ilovalar) va izohlar; BHMS bo'yicha hisobot taqdim etilmaydi | hisobot yilidan keyingi yilning 1-mayidan kechiktirmay | Nizom, 7, 11 va 12-bandlar |
Bu maqolada BHMS bo'yicha to'rtta shakl va balansga ilova ko'rib chiqiladi. MHXS shakllari (5–8-ilovalar) Nizomning 11-bandida sanalgan va alohida mavzu.
Barcha shakllar uchun umumiy qoidalar
- Yillik hisobot davri 1-yanvardan 31-dekabrgacha; hisobot sanasi — davrning oxirgi kalendar kuni (Nizom, 2-band).
- Hisobot so'mda taqdim etiladi, agar qonunchilikda boshqacha tartib bo'lmasa; chet el valyutasidagi aktiv va majburiyatlar Markaziy bank kursi bo'yicha so'mga qayta hisoblanadi (Nizom, 3-band).
- Shakllarni rahbar hamda buxgalteriya hisobi va moliyaviy boshqaruv vazifasini bajaruvchi shaxs yoki bosh buxgalter imzolaydi; bu vazifani rahbarning o'zi bajarsa, bosh buxgalter o'rniga ham u imzo qo'yadi (Nizom, 4-band).
- Barcha rekvizitlar, satrlar va ustunlar to'ldiriladi; ma'lumot bo'lmagani uchun to'ldirilmagan satr (ustun) chizib qo'yiladi (Nizom, 13-band).
Har bir shakl tepasida bir xil rekvizitlar bor: tashkilotning to'liq nomi, faoliyat turi, tashkiliy-huquqiy shakli, elektron pochta manzili, STIR, o'lchov birligi (ming so'm) va taqdim qilingan sana. Har bir shakl oxirida «Mazkur moliyaviy hisobotda ko'rsatilgan ma'lumotlarning ishonchliligini tasdiqlayman» degan jumla, rahbar va bosh buxgalterning F.I.O. va imzosi hamda sana.
1-ilova. Buxgalteriya balansi
Balans 31-dekabr holatiga, ming so'mda tuziladi va ikki raqamli ustunga ega: «hisobot davri boshiga» va «hisobot davri oxiriga». Qavs ichidagi to'rt xonali raqamlar — hisobvaraqlar (schyotlar) kodlari.
| Ko'rsatkich | Satr kodi |
|---|---|
| AKTIV | |
| I. Uzoq muddatli aktivlar | |
| Asosiy vositalar: | |
| Boshlang'ich (qayta tiklash) qiymati (0100, 0300) | 010 |
| Eskirish summasi (0200) | 011 |
| qoldiq (balans) qiymati (satr. 010 — 011) | 012 |
| Nomoddiy aktivlar: | |
| Boshlang'ich qiymati (0400) | 020 |
| Amortizatsiya summasi (0500) | 021 |
| qoldiq (balans) qiymati (satr. 020 — 021) | 022 |
| Uzoq muddatli investitsiyalar, jami (satr.040+050+060+070+080), shu jumladan: | 030 |
| qimmatli qog'ozlar (0610) | 040 |
| Sho'ba xo'jalik jamiyatlariga investitsiyalar (0620) | 050 |
| qaram xo'jalik jamiyatlariga investitsiyalar (0630) | 060 |
| Chet el kapitali mavjud bo'lgan korxonalarga investitsiyalar (0640) | 070 |
| Boshqa uzoq muddatli investitsiyalar (0690) | 080 |
| O'rnatiladigan asbob-uskunalar (0700) | 090 |
| Kapital qo'yilmalar (0800) | 100 |
| Uzoq muddatli debitorlik qarzlari (0910, 0920, 0930, 0940) | 110 |
| Uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar (0950, 0960, 0990) | 120 |
| I bo'lim bo'yicha jami (satr. 012+022+030+090+100+110+120) | 130 |
| II. Joriy aktivlar | |
| Tovar-moddiy zaxiralari, jami (satr.150+160+170+180), shu jumladan: | 140 |
| Ishlab chiqarish zaxiralari (1000, 1100, 1500, 1600) | 150 |
| Tugallanmagan ishlab chiqarish (2000, 2100, 2300, 2700) | 160 |
| Tayyor mahsulot (2800) | 170 |
| Tovarlar (2900 dan 2980 ning ayirmasi) | 180 |
| Kelgusi davr xarajatlari (3100) | 190 |
| Kechiktirilgan xarajatlar (3200) | 200 |
| Debitorlar, jami (satr. 220+240+250+260+270+280+290+300+310) | 210 |
| shundan: muddati o'tgan* | 211 |
| Xaridor va buyurtmachilarning qarzi (4000 dan 4900 ning ayirmasi) | 220 |
| Ajratilgan bo'linmalarning qarzi (4110) | 230 |
| Sho'ba va qaram xo'jalik jamiyatlarning qarzi (4120) | 240 |
| Xodimlarga berilgan bo'naklar (4200) | 250 |
| Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo'naklar (4300) | 260 |
| Budjetga soliqlar va boshqa majburiy to'lovlar bo'yicha bo'nak to'lovlari (4400) | 270 |
| Maqsadli davlat jamg'armalari va sug'urtalar bo'yicha bo'nak to'lovlari (4500) | 280 |
| Ta'sischilarning ustav kapitaliga ulushlar bo'yicha qarzi (4600) | 290 |
| Xodimlarning boshqa operatsiyalar bo'yicha qarzi (4700) | 300 |
| Boshqa debitorlik qarzlari (4800) | 310 |
| Pul mablag'lari, jami (satr.330+340+350+360), shu jumladan: | 320 |
| Kassadagi pul mablag'lari (5000) | 330 |
| Hisob-kitob schyotidagi pul mablag'lari (5100) | 340 |
| Chet el valyutasidagi pul mablag'lari (5200) | 350 |
| Boshqa pul mablag'lari va ekvivalentlari (5500, 5600, 5700) | 360 |
| qisqa muddatli investitsiyalar (5800) | 370 |
| Boshqa joriy aktivlar (5900) | 380 |
| II bo'lim bo'yicha jami (satr. 140+190+200+210+320+370+380) | 390 |
| Balans aktivi bo'yicha jami (satr.130+390) | 400 |
| PASSIV | |
| I. O'z mablag'lari manbalari | |
| Ustav kapitali (8300) | 410 |
| Qo'shilgan kapital (8400) | 420 |
| Rezerv kapitali (8500) | 430 |
| Sotib olingan xususiy aksiyalar (8600) | 440 |
| Taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar) (8700) | 450 |
| Maqsadli tushumlar (8800) | 460 |
| Kelgusi davr xarajatlari va to'lovlari uchun zaxiralar (8900) | 470 |
| I bo'lim bo'yicha jami (satr.410+420+430-440+450+460+470) | 480 |
| II. Majburiyatlar | |
| Uzoq muddatli majburiyatlar, jami (satr.500+520+530+540+550+560+570+580+590) | 490 |
| shu jumladan: uzoq muddatli kreditorlik qarzlari (satr.500+520+540+560+590) | 491 |
| Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga uzoq muddatli qarz (7000) | 500 |
| Ajratilgan bo'linmalarga uzoq muddatli qarz (7110) | 510 |
| Sho'ba va qaram xo'jalik jamiyatlarga uzoq muddatli qarz (7120) | 520 |
| Uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar (7210, 7220, 7230) | 530 |
| Soliq va boshqa majburiy to'lovlar bo'yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar (7240) | 540 |
| Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar (7250, 7290) | 550 |
| Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo'naklar (7300) | 560 |
| Uzoq muddatli bank kreditlari (7810) | 570 |
| Uzoq muddatli qarzlar (7820, 7830, 7840) | 580 |
| Boshqa uzoq muddatli kreditorlik qarzlar (7900) | 590 |
| Joriy majburiyatlar, jami (satr.610+630+640+650+660+670+680+690+700+710+ +720+730+740+750+760) | 600 |
| shu jumladan, joriy kreditorlik qarzlari (satr.610+630+650+670+680+690+ +700+710+720+760) | 601 |
| shundan: muddati o'tgan joriy kreditorlik qarzlari* | 602 |
| Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga qarz (6000) | 610 |
| Ajratilgan bo'linmalarga qarz (6110) | 620 |
| Sho'ba va qaram xo'jalik jamiyatlarga qarz (6120) | 630 |
| Kechiktirilgan daromadlar (6210, 6220, 6230) | 640 |
| Soliq va boshqa majburiy to'lovlar bo'yicha kechiktirilgan majburiyatlar (6240) | 650 |
| Boshqa kechiktirilgan majburiyatlar (6250, 6290) | 660 |
| Olingan bo'naklar (6300) | 670 |
| Budjetga to'lovlar bo'yicha qarz (6400) | 680 |
| Sug'urtalar bo'yicha qarz (6510) | 690 |
| Maqsadli davlat jamg'armalariga to'lovlar bo'yicha qarz (6520) | 700 |
| Ta'sischilarga bo'lgan qarzlar (6600) | 710 |
| Mehnatga haq to'lash bo'yicha qarz (6700) | 720 |
| Qisqa muddatli bank kreditlari (6810) | 730 |
| Qisqa muddatli qarzlar (6820, 6830, 6840) | 740 |
| Uzoq muddatli majburiyatlarning joriy qismi (6950) | 750 |
| Boshqa kreditorlik qarzlar (6950 dan tashqari 6900) | 760 |
| II bo'lim bo'yicha jami (satr.490+600) | 770 |
| Balans passivi bo'yicha jami (satr.480+770) | 780 |
* Muddati o'tgan debitorlik va kreditorlik qarzlari mavjud bo'lgan hollarda ularning rasshifrovkasi Buxgalteriya balansining ilovasiga muvofiq keltiriladi.
E'tibor bering: rasmiy formulalarda 230, 510 va 620-satrlar (ajratilgan bo'linmalar bilan hisob-kitoblar) mos ravishda 210, 490 va 600-satrlar jamiga kiritilmagan. Excel faylimiz ham aynan rasmiy formulalarga amal qiladi.
Balansga ilova: muddati o'tgan qarzlar rasshifrovkasi
Ilova muddati o'tgan debitorlik yoki kreditorlik qarzi bo'lganda to'ldiriladi (balansning 211 va 602-satrlari). U ham ming so'mda va sana holatiga tuziladi. Ustunlari:
- 1 — T/r
- 2 — Muddati o'tgan qarzdorlikka ega bo'lgan debitor va kreditorlar ro'yxati
- 3 — Muddati o'tgan umumiy qarz
- 4 — jami
- 5 — hukumat qarorlariga asosan oldindan haq to'la-may jo'natilgan (olingan) mahsulotlar bo'yicha muddati o'tgan qarzlar
- 6 — davlat resurslari va jamg'armalaridan jo'natish ko'zda tutilgan xom ashyo va materiallar bo'yicha o'tkazilgan bo'nak to'lovlari summasi
- 7 — hukumat qarorlari bo'yicha kechiktirilgan qarzlar
- 8 — qonunchilikka muvofiq da'volar bo'yicha sud jarayonida ko'rib chiqilayotgan yoki iqtisodiy sud tomonidan kreditorlardan undirish to'g'risida qaror chiqqan qarzlar summasi
4-ustun — «jami», 5–8-ustunlar uning tarkibi («shu jumladan»); 4–8-ustunlar umumiy sarlavha ostida: «Tashkilotga bog'liq bo'lmagan sabablar bo'yicha vujudga kelgan muddati o'tgan qarzlar».
| T/r | Satr | 6-ustun |
|---|---|---|
| MUDDATI O'TGAN DEBITORLIK QARZLARI | ||
| 1. | Muddati o'tgan qarzdorlikka ega bo'lgan debitorlar, jami | |
| 2. | Respublika ichidagi muddati o'tgan qarzlar, jami | |
| 2.1. | shu jumladan, debitorlar nomi bo'yicha | |
| 2.2. | Ichki idoraviy muddati o'tgan qarzlar, jami | |
| 2.2.1. | shu jumladan debitorlar nomi bo'yicha | |
| 3. | Respublikadan tashqaridagi muddati o'tgan qarzlar, jami | |
| 3.1. | shu jumladan debitorlar nomi bo'yicha | |
| MUDDATI O'TGAN KREDITORLIK QARZLARI | ||
| 4. | Muddati o'tgan qarzdorlikka ega bo'lgan kreditorlar, jami | × |
| 5. | Respublika ichidagi muddati o'tgan qarzlar, jami | × |
| 5.1. | shu jumladan, kreditorlar nomi bo'yicha | × |
| 5.2. | Ichki idoraviy muddati o'tgan qarzlar, jami | × |
| 5.2.1. | shu jumladan kreditorlar nomi bo'yicha | × |
| 6. | Respublikadan tashqaridagi muddati o'tgan qarzlar, jami | × |
| 6.1. | shu jumladan kreditorlar nomi bo'yicha | × |
Kreditorlik qarzlari qismida 6-ustun to'ldirilmaydi (rasmiy shaklda «×»).
2-ilova. Moliyaviy natijalar to'g'risidagi hisobot
Hisobot yil uchun, ming so'mda tuziladi. Ustunlar: 1 — ko'rsatkich, 2 — satr kodi, 3 va 4 — o'tgan yilning shu davri (daromadlar va xarajatlar), 5 va 6 — hisobot davri (daromadlar va xarajatlar). «×» — rasmiy shaklda to'ldirilmaydigan katak.
| Ko'rsatkichlar nomi | Satr kodi | O'tgan yil: daromadlar (3) | O'tgan yil: xarajatlar (4) | Hisobot davri: daromadlar (5) | Hisobot davri: xarajatlar (6) |
|---|---|---|---|---|---|
| Mahsulot (tovar, ish va xizmat) larni sotishdan sof tushum | 010 | × | × | ||
| Sotilgan mahsulot (tovar, ish va xizmat) larning tannarxi | 020 | × | × | ||
| Mahsulot (tovar, ish va xizmat) larni sotishning yalpi foydasi (zarari) (satr.010-020) | 030 | ||||
| Davr xarajatlari, jami (satr.050+060+070), shu jumladan: | 040 | × | × | ||
| Sotish xarajatlari | 050 | × | × | ||
| Ma'muriy xarajatlar | 060 | × | × | ||
| Boshqa operatsion xarajatlar | 070 | × | × | ||
| Asosiy faoliyatning boshqa daromadlari | 090 | × | × | ||
| Asosiy faoliyatning foydasi (zarari) (satr. 030-040+090) | 100 | ||||
| Moliyaviy faoliyatning daromadlari, jami (satr.120+130+140+150+160), shu jumladan: | 110 | × | × | ||
| Dividendlar shaklidagi daromadlar | 120 | × | × | ||
| Foizlar shaklidagi daromadlar | 130 | × | × | ||
| Moliyaviy ijaradan daromadlar | 140 | × | × | ||
| Valyuta kursi farqidan daromadlar | 150 | × | × | ||
| Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari | 160 | × | × | ||
| Moliyaviy faoliyat bo'yicha xarajatlar (satr.180+190+200+210), shu jumladan: | 170 | × | × | ||
| Foizlar shaklidagi xarajatlar | 180 | × | × | ||
| Moliyaviy ijara bo'yicha foizlar shaklidagi xarajatlar | 190 | × | × | ||
| Valyuta kursi farqidan zararlar | 200 | × | × | ||
| Moliyaviy faoliyat bo'yicha boshqa xarajatlar | 210 | × | × | ||
| Umumxo'jalik faoliyatining foydasi (zarari) (satr.100+110-170) | 220 | ||||
| Favquloddagi foyda va zararlar | 230 | ||||
| Foyda solig'ini to'lagunga qadar foyda (zarar) (satr.220+/-230) | 240 | ||||
| Foyda solig'i | 250 | × | × | ||
| Foydadan boshqa soliqlar va boshqa majburiy to'lovlar | 260 | × | × | ||
| hisobot davrining sof foydasi (zarari) (satr.240-250-260) | 270 |
Rasmiy shaklda 080-satr yo'q: 070-satrdan keyin darhol 090-satr keladi.
3-ilova. Xususiy kapital to'g'risidagi hisobot
Hisobot yil uchun, ming so'mda tuziladi. Har bir satr xususiy kapitalning qaysi qismiga ta'sir qilishini ustunlar ko'rsatadi; «×» — to'ldirilmaydigan katak. Rasmiy shaklda bu hisobot uchun hisoblash formulasi berilmagan.
| Ko'rsatkichlar nomi | Satr kodi | Ustav kapitali (3) | Qo'shilgan kapital (4) | Rezerv kapitali (5) | Taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar) (6) | Sotib olingan xususiy aksiyalar (7) | Maqsadli tushumlar va boshqalar (8) | Jami (9) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yil boshidagi qoldiq | 010 | |||||||
| Qimmatli qog'ozlar emissiyasi | 020 | × | × | × | × | |||
| Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash | 030 | × | × | × | × | × | ||
| Ustav kapitalini shakllantirishda paydo bo'lgan valyuta kursi farqlari | 040 | × | × | × | × | × | ||
| Rezerv kapitaliga ajratmalar | 050 | × | × | × | × | |||
| Joriy yilning taqsimlanmagan foydasi (zarari) | 060 | × | × | × | × | × | ||
| Tekinga olingan mol-mulk | 070 | × | × | × | × | × | ||
| Maqsadli foydalanish uchun olingan mablag'lar | 080 | × | × | × | × | × | ||
| Hisoblangan dividendlar | 090 | × | × | × | × | × | ||
| Xususiy kapital shakllanishining boshqa manbalari | 100 | |||||||
| Yil oxiridagi qoldiq | 110 | |||||||
| Xususiy kapitalining ko'payishi (+) yoki kamayishi (-) | 120 | |||||||
| MA'LUMOT UCHUN: | ||||||||
| Chiqarilgan aksiyalar soni, dona | 130 | × | × | × | × | × | × | |
| shu jumladan: | ||||||||
| imtiyozli | 131 | × | × | × | × | × | × | |
| oddiy | 132 | × | × | × | × | × | × | |
| Aksiyaning nominal qiymati | 140 | × | × | × | × | × | × | |
| Muomaladagi aksiyalar soni, dona | 150 | × | × | × | × | × | × | |
| shu jumladan: | ||||||||
| imtiyozli | 151 | × | × | × | × | × | × | |
| oddiy | 152 | × | × | × | × | × | × |
4-ilova. Pul oqimlari to'g'risida hisobot
Hisobot yil uchun, ming so'mda tuziladi; ikki raqamli ustun: «Kirim» va «Chiqim». Shakl oxirida chet el valyutasidagi pul mablag'lari harakati to'g'risida alohida ma'lumot (bitta «Miqdori» ustuni) bor.
| Ko'rsatkichlar nomi | Satr kodi |
|---|---|
| Operatsion faoliyat | |
| Mahsulot (tovar ish va xizmat) larni sotishdan kelib tushgan pul mablag'lari | 010 |
| Material tovar ish va xizmatlar uchun mol yetkazib beruvchilarga to'langan pul mablag'lari | 020 |
| Xodimlarga va ular nomidan to'langan pul mablag'lari | 030 |
| Operatsion faoliyatning boshqa pul tushumlari va to'lovlari | 040 |
| Jami operatsion faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi (satr 010-020-030+/-040) | 050 |
| Investitsiya faoliyati | |
| Asosiy vositalarni sotib olish va sotish | 060 |
| Nomoddiy aktivlarni sotib olish va sotish | 070 |
| Uzoq va qisqa muddatli investitsiyalarni sotib olish va sotish | 080 |
| Investitsion faoliyatning boshqa pul tushumlari va to'lovlari | 090 |
| Jami: investitsion faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi (satr 060+/-070+/-080+/-090) | 100 |
| Moliyaviy faoliyat | |
| Olingan va to'langan foizlar | 110 |
| Olingan va to'langan dividendlar | 120 |
| Aksiyalar chiqarishdan yoki xususiy kapital bilan bog'liq bo'lgan boshqa instrumentlardan kelgan pul tushumlari | 130 |
| Xususiy aksiyalarni sotib olganda va ularni sotganda pul to'lovlari va tushumlari | 140 |
| Uzoq va qisqa muddatli kredit va qarzlar bo'yicha pul tushumlari va to'lovlari | 150 |
| Moliyaviy ijara bo'yicha pul tushumlari va to'lovlari | 160 |
| Moliyaviy faoliyatning boshqa pul tushumlari va to'lovlari | 170 |
| Jami: moliyaviy faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi (satr 110+/-120+130-140+/-150+/-160-1-/170)¹ | 180 |
| Soliqqa tortish | |
| To'langan foyda solig'i | 190 |
| To'langan boshqa soliqlar | 200 |
| Jami to'langan soliqlar (satr 190+200) | 210 |
| Jami moliyaviy-xo'jalik faoliyatining sof pul kirimi/chiqimi (satr 050+/-100+/-180-2 10)² | 220 |
| Chet el valyutasidagi pul mablag'larini qayta baholashdan yuzaga kelgan kurs farqlari saldosi | 221 |
| Yil boshidagi pul mablag'lari | 230 |
| Yil oxiridagi pul mablag'lari | 240 |
¹ Rasmiy matnda shunday («...+/-160-1-/170»); ehtimol «+/-170» nazarda tutilgan.
² Rasmiy matnda shunday («...+/-180-2 10»); ehtimol «-210» nazarda tutilgan.
Chet el valyutasidagi pul mablag'larining harakati to'g'risida ma'lumot
| Ko'rsatkichlar nomi | Satr kodi |
|---|---|
| Yil boshiga qoldiq | 250 |
| Kelib tushgan valyuta mablag'lari, jami (satr 261+262+263+264), shu jumladan | 260 |
| Sotishdan olingan tushum | 261 |
| Konvertatsiya qilingan | 262 |
| Moliyaviy faoliyat bo'yicha | 263 |
| Boshqa manbalar | 264 |
| Sarflangan valyuta mablag'lari, jami (satr 271+272+273), shu jumladan | 270 |
| Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to'lovlar | 271 |
| Moliyaviy faoliyat bo'yicha to'lovlar | 272 |
| Boshqa maqsadlar uchun | 273 |
| Chet el valyutasidagi pul mablag'larini qayta baholashdan yuzaga kelgan kurs farqlari saldosi | 280 |
| Yil oxiridagi qoldiq (satr. 250+260-270+/-280) | 290 |
Shaklni qanday o'qish kerak?
- Avval satr nomidagi qavsga qarang: unda yo hisobvaraq kodi (masalan, 5100), yo hisoblash formulasi (masalan, satr. 010-020) yozilgan. Formula bo'lsa, bu satr qo'lda emas, boshqa satrlardan hisoblanadi.
- «shu jumladan» deb tugagan satr jami satri: undan keyingi satrlar uning tarkibi. «shundan» satri (211, 602) esa jamiga qo'shilmaydi, faqat ma'lumot uchun.
- Moliyaviy natijalar hisobotida daromad satrlari daromadlar ustuniga, xarajat satrlari xarajatlar ustuniga yoziladi; «×» turgan katak bo'sh qoladi. Natija satrlarida (030, 100, 220, 240, 270) «×» yo'q: ustun nomlariga ko'ra foyda daromadlar (foyda) ustuniga, zarar xarajatlar (zararlar) ustuniga yoziladi.
- Balans tengligini tekshiring: 400-satr (aktiv jami) 780-satrga (passiv jami) teng bo'lishi kerak.
Misol: «Shirin lola» MChJ qandolat sexi (to'qima korxona) yil yakunida quyidagi raqamlarni oldi, ming so'mda. Avval moliyaviy natijalar:
| Satr | Ko'rsatkich | Hisob | Summa |
|---|---|---|---|
| 010 | Sof tushum | — | 1 200 000 |
| 020 | Sotilgan mahsulot tannarxi | — | 780 000 |
| 030 | Yalpi foyda | 010 − 020 | 420 000 |
| 050 | Sotish xarajatlari | — | 60 000 |
| 060 | Ma'muriy xarajatlar | — | 90 000 |
| 070 | Boshqa operatsion xarajatlar | — | 20 000 |
| 040 | Davr xarajatlari, jami | 050 + 060 + 070 | 170 000 |
| 090 | Asosiy faoliyatning boshqa daromadlari | — | 15 000 |
| 100 | Asosiy faoliyatning foydasi | 030 − 040 + 090 | 265 000 |
| 110 | Moliyaviy faoliyat daromadlari (130-satr: foizlar) | — | 5 000 |
| 170 | Moliyaviy faoliyat xarajatlari (180-satr: foizlar) | — | 40 000 |
| 220 | Umumxo'jalik faoliyatining foydasi | 100 + 110 − 170 | 230 000 |
| 240 | Foyda solig'ini to'lagunga qadar foyda (230-satr bo'sh) | 220 ± 230 | 230 000 |
| 250 | Foyda solig'i (shartli summa) | — | 34 500 |
| 270 | Sof foyda (260-satr bo'sh) | 240 − 250 − 260 | 195 500 |
Foyda solig'i summasi shartli olingan: uni hisoblash bu misolning mavzusi emas. Sof foyda yil oxirida 9910 schyotidan 8710 schyotga yopiladi, shu sababli u balansning 450-satri (8700) orqali passivga o'tadi. Endi shu korxonaning yil oxiridagi balansi (soddalashtirilgan, faqat qiymati bor satrlar):
| Satr | Ko'rsatkich | Hisob | Yil oxiriga |
|---|---|---|---|
| 010 | Asosiy vositalar: boshlang'ich qiymati | — | 900 000 |
| 011 | Eskirish summasi | — | 300 000 |
| 012 | Asosiy vositalar: qoldiq qiymati | 010 − 011 | 600 000 |
| 020 | Nomoddiy aktivlar: boshlang'ich qiymati | — | 50 000 |
| 021 | Amortizatsiya summasi | — | 10 000 |
| 022 | Nomoddiy aktivlar: qoldiq qiymati | 020 − 021 | 40 000 |
| 130 | I bo'lim (uzoq muddatli aktivlar) jami | 012 + 022 | 640 000 |
| 140 | Tovar-moddiy zaxiralari | — | 210 000 |
| 210 | Debitorlar | — | 150 000 |
| 320 | Pul mablag'lari | — | 100 000 |
| 390 | II bo'lim (joriy aktivlar) jami | 140 + 210 + 320 | 460 000 |
| 400 | Aktiv jami | 130 + 390 | 1 100 000 |
| 410 | Ustav kapitali | — | 100 000 |
| 450 | Taqsimlanmagan foyda | — | 595 000 |
| 480 | I bo'lim (o'z mablag'lari) jami | 410 + 450 | 695 000 |
| 610 | Mol yetkazib beruvchilarga qarz | — | 250 000 |
| 680 | Budjetga to'lovlar bo'yicha qarz | — | 55 000 |
| 720 | Mehnatga haq to'lash bo'yicha qarz | — | 100 000 |
| 600 | Joriy majburiyatlar jami (490-satr bo'sh) | 610 + 680 + 720 | 405 000 |
| 770 | II bo'lim (majburiyatlar) jami | 490 + 600 | 405 000 |
| 780 | Passiv jami | 480 + 770 | 1 100 000 |
400-satr va 780-satr teng: 1 100 000 = 1 100 000. Agar ular teng chiqmasa, birinchi navbatda jami satrlar formulasini, keyin kontrpassiv satrni (440, u ayiriladi) va hisobvaraqlar qoldiqlarini tekshiring. Misoldagi korxona, raqamlar va soliq summasi muallif tomonidan tuzilgan va shartli.
Bo'sh shakllar: PDF (chop etish uchun) va Excel (to'ldirish uchun, jami satrlar formulalar bilan) — sahifa ostidagi havolalarda.
O'zingizni sinang
Shu mavzu bo'yicha 5 ta savol: variantni bosing yoki javobni oching.
«Nurafshon logistika» eskirgan buxgalteriya dasturidan voz kechib, uni hisobdan chiqardi: boshlang'ich qiymati 24 000 000 so'm, yig'ilgan amortizatsiyasi 18 000 000 so'm, hech qanday tushum yo'q. Barcha yozuvlar 9220 orqali o'tkazildi. Natija va uni yopish provodkasi qanday?
Moliyaviy natijalar to'g'risidagi hisobot nimani ko'rsatadi?
22-son BHMS bo'yicha valyuta operatsiyalaridan yuzaga kelgan kurs farqi moliyaviy natijalarda qayerda hisobga olinadi?
«Qamashi transport» MChJ ta'sischisi ustav kapitalidagi ulushi hisobiga jamiyatga yuk avtomobilini topshirdi. Ta'sischilar avtomobilni 150 000 000 so'mga baholashga kelishdi (qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan). Avtomobilning kirimi 21-son BHMS bo'yicha qanday provodka bilan yoziladi?
«Dilnura Savdo» MChJ ta'sischilari qaroriga ko'ra hisoblangan 20 000 000 so'm dividend (6610 dagi qarz) ustav kapitalini ko'paytirishga yo'naltirildi. Qanday provodka beriladi?
Javob berildi: 0 / 55 tadan 0 ta to'g'ri
Barcha testlar →Yana qarang
- Moliyaviy hisobot shakllari, 181-son buyruq: bo'sh blankalar (PDF)
- Moliyaviy hisobot shakllari, 181-son buyruq: avtomatik jamilar bilan (Excel)
- Hisobvaraqlar rejasi
- Buxgalteriya balansi
- Moliyaviy hisobot
- 3-son BHMS
- 9-son BHMS
- Yalpi foyda
- Buxgalteriya bo'limi
- MHXS bo'yicha moliyaviy hisobot shakllari: moliyaviy holat, foyda yoki zarar, xususiy kapital va pul oqimlari (181-son buyruq, 5–8-ilovalar)
Manbalar
- O'zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 8-oktabrdagi 181-son buyrug'i «Moliyaviy hisobotlarni taqdim etish muddatlari hamda ularning tarkibi va mazmuni to'g'risidagi Nizomni tasdiqlash haqida» (Adliya vazirligida 2024-yil 4-noyabrda 3567-son bilan ro'yxatdan o'tkazilgan) · Nizomning kirish qismi, 1–4, 7, 9–13-bandlari; 1–4-ilovalar va buxgalteriya balansiga ilova; buyruqning 2-ilovasi (140-son buyruq o'z kuchini yo'qotgan)
- Shakllar matni va misol · Shakllar lotin yozuvidagi rasmiy matndan ko'chirildi; misol muallif tomonidan tuzilgan