“QQS” bo'yicha natijalar

QQS

Tovar va xizmatlar sotilganda qo'shilgan qiymatdan olinadigan soliq. Sotuvchi uni narxga qo'shib undiradi va byudjetga to'laydi. Oxir-oqibat bu soliqni iste'molchi to'laydi.

Hisob-faktura

Sotuvchi xaridorga tovar yoki xizmat uchun beradigan hujjat. Unda summa, QQS va tomonlarning rekvizitlari ko'rsatiladi. Hozir asosan elektron shaklda rasmiylashtiriladi.

QQS to'lovchi

QQS hisoblash, uni byudjetga to'lash va xaridlar bo'yicha to'langan QQSni hisobga olish huquqiga ega bo'lgan, soliq organida ro'yxatdan o'tgan soliq to'lovchi.

Egri soliq

Tovar yoki xizmat narxiga qo'shilib, oxir-oqibat iste'molchi to'laydigan soliq. Uni sotuvchi undirib, byudjetga o'tkazadi. Masalan, QQS va aksiz solig'i.

Kirish QQS

Korxona tovar, ish yoki xizmat sotib olganda yetkazib beruvchiga narx tarkibida to'lagan QQS. Umumbelgilangan tartibdagi QQS to'lovchi qonunda belgilangan shartlar bajarilganda uni sotishdagi QQSdan chegirib, budjetga faqat farqni to'laydi.

Chiqish QQS

Korxona o'z tovar, ish yoki xizmatini sotganda narx ustiga hisoblab, xaridordan oladigan QQS. Umumiy stavka 12%. Budjetga to'lanadigan summa: chiqish QQS minus hisobga olinadigan kirish QQS.

QQS salbiy farqi

Davr uchun hisobga olinadigan kirish QQS sotishdagi chiqish QQSdan ko'p bo'lganda yuzaga keladigan farq: bu davrda budjetga to'lanadigan QQS qolmaydi, ortiqcha kirish QQS esa soliq to'lovchi foydasiga qoladi. PF-100-son Farmonga ko'ra 10 mln so'mgacha bo'lgan salbiy farq avtomatik qaytariladi.

QQSning soddalashtirilgan tartibi

PF-100-son Farmon bilan joriy etilgan ixtiyoriy tartib: savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish sohasidagi korxonalar 2026-yil 1-iyundan 2030-yil 1-yanvargacha QQSni 6% stavkada to'lashi mumkin. Bunda foyda solig'i 0%, lekin sotib olingan tovar va xizmatlar bo'yicha kirish QQS hisobga olinmaydi.

Bojxona boji

Tovar bojxona chegarasidan olib kirilganda yoki olib chiqilganda to'lanadigan bojxona to'lovi; Bojxona kodeksi bo'yicha bojxona to'lovlari tarkibiga boj bilan birga QQS, aksiz solig'i va bojxona yig'imlari ham kiradi. Boj stavkalari O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi. Stavka advalor (bojxona qiymatiga nisbatan foizda), xos (tovar birligiga qat'iy summa) yoki aralash bo'lishi mumkin. Import qilingan tovar-moddiy zaxira va asosiy vositalar hisobida to'langan bojxona bojlari va yig'imlari ularning tannarxiga (boshlang'ich qiymatiga) qo'shiladi; faqat qayta sotish uchun olingan tovarlarni xarid qiymatida hisobga olish usuli tanlangan bo'lsa, bunday xarajatlar davr xarajatiga yoziladi (4-son BHMS, 30-band). Bojxona kodeksi bojxona bojlarining quyidagi turlarini sanaydi:

Proporsional soliq

Soliq bazasi qancha bo'lishidan qat'i nazar bir xil stavka qo'llanadigan soliq. Baza ikki barobar oshsa, soliq summasi ham aynan ikki barobar oshadi, lekin bazaga nisbatan ulushi o'zgarmaydi. Uni hisoblash va nazorat qilish oson; ammo kam va ko'p daromadli to'lovchi baza bo'yicha bir xil ulush to'lagani uchun u daromadlar tengsizligini kamaytirmaydi. Bir xil stavkaga misol QQSning umumiy stavkasi: sotuv summasi qancha bo'lishidan qat'i nazar 12%.

Soliq siri

Vakolatli organlar soliq to'lovchi haqida olgan va oshkor qilinishi taqiqlangan ma'lumotlar. Soliq kodeksining 29-moddasi soliq siriga kirmaydigan ma'lumotlarni alohida sanaydi: hamma foydalana oladigan (jumladan, egasining roziligi bilan ochilgan) ma'lumotlar; soliq to'lovchining identifikatsiya raqami; soliq qonunchiligi buzilishlari va javobgarlik choralari; qo'llanadigan soliq rejimlari va QQS to'lovchi sifatida hisobga qo'yilganlik; to'langan soliqlar va soliq qarzi summalari; yuridik shaxs ishtirokchilari; xodimlarning ro'yxatdagi o'rtacha soni; moliyaviy hisobot bo'yicha daromad va xarajatlar summalari. Soliq sirini davlat organlari, ularning mansabdor shaxslari, jalb etilgan mutaxassis va ekspertlar oshkor qila olmaydi (qonunda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno); xalqaro shartnoma bo'yicha xorijiy soliq organlariga ma'lumot berish oshkor qilish hisoblanmaydi.

Eksport (10-kod) uchun qanday hujjatlar kerak: bitta hujjatlar to'plami bojxona, soliq va buxgalteriyaga qanday xizmat qiladi?

Eksport hujjatlari to'rt joyga kerak: tovarni rejimga joylashtiradigan bojxonaga, chegaradagi postga, QQS 0 foizni tasdiqlash uchun soliq organiga va tushumni yozish uchun buxgalteriyaga. Qaysi hujjat qaysi moddada talab qilinadi, qaysi biri bir necha maqsadga xizmat qiladi va qaysi sana nimani belgilaydi: temir yo'lda granit plita eksporti misolida.

Eksport vositachi (komissioner) orqali: mahsulot kimning balansida turadi, tushum qachon yoziladi va QQS 0 foiz uchun qaysi hujjatlar kerak?

Kichik ishlab chiqaruvchi chet el bozoriga o'zi chiqmasdan, eksportni tajribali savdo kompaniyasiga topshirdi. Vositachiga berilgan atlas kimning balansida qoladi, tushum qaysi kursda yoziladi, vositachilik haqi qayerga tushadi va pul vositachi hisobiga kelganda QQS qachon hisobga olinadi: komitent va komissioner hisobi bir misolda.

Eksportda QQS 0 foiz: xom ashyo uchun to'langan QQS qaysi oyda hisobga olinadi, salbiy farq qanday qoplanadi va buxgalteriyada nima yoziladi?

Eksportga sotuvda QQS hisoblanmaydi, lekin xom ashyo uchun to'langan QQS yo'qolib ketmaydi. U xaridor pulining kelishiga qarab bosqichma-bosqich hisobga olinadi va oxirida salbiy farq paydo bo'ladi. Nol stavka va soliqdan ozod qilish farqi, ikki oylik hisob-kitob, qoplash tartibi va provodkalar sharbat korxonasi misolida.

Soliqning yetti elementi: har qanday soliqni tushunish uchun qaysi savollarga javob topish kerak?

Kursning ikkinchi darsi: Soliq kodeksi bo'yicha soliqning yetti elementi (obyekt, baza, stavka, davr, hisoblash, hisobot va to'lash tartibi), soliq to'lovchi, soliq agenti va soliq imtiyozi tushunchalari bitta mebel ustaxonasining QQS misolida.

Soliq nima: qahva narxida yashiringan davlat ulushi va «baholamoq»dan kelgan «tax» so'zi

Kursning birinchi darsi: soliq oddiy so'zlar bilan nima, u jarimadan va xayriyadan nimasi bilan farq qiladi, inglizcha «tax» so'zi qaysi lotincha fe'ldan kelgan va bir piyola qahva narxida qancha QQS bor.

QQS bazasiga tuzatish: tovar qaytsa, narx o'zgarsa yoki xizmatdan voz kechilsa nima qilinadi?

Soliq kodeksining 257-moddasi QQS bazasini qachon kamaytirish yoki oshirishga ruxsat beradi, buni qaysi hujjat bilan va qaysi oyda qilish kerak, bir yillik muddat nimani anglatadi: bosmaxona misolida oyma-oy hisob.

Bojxona hududidan tashqarida qayta ishlash (61-kod): xom ashyo chet elda qayta ishlab qaytarilsa, nima rasmiylashtiriladi va hisobda qanday aks etadi?

Mato chet elga gul bosish uchun ketdi va gulli chit bo'lib qaytdi. Qaysi ruxsatnoma kerak, boj va QQS qaysi qiymatdan hisoblanadi, mahsulot qaytmasa nima bo'ladi va buxgalteriyada mato qaysi schyotlardan o'tadi: to'qimachilik korxonasi misolida.

Tovar va materiallar kirim-chiqimini qanday yuritish kerak: aylanma qaydnoma, tovar hisoboti va Excel shablon

Savdo korxonasi hisobchisi oyma-oy yuritadigan ikki registr: miqdor-summa aylanma qaydnomasi va sotish narxidagi tovar hisoboti. O'rtacha tortilgan qiymat bo'yicha chiqim tannarxi, ustama va QQS ustunlarining bog'lanishi, 21-son BHMS jadvalidagi provodkalar — ishlangan misol bilan. Formulali Excel shablon va to'ldirilgan namuna.

Oy yopishdan oldin QQS hisobini qanday tekshirish kerak: 4410, 6410 va hisob-fakturalar mos keladimi?

Budjetga to'lanadigan QQS ikki schyot farqidan chiqadi. Agar ulardan biri hujjatlar bilan mos kelmasa, xato hisobotga ham o'tadi. Oy oxiridagi qisqa tekshiruv ro'yxati va bitta topilgan farq.

Narx ichidagi QQSni topishda 12 foizni ayirish nega xato beradi?

Menyuda narx QQS bilan yozilgan. Undan 12 foizni ayirsangiz, QQS ko'payib, daromad kamayib ketadi. To'g'ri formula va oddiy tekshiruv usuli kafe misolida.

QQS qanday ixtiro qilingan: Fransiyadagi 1954-yil islohotidan 170 dan ortiq mamlakatgacha

Bugun deyarli butun dunyoda amal qiladigan qo'shilgan qiymat solig'i yetmish yildan sal ko'proq vaqt oldin Fransiyada paydo bo'lgan. Uning tarixi qisqa tezislarda va bitta hisob-kitob misolida.

QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi kimga foydali? Ikki korxona misolida hisob-kitob

6 foiz 12 foizdan kam, lekin xarid QQSi hisobga olinmaydi. Kafe va elektronika do'koni misolida qaysi tartib arzonga tushishini va "muvozanat nuqtasi"ni hisoblaymiz.

QQS salbiy farqi nima va u qanday qaytariladi?

Xarid QQSi sotishdagi QQSdan ko'p bo'lsa, budjet sizga qarzdor bo'lib qoladi. Salbiy farq qanday paydo bo'lishi, PF-100 dagi 10 mln so'mlik qoida va provodkalar.

Yangi hamkorni shartnoma tuzishdan oldin qanday tekshirish kerak?

Arzon taklif ortida soxta firma turgan bo'lishi mumkin. Bunday hamkor QQS va xarajatlaringizni xavf ostiga qo'yadi. Tekshiruv ro'yxati va bitta ogohlantiruvchi hikoya.

Tovar sotilganda qanday provodkalar beriladi?

Do'kon tovar sotdi: daromad, QQS, tannarx va to'lov qaysi schyotlarda aks etadi. To'rt qadamli misol jadval bilan.

QQS to'lovchi bo'lish kerakmi? Afzallik va kamchiliklari

QQS to'lovchi bo'lish biznesga nima beradi va nima talab qiladi. Ikki tadbirkor hikoyasi va solishtirma jadval.

QQS qanday ishlaydi? Non zanjiri misolida

Fermerdan xaridorgacha: qo'shilgan qiymat solig'i har bosqichda qanday hisoblanadi va nega oxirida uni iste'molchi to'laydi.

Pishiriq seximiz xodimlarimizga o'z mahsulotini sotadi, pulini keyingi oylikdan ushlab qolamiz. Xodimdan olinadigan qarz qaysi schyotda turadi: 4710 yoki 4790? Sotuv va ushlab qolish qanday yoziladi?

Eksport yukimiz oktabr oxirida zavoddan chiqdi, chegarani esa noyabr boshida kesib o'tdi. Buxgalteriyada tushumni oktabrda yozdik. QQS hisobotida bu eksport aylanmasini qaysi oyda ko'rsatamiz?

Turkmanistonlik buyurtmachi bizga po'lat list yuboradi, biz undan javon yasab, qaytarib jo'natamiz va faqat ish haqini olamiz. Shu xizmatimizga QQS qaysi stavkada hisoblanadi va buxgalteriyada nima yoziladi?

Eksport konservamizni Olmaotaga O'zbekistondagi avtotashuvchi firma olib bordi va hisobvaraq-fakturada QQSni 0% deb ko'rsatdi. Firma mahalliy-ku, bu to'g'rimi? Biz nimani tekshirishimiz kerak?

Eksport partiyasi uchun BYD rasmiylashtirildi va buxgalter shu kuni tushumni yozib qo'ydi. Yuk chegaraga yetmasdan xaridor kontraktdan voz kechdi, mebel omborga qaytdi. Endi hisobda va QQSda nima qilamiz?

Eksport uchun kabel partiyasini tayyorladik, lekin xaridor uni bo'lib-bo'lib olmoqchi. Partiyani bojxona omborida saqlab tursak bo'ladimi, bunda soliq to'lanadimi va buxgalteriyada nima o'zgaradi?

Yangi xaridorga katta partiyani kechiktirilgan to'lov bilan bermoqchimiz. Uning soliq qarzi bor-yo'qligini, qaysi soliq rejimida ishlashini bilish mumkinmi yoki bu soliq siri hisoblanadimi?

MChJni tugatyapmiz. Mol-mulkni sotgan pul soliq qarzini to'liq yopishga yetmasa nima bo'ladi? Bir soliq bo'yicha ortiqcha to'lovimiz ham bor edi — u yo'qolib ketadimi?

Kofe do'konimiz franshiza asosida tarmoqqa ulandi: brend va retseptlardan foydalanganimiz uchun har oy tushumning 4 foizini brend egasiga to'laymiz. Bu to'lov qaysi schyotlarda yoziladi?

Quritilgan meva eksport qilyapmiz va QQSni 0 foiz stavkada hisoblamoqchimiz. Buni qaysi hujjatlar bilan tasdiqlaymiz va ularni qachon topshiramiz?

QQS bo'yicha soddalashtirilgan tartibda soliq imtiyozlari qo'llanadimi? Xalqaro shartnomalar istisnosi

Soliq xizmati tushuntirishicha, QQSning soddalashtirilgan tartibida umumbelgilangan tartibdagi imtiyoz va preferensiyalar qo'llanmaydi. Lekin O'zbekistonning xalqaro shartnomasida QQS bo'yicha imtiyoz belgilangan bo'lsa, shartlar bajarilganda undan foydalanish mumkin.

Zargarlik sohasini qo'llab-quvvatlash bo'yicha qaror loyihasi muhokama qilindi: qimmatbaho toshlar importiga nol boj, QQS imtiyozlarini uzaytirish

Prezident huzuridagi Tadbirkorlikni qo'llab-quvvatlash bo'yicha jamoatchilik kengashi zargarlik sohasiga oid Prezident qarori loyihasini muhokama qildi. Loyihada qimmatbaho toshlar importiga bojxona bojining nol stavkasi, QQS imtiyozlari muddatini uzaytirish, ayrim bojxona yig'imlarini kamaytirish va raqamli nazorat tizimi nazarda tutilgan. Hujjat hali qabul qilinmagan.

Fiskal strategiya 2027–2029: imtiyozlar qayta ko'riladi, QQS imtiyozlari qisqaradi, nazorat raqamlashadi

Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2027–2029-yillarga mo'ljallangan Fiskal strategiyani ishlab chiqdi. Unda foyda solig'i, JShDS va QQS imtiyozlarini qayta ko'rib chiqish, QQS imtiyozlarini qisqartirish, aksiz, mol-mulk va resurs soliqlari stavkalarini inflyatsiyaga qarab bosqichma-bosqich oshirish hamda soliq va bojxona ma'muriyatchiligini yanada raqamlashtirish rejalashtirilgan.

Prezident yig'ilishi: soliq tushumi 130 trillion so'mdan oshdi, ammo zarar ko'rsatayotgan va faqat QQS chegirayotgan korxonalar diqqat markazida

2026-yil 21-iyuldagi yig'ilishda yil boshidan soliq tushumi 27 foizga oshib, 130 trillion so'mdan oshgani, lekin qo'shimcha tushum rejasi atigi 40 foizga bajarilgani aytildi. Buxoro viloyati misolida uch yil ketma-ket zarar ko'rsatgan 162 korxona va faqat QQS chegirib yurgan 1,5 mingta korxona tanqid qilindi.

Eksportdan kelgan valyuta tushumi QQS hisobotida endi avtomatik to'ldiriladi

QQS hisobotining 3-ilovasidagi 060 va 070-satrlar hamda 6-ilovasidagi 01042-satr bojxona ma'lumotlari asosida avtomatik shakllanadi. Buning uchun 10006_47-sonli yangi hisobot paketi chiqarildi.

To'langan QQSning bir qismini qaytarish endi barqarorlik reytingiga bog'liq emas

PF-175-son Farmon bilan umumiy ovqatlanish, turoperatorlik, mehmonxona va boshqa ayrim sohalardagi tadbirkorlarga to'langan QQSning bir qismi barqarorlik reytingi darajasidan qat'i nazar qaytariladigan bo'ldi.

Kichik biznes uchun yangi soliq yengilliklari: QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibi va boshqa o'zgarishlar (PF-100)

Prezidentning 2026-yil 26-maydagi PF-100-son Farmoni savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko'rsatish sohasidagi tadbirkorlarga QQSning 6 foizlik soddalashtirilgan tartibini tanlash huquqini berdi, QQS ma'muriyatchiligini yengillashtirdi va ayrim tekshiruvlarni qisqartirdi.