Bank
Bank hisobvaraqlari, kreditlar, depozitlar va to'lovlar
Hujjatli inkasso: eksportchi tovar hujjatlarini bank orqali yuborsa, pulini olishiga bank kafolat beradimi?
Hujjatli inkassoda bank hujjatlarni xaridorga faqat to'lov yoki veksel aksepti evaziga topshiradi, lekin to'lovni o'zi kafolatlamaydi. Avans, akkreditiv, inkasso va ochiq hisobni bitta eksport bitimi misolida bank xarajati va ehtimoliy yo'qotish bo'yicha solishtiramiz.
Bank hisob raqami nima va 12 million so'm bir korxonadan ikkinchisiga qanday «yuradi»?
Kursning ikkinchi darsi: bankdagi hisob raqam (hisobvaraq) oddiy so'zlar bilan nima, o'tkazmada pul aslida yurmasdan yozuvlar qanday o'zgarishi, bitta bank ichida va ikki bank orasida to'lov qanday bajarilishi hamda korxona buxgalteri buni 5110 schyotida qanday yozishi.
Bank valyutani bir kursda sotadi, boshqa kursda sotib oladi: ayirboshlash aslida qanchaga tushadi?
Firma 10 000 dollar sotib oldi, bir haftadan keyin shartnoma bekor bo'ldi va dollarni bankka qaytarib sotdi. Kurs o'zgarmagan, lekin 1,5 mln so'm yo'qoldi. Sotish va sotib olish kursi farqi qanday ishlaydi, nega eng past kurs har doim eng arzon emas va buxgalteriyada nima aniq, nima hisob siyosatiga qoladi.
Bank nima: pul almashtiruvchining stolidan mobil ilovagacha va «bankrot» so'zidagi singan skameyka
Kursning birinchi darsi: bank oddiy so'zlar bilan nima va u qanday pul topadi, «bank» so'zi qaysi italyancha so'zdan kelgan, «bankrot» so'zi bilan qanday bog'langan va bank xizmatlari kundalik hayotda qayerda uchraydi.
O'zbekiston Markaziy banki to'g'risidagi qonun: 1995-yilgi matn va 2019-yilgi yangi tahrir nimani o'zgartirdi?
Markaziy bankning vakolatlari 1995-yilda qabul qilingan qonun va uning 2019-yilda tasdiqlangan yangi tahriri bilan belgilangan. Yangi tahrirdan so'ng bank inflyatsiyani nishonga olish rejimiga o'tdi. Qisqa tezislar, sanalar va real foiz stavkasini hisoblash misoli.
Bank garovingizni nega bozor narxidan arzon baholaydi va qancha kredit olish mumkinligi qanday hisoblanadi?
Ombor, yuk mashinasi va tovarning bozor narxi jami 1 150 mln so'm, ammo bank ularni 720 mln deb hisoblaydi va 500 mln kredit uchun 625 mln garov so'raydi. Bu adolatsizlik emas, garovni tez sotishdagi yo'qotishlardan himoya. Shartli koeffitsientlar bilan to'liq hisob-kitob, garov turlarining farqi va garovning hisobda qayerda ko'rinishi.
Akkreditiv bilan to'lov: ikki tomonni bank qanday himoya qiladi va 5510 schyotida qanday hisobga olinadi?
Xaridor «avval tovar», sotuvchi «avval pul» deydi. Akkreditiv bu tortishuvni bank orqali hal qiladi: pul oldindan alohida hisobvaraqqa qo'yiladi, sotuvchi esa uni faqat hujjatlarni topshirgach oladi. Kafel savdosi misolida mexanizm, qisman ishlatilgan akkreditiv va 21-son BHMS bo'yicha barcha provodkalar.
Uolter Bejot va "Lombard Street": markaziy bank vahima paytida nima qilishi kerak?
1866-yil may oyida Londondagi yirik moliya firmasi to'lovlarni to'xtatdi va shahar vahimaga tushdi. Yetti yildan keyin jurnalist va iqtisodchi Uolter Bejot markaziy bank bunday paytda qanday harakat qilishi kerakligi haqida kitob yozdi. Uning qoidalari bugun ham bahs markazida.
Overdraft yoki oddiy qisqa muddatli kredit: qaysi biri arzon tushadi va buxgalteriyada qanday yoziladi?
Novvoyxona oy davomida un uchun notekis pul talab qiladi. Bir oylik kredit va overdraft foizini kunlar bo'yicha solishtiramiz, overdraftni 6810, 9610 va 6920 schyotlarida yozamiz va balansda qayerda turishini ko'rsatamiz.
Unutilgan hamyondan kontaktsiz to'lovgacha: plastik karta qanday paydo bo'lgan?
Restoranda hamyonini unutib qo'ygan bir tadbirkor, Kaliforniyadagi bitta shahar, CIA uchun guvohnoma va Fransiyada paydo bo'lgan chip. Cho'ntagimizdagi bank kartasi qanday bosqichlarni bosib o'tgani va har bosqich qanday muammoni hal qilgani.
Bir martalik komissiya kreditning haqiqiy narxini qanchaga oshiradi?
24 foizli kredit 25 foizlisidan qimmat chiqishi mumkin, agar unda oldindan komissiya ushlansa. Haqiqiy narxni hisoblash qoidasi, ikki bank taklifi solishtiruvi va provodkalar.
Bank kredit berishdan oldin qarzni to'lay olishingizni qanday hisoblaydi?
Garov bor, foyda ham bor, lekin bank kredit muddatini uzaytirishni taklif qildi. Nega? Pul oqimi qarz to'lovlarini necha marta qoplashini mebel sexi misolida hisoblaymiz va o'zimiz tekshirib ko'ramiz.
Bank tarixi: bankomatdan mobil ilovagacha
Birinchi bankomat qog'oz chek bilan ishlagan va 10 funtdan ko'p bermagan. Bugun esa bank telefon ichida. Raqamli bankning qisqa yo'lini tezislarda kuzatamiz.
Bank tarixi: markaziy bank va tijorat banklari qanday ajralgan?
Nega har bir mamlakatda bitta markaziy bank va ko'plab tijorat banklari bor? XX asr boshidagi inqirozlar bu tuzilmani qanday shakllantirganini qisqa tezislarda ko'ramiz.
Bank tarixi: Amsterdam banki (1609) va Angliya banki (1694) nimani o'zgartirdi?
Tangalar aralash-quralash, davlat esa qarzga botgan. XVII asrda tashkil etilgan ikki bank bu muammolarni qanday hal qildi va markaziy bank g'oyasiga qanday yo'l ochdi?
Bank tarixi: Medichi banki va veksel qanday ishlagan?
O'rta asr Italiyasida savdogar oltin xaltasiz boshqa shaharga pul o'tkaza olgan. Medichi banki misolida veksel va filiallar tarmog'ini qisqa tezislarda ko'ramiz.
Bank tarixi: birinchi «bank» nega ibodatxonada paydo bo'lgan?
Bank binosi, kassa va shartnoma bo'lmagan zamonda odamlar donini qayerda saqlagan va kimdan qarz olgan? Qadimgi Mesopotamiya ibodatxonalari bilan tanishamiz.
Bo'sh pul bankdagi omonatga (depozitga) qo'yilsa, buxgalteriyada qanday yoziladi?
Hisob-kitob schyotida bekor turgan pul omonatga qo'yildi. Endi u qaysi schyotda turadi, foiz qachon daromad bo'ladi? Gilam fabrikasi misolida 5890, 4830 va 9530 schyotlari.