Buxgalteriya
Schyotlar, provodkalar, BHMS va MHXS standartlari
Buzilgan yoki muddati o'tgan materialni qanday hisobdan chiqarish kerak va aybdor topilsa nima bo'ladi?
Namlikdan buzilgan shakar, muddati o'tgan glazur, nuqsonli kelgan vanilin: har biri boshqacha hisobdan chiqariladi. 5910 orqali yo'l, aybdordan bozor qiymatida undirish va konditer sexi misoli.
Material ombordan chiqdi: ishlab chiqarish, sex, idora yoki sotish uchun qaysi schyotga yoziladi?
Omborda turgan material 1010 da hisobga olinadi, lekin u nonga, sexni tozalashga yoki idoraga ketsa, har xil schyotga yoziladi. Non sexi misolida bir oylik chiqimlar va provodkalar.
Inventarizatsiyada ortiqcha chiqsa: qaysi bahoda va qanday provodka bilan kirim qilinadi?
Omborda daftardagidan ko'p tovar chiqdi. Bu sovg'a emas, hisobdagi xato belgisi. Ortiqchani kirim qilishdan oldin nimani tekshirish, qaysi schyot ishlatilishi va poyabzal do'koni misoli.
Inventarizatsiya qachon majburiy? 19-son BHMS dagi to'liq ro'yxat
Yil oxiri, omborchi almashishi, o'g'irlik yoki yong'in, kassa har oy, yoqilg'i har chorakda: inventarizatsiya qaysi hollarda ixtiyoriy emasligi standartdagi ro'yxat bo'yicha va bitta yil davomidagi misol.
Inventarizatsiya qanday o'tkaziladi: buyruqdan solishtirish qaydnomasigacha 7 qadam
Sanash inventarizatsiyaning faqat bir qismi. Undan oldin buyruq, komissiya va tilxat, keyin esa ro'yxat, solishtirish qaydnomasi va rahbar qarori bor. Qurilish mollari ombori misolida har bir qadam.
Asosiy vositani ta'mirlash yoki modernizatsiya qilish: xarajat qachon davr xarajati bo'ladi, qachon qiymatni oshiradi?
Uskunaga sarflangan har qanday pul uning qiymatiga qo'shilavermaydi. Tikuv sexidagi uchta hisob misolida ta'mir va modernizatsiyani ajratamiz, provodkalar va yangi amortizatsiyani hisoblaymiz.
Sexda yaroqsiz mahsulot (brak) chiqsa, qanday provodkalar beriladi?
Brak shunchaki "zarar" deb yozib qo'yilmaydi: avval 2610 da yig'iladi, keyin foydali qoldiq, aybdordan undiriladigan summa va sof yo'qotishga ajratiladi. Qoidalar va mebel sexi misoli.
Tovar narxi tushib ketsa, ombordagi zaxira balansda qaysi qiymatda ko'rsatiladi?
Mavsumi o'tgan sandal tannarxidan arzonga sotilyapti, namlangan krossovka esa tozalashni talab qiladi. 4-son BHMS bo'yicha zaxirani sof qiymatigacha qanday arzonlashtirishni poyabzal do'koni misolida hisoblaymiz.
Yil yopilgandan keyin muhim hodisa yuz bersa, hisobotni tuzatish kerakmi yoki izohda yozish yetarlimi?
Yanvarda xaridor bankrot bo'ldi, fevralda omborda yong'in chiqdi, yillik hisobot esa hali tasdiqlanmagan. 16-son BHMS bo'yicha qaysi hodisa raqamlarni o'zgartiradi, qaysi biri faqat izohga yoziladi?
Paskaldan Burrouzgacha: mexanik hisoblash mashinalari buxgalterga nima bergan?
Birinchi mashhur hisoblash mashinasini yosh Blez Paskal soliq yig'uvchi otasiga yordam berish uchun yasagan. Keyin mashina ko'paytirishni o'rgandi, sug'urtachilar qo'liga o'tdi, tugmali va qog'oz lentaga yozadigan bo'ldi. Paskaldan elektron kalkulyatorgacha bo'lgan yo'l va uning buxgalteriyaga bergan asosiy sovg'asi.
Tannarx hisobi qanday tug'ilgan: Vedjvud kulolxonasidan temir yo'llargacha
Pacholi daftari "qancha pul kirdi-chiqdi" degan savolga javob berardi. Sanoat inqilobi yangi savol qo'ydi: "Bitta buyum menga necha pulga tushyapti?" Ingliz kulolchisi Josaya Vedjvud va amerikalik temir yo'l muhandisi Albert Fink bu savolga qanday javob izlaganini ko'ramiz.
Markaziy Osiyo olimlari va hisob-kitob ilmi: umumiy nazar
Xorazmiy, Buxoriy, Beruniy, Ulug'bek: to'rt nom, olti asr. Ularni nima birlashtiradi va bugungi buxgalter, moliyachi yoki statistik ulardan nima olishi mumkin? Mubolag'asiz, faqat tasdiqlangan faktlar asosida qisqa xarita.
"Algoritm" so'zi qayerdan kelgan va unga kim asos solgan?
Telefoningizdagi har bir ilova, buxgalteriya dasturidagi har bir hisob "algoritm" asosida ishlaydi. Bu so'z xorazmlik olim al-Xorazmiyning nomidan kelib chiqqan. Qanday qilib odam nomi fan atamasiga aylangani va hind-arab raqamlari hisobni qanchalik yengillatganini ko'ramiz.
Cho'tdan sun'iy intellektgacha: buxgalter nima bilan hisoblagan va nega cho't ishlatilmay qoldi?
Yaqin-yaqingacha do'kon va idoralarda cho't donachalari taqillab turardi. Arifmometr, kalkulyator, birinchi biznes kompyuteri va elektron jadval qanday paydo bo'ldi? Va nega bugun cho'tni kamdan-kam ko'ramiz?
XX asr: buxgalteriya qanday qilib xalqaro tilga aylandi?
Toshkentdagi korxona hisobotini Tokio yoki Londondagi investor ham tushunishi uchun nima kerak? XX asrda paydo bo'lgan xalqaro standartlar va milliy BHMS tizimi haqida qisqa yo'l xaritasi.
1494-yil: Luka Pacholi kitobi ikki yoqlama yozuvni qanday tarqatdi?
Pacholi ikki yoqlama yozuvni ixtiro qilmagan, buni o'zi ham ta'kidlagan. Unda nega uni ko'pincha "buxgalteriya otasi" deyishadi? Javob bitta bosma kitobda.
Al-Xorazmiydan Genuya daftarigacha: o'rta asrlarda hisob qanday o'zgardi?
Bugungi buxgalteriya ikki narsaga tayanadi: qulay raqamlar va ikki yoqlama yozuv. Ikkalasi ham o'rta asrlarda shakllangan. Bu yo'lda Xorazm nomi bilan bog'liq olim ham bor.
Hisob yozuvdan ham qadimiymi? Mesopotamiyadagi loy tokenlar hikoyasi
Odamlar avval yozishni o'rgandimi yoki hisob yuritishni? Keng tarqalgan nazariyaga ko'ra, yozuvning o'zi don va chorvani sanash ehtiyojidan tug'ilgan. Loy tokenlardan bugungi elektron hujjatgacha bo'lgan yo'lni ko'ramiz.
Xato provodkani qanday tuzatish kerak: qizil storno, teskari yoki qo'shimcha provodka?
Summa adashdi, schyot adashdi yoki kam yozildi: har bir xato uchun o'z tuzatish usuli bor. Plastik idish sexi misolida uchala usulni provodkalari bilan ko'ramiz.
Ta'sischilar ustav kapitaliga hissa qo'shganda qanday provodkalar beriladi?
Yangi MChJ ochildi: bir ta'sischi pul, ikkinchisi kompyuter olib keldi. Ustav kapitali qaysi schyotlarda va qaysi tartibda yoziladi? Qisqa tezislar va bitta misol.
Xaridordan oldindan to'lov olinsa, qanday provodka beriladi?
Pul keldi, lekin mahsulot hali topshirilmagan. Bu daromadmi yoki qarzmi? Tikuvchilik sexi misolida 6310 schyoti bilan ishlashni ko'ramiz.
Bankdan qisqa muddatli kredit olinsa, kredit va foizlar qanday yoziladi?
Kreditning o'zi xarajat emas, foizi esa xarajat. Sut zavodi misolida 6810, 6920 va 9610 schyotlari bilan to'rt asosiy provodka.
Ombordan chiqqan material qaysi narxda hisobdan chiqariladi: FIFO yoki o'rtacha qiymat?
Bir xil shakar uch xil narxda olingan. Ishlab chiqarishga berilganda qaysi narx olinadi? 4-son BHMS dagi usullarni qandolat sexi misolida solishtiramiz.
Valyuta kursi o'zgarsa, kurs farqi buxgalteriyada qayerda aks etadi?
Dollarda sotdingiz, pul bir oydan keyin keldi, kurs esa o'zgardi. 22-son BHMS bo'yicha qisqa tezislar va bitta eksport misoli.
Tovar sotilganda qanday provodkalar beriladi?
Do'kon tovar sotdi: daromad, QQS, tannarx va to'lov qaysi schyotlarda aks etadi. To'rt qadamli misol jadval bilan.
Aylanma-saldo vedomosti nima va uni qanday o'qish kerak?
Buxgalterning "rentgen surati": bitta jadvalda barcha schyotlarning qoldig'i va harakati. Ustunlarni o'qishni o'rganamiz.
Inventarizatsiyada kamomad chiqsa nima qilinadi?
Omborda daftardagidan kam tovar chiqdi. Vahimaga tushmasdan nima qilish kerak: qadamlar va rasmiylashtirish.
Avans hisobotini qanday to'g'ri topshirish kerak?
Xodim kassadan pul oldi va xarid qildi. Hisobotni qanday to'ldirish, qaysi cheklarni saqlash va ortib qolgan pulni qaytarish.
Ish haqi hisoblanganda qanday provodkalar beriladi?
Maosh hisoblashdan tortib xodim qo'liga yetib borgunicha bo'lgan yo'l: har bir qadamdagi provodka misol bilan.
Debet va kredit: qaysi biri ko'payish, qaysi biri kamayish?
Buxgalteriyani o'rganayotganlarni eng ko'p chalg'itadigan savolga oddiy javob: bitta jadval va ikkita misol.